Αγορά κατοικίας: Έλλειμμα διαθέσιμων σπιτιών και πίεση στα ενοίκια

Σημαντικό έλλειμμα αξιοποιήσιμων κατοικιών καταγράφεται στην ελληνική αγορά, με την παλαιότητα του κτιριακού αποθέματος και το αυξημένο κόστος ανακαίνισης να περιορίζουν την προσφορά. Η εξέλιξη αυτή συντηρεί ισχυρές πιέσεις στα ενοίκια, όπως επισημαίνεται σε πρόσφατη ανάλυση της Alpha Bank για την αγορά κατοικίας.

Η έρευνα πεδίου της QED αποτυπώνει τους βασικούς λόγους για τους οποίους μεγάλο μέρος των ακινήτων παραμένει κενό. Το 42% των ιδιοκτητών αναφέρει ότι η δαπάνη ανακατασκευής λειτουργεί αποτρεπτικά. Το 21% επικαλείται κληρονομικές εκκρεμότητες και πολυϊδιοκτησία, καταστάσεις που δυσχεραίνουν τη λήψη αποφάσεων για αξιοποίηση.

Η ηλικιακή σύνθεση του οικιστικού αποθέματος επιβεβαιώνει τη δομική διάσταση του προβλήματος. Μία στις πέντε κύριες κατοικίες είναι άνω των 40 ετών, ενώ το 73% βρίσκεται στην κατηγορία 6 έως 40 ετών. Τα ακίνητα έως πέντε ετών αντιστοιχούν μόλις στο 4% του συνόλου, γεγονός που περιορίζει τη διαθεσιμότητα σύγχρονων κατοικιών προς ενοικίαση ή αγορά.

Η παλαιότητα συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Έξι στις δέκα κύριες κατοικίες απαιτούν παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Το ποσοστό αυξάνεται στα ακίνητα μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς πάνω από τα δύο τρίτα των κατοικιών άνω των 25 ετών χαρακτηρίζονται ενεργειακά ανεπαρκή. Στα σπίτια 6 έως 25 ετών το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 50%, ενώ στα νεόδμητα περιορίζεται στο 22%.

Ιδιαίτερο βάρος φέρουν οι ενοικιαστές. Το 72% δηλώνει ότι η κατοικία όπου διαμένει χρειάζεται ενεργειακή αναβάθμιση. Η εικόνα αυτή συνδέεται με αυξημένες δαπάνες θέρμανσης και ψύξης, καθώς και με χαμηλότερη ποιότητα διαβίωσης.

Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζεται νέο πρόγραμμα χρηματοδότησης μέσω ΕΣΠΑ, με συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ. Η επιδότηση εκτιμάται ότι θα φθάνει έως 36.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί, καλύπτοντας έως και το 90% των επιλέξιμων δαπανών.

Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης προβλέπεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κατοικίες έως 120 τ.μ. Οι παρεμβάσεις θα περιλαμβάνουν εργασίες σε κουζίνα και μπάνιο, αντικατάσταση κουφωμάτων, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές αναβαθμίσεις, καθώς και βελτιώσεις ενεργειακής απόδοσης.

Η αποτελεσματικότητα των κινήτρων θα κριθεί από το κατά πόσο θα κινητοποιήσουν ιδιοκτήτες να επαναφέρουν κλειστά ακίνητα στην αγορά, σε μια περίοδο όπου η ζήτηση παραμένει αυξημένη και οι τιμές ενοικίασης διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.