Ακρίβεια και κερδοσκοπία «πνίγουν» την ελληνική οικονομία

Ακρίβεια: Η ελληνική οικονομία συνεχίζει την καθοδική της τάση, με τον δείκτη προσδοκιών της αγοράς να παρουσιάζει επιβράδυνση, ενώ ο πληθωρισμός, που πλήττει άμεσα τους καταναλωτές, σημειώνει απότομη αύξηση. Παρά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση της ακρίβειας, τα επίσημα στοιχεία της Eurostat δείχνουν εκτόξευση του δείκτη τιμών καταναλωτή τον Μάιο, ο οποίος ανήλθε στο 3,3% από 2,6% τον Απρίλιο, διαψεύδοντας το οικονομικό επιτελείο.

Η Ελλάδα καταγράφει τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η αύξηση της ακρίβειας συνδέεται με την ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία, στην οποία δεν φαίνεται να παρεμβαίνει το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο. Επιπλέον, την ίδια περίοδο η ευρωζώνη εμφάνισε μείωση του πληθωρισμού στο 1,9%, από 2,2% τον Απρίλιο, γεγονός που ενισχύει τις φωνές εντός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υπέρ της συνέχισης της πολιτικής μείωσης επιτοκίων.

Τον Μάιο σημειώθηκε περιορισμός στη μείωση των τιμών ενέργειας, οι οποίες υποχώρησαν κατά 1,5% σε ετήσια βάση έναντι 4,7% τον Απρίλιο. Ταυτόχρονα, επιταχύνθηκε η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό, με τον σχετικό δείκτη να αυξάνεται κατά 2,8% από 1,7% τον προηγούμενο μήνα. Τα μη ενεργειακά βιομηχανικά προϊόντα σημείωσαν επίσης ταχύτερη αύξηση, κατά 1,4% έναντι 0,4%. Αντίθετα, οι τιμές των υπηρεσιών παρουσίασαν μικρή αποκλιμάκωση, με αύξηση 5,3% από 5,5%, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με την ευρωζώνη, όπου η αύξηση μειώθηκε στο 3,2% από 4%. Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις τιμές ενέργειας, τροφίμων, αλκοόλ και καπνού, ανήλθε στο 4% από 3,8% τον Απρίλιο.

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα εμφάνισε μικρή υποχώρηση τον Μάιο, διαμορφούμενος στις 107 μονάδες από 107,4 τον Απρίλιο. Σύμφωνα με την έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ, η μείωση αυτή οφείλεται στην εξασθένηση των προσδοκιών στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, ενώ οι μετρήσεις για τις κατασκευές, το λιανικό εμπόριο και την καταναλωτική εμπιστοσύνη παρουσίασαν μικρή βελτίωση. Η έρευνα επισημαίνει πως οι διεθνείς αναταράξεις και οι αβεβαιότητες δεν έχουν, προς το παρόν, επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην εγχώρια οικονομία, ενώ παρατηρείται στάση αναμονής ενόψει των τελικών εξελίξεων. Οι μακροχρόνιες αβεβαιότητες σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο φαίνεται να εμποδίζουν την ουσιαστική βελτίωση των προσδοκιών, παρά την έναρξη της τουριστικής περιόδου.

Ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έχει βαθιές ρίζες σε διαρθρωτικά προβλήματα της αγοράς, ιδίως στην απουσία ανταγωνισμού σε βασικούς κλάδους όπως τα σούπερ μάρκετ, τα παντοπωλεία και τα συνοικιακά κρεοπωλεία όσον αφορά τα τρόφιμα, καθώς και στα πρατήρια καυσίμων. Οι λιανικές τιμές αυξάνονται άμεσα σε όλα τα σημεία πώλησης όταν οι διεθνείς τιμές αυξάνονται, ενώ υποχωρούν με αργό ρυθμό ή παραμένουν σταθερές όταν οι διεθνείς τιμές πέφτουν.

Παρά τις αναλύσεις της Τράπεζας της Ελλάδας, του ΙΟΒΕ και τραπεζικών οικονομολόγων που επισημαίνουν την απουσία βασικών λόγων για την αύξηση του πληθωρισμού, όπως η άνοδος κόστους, ο δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 3,3% τον Μάιο του 2025, από 2,4% τον Μάιο του 2024, ενώ στην ευρωζώνη καταγράφηκε μείωση. Οι τιμές των τροφίμων και των υπηρεσιών παραμένουν το μεγαλύτερο πρόβλημα για την οικονομία και τους καταναλωτές.

Στην ευρωζώνη, ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 1,9%, κάτω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ. Ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις τιμές ενέργειας και φρούτων και λαχανικών, μειώθηκε στο 2,4% από 2,7% τον Απρίλιο. Οι τιμές του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν κατά 3,3%, οι υπηρεσίες κατά 3,2%, ενώ οι τιμές της ενέργειας μειώθηκαν κατά 3,6%. Στη Γερμανία, που αποτελεί την οικονομική ατμομηχανή της ευρωζώνης, ο πληθωρισμός περιορίστηκε στο 2,1%, στη Γαλλία μειώθηκε στο 0,6%, και στις βασικές ανταγωνιστικές αγορές για τον τουρισμό, Ιταλία και Ισπανία, υποχώρησε στο 1,9%. Η Κύπρος κατέγραψε τον χαμηλότερο πληθωρισμό στην ευρωζώνη με μόλις 0,4% σε ετήσια βάση.

Σε δηλώσεις του, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος απέδωσε τις αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων σε παγκόσμιους παράγοντες, όπως οι κλιματικές αλλαγές και τα μέτρα αντιμετώπισης της υπερθέρμανσης του πλανήτη, επισημαίνοντας προϊόντα όπως η σοκολάτα, το κακάο, ο καφές και ορισμένα είδη κρέατος.

Η Τράπεζα της Ελλάδας, στην τελευταία ανάλυσή της για τον πληθωρισμό (Inflation Monitor, Μάιος 2025), προβλέπει ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή για το 2025 θα φθάσει το 2,9%, λόγω του ισχυρού και επίμονου πληθωρισμού στις υπηρεσίες. Μέχρι το τέλος του 2026, ο πληθωρισμός αναμένεται να προσεγγίσει το 2%, παραμένοντας όμως ελαφρώς υψηλότερα. Το 2027 προβλέπεται προσωρινή αύξηση στο 2,5%, εξαιτίας του νέου συστήματος εμπορίας εκπομπών ρύπων (ETS2) που θα επηρεάσει τις τιμές της ενέργειας.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, τονίζει την ανάγκη άμεσων μεταρρυθμίσεων που θα απελευθερώσουν τις αγορές τροφίμων και υπηρεσιών και θα ενισχύσουν το ρόλο της Επιτροπής Ανταγωνισμού στην Ελλάδα.

Οσο για την πρωτοβουλία του κ. Θεοδωρικάκου να αλλάξει το σύστημα εποπτείας της αγοράς και προστασίας του καταναλωτή με τη δημιουργία μιας νέας ανεξάρτητης Αρχής όπου θα συγκεντρωθούν όλες οι αρμοδιότητες: συμφιλίωσης, ελέγχου και επιβολής κυρώσεων των υπηρεσιών που ήδη λειτουργούν στο υπουργείο του, μπορεί να εκληφθεί μόνο ως μια κίνηση επικοινωνιακού και όχι ουσιαστικού χαρακτήρα. Άλλες πρωτοβουλίες επείγουν…