Με δέσμη οκτώ βασικών προτάσεων, η οποία σύμφωνα με κομματικές πηγές ενδέχεται να διευρυνθεί το προσεχές διάστημα, το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ προετοιμάζει την παρέμβασή του στην επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος. Στόχος του κόμματος είναι η διαμόρφωση ενός πλαισίου θεσμικών εγγυήσεων και μεταρρυθμίσεων με έμφαση στη λογοδοσία και τη διαφάνεια.
Επιστημονικοί συνεργάτες και τομεάρχες έχουν ήδη καταθέσει εισηγήσεις, προκειμένου να συγκροτηθεί ολοκληρωμένο και νομικά τεκμηριωμένο κείμενο θέσεων, το οποίο θα παρουσιάσει ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης. Από τη Χαριλάου Τρικούπη επισημαίνεται ότι οι παρεμβάσεις εστιάζουν στην αποκατάσταση θεσμικών ισορροπιών και στην ενίσχυση της λογοδοσίας των πολιτικών οργάνων.
Κεντρικό σημείο αποτελεί η τροποποίηση του άρθρου 110, που ρυθμίζει τη διαδικασία αναθεώρησης. Το ΠΑΣΟΚ εισηγείται την ενίσχυση του δεσμευτικού χαρακτήρα της ευρείας πλειοψηφίας που επιτυγχάνεται στην πρώτη Βουλή, ώστε η επόμενη αναθεωρητική Βουλή να κινείται εντός σαφώς προσδιορισμένων ορίων. Στελέχη του κόμματος αναφέρουν ότι η πρόταση αποσκοπεί στη διασφάλιση της θεσμικής συνέχειας και στη σαφή οριοθέτηση του περιεχομένου των αναθεωρητέων διατάξεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Το κόμμα υποστηρίζει την αποσύνδεση της διαδικασίας δίωξης από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με στόχο τη διασφάλιση αντικειμενικότητας. Εξετάζεται η μεταφορά κρίσιμων αποφάσεων σε πλαίσιο που περιορίζει την άμεση πολιτική επιρροή.
Για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει πρόταση που είχε καταθέσει κατά την προηγούμενη αναθεώρηση. Προβλέπεται ότι εάν δεν συγκεντρωθούν 180 ψήφοι στην τρίτη ψηφοφορία, θα παρατείνεται η θητεία του εν ενεργεία Προέδρου για έναν χρόνο και στη συνέχεια θα απαιτείται πλειοψηφία 160 βουλευτών. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία, η παράταση θα ισχύει έως τη διενέργεια εθνικών εκλογών.
Στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, το κόμμα εισηγείται αναθεώρηση του άρθρου 16, διατηρώντας ως βασική αρχή τον ισχυρό ρόλο του δημόσιου πανεπιστημίου. Παράλληλα, προτείνεται συνταγματική πρόβλεψη για τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, με στόχο τη διεύρυνση των επιλογών στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Παρεμβάσεις προτείνονται και στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Η πρόταση αφορά την ανάθεση της αρμοδιότητας στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής με αυξημένη πλειοψηφία, κατά το πρότυπο που εφαρμόζεται για τις Ανεξάρτητες Αρχές.
Στο πεδίο της διαφάνειας, το ΠΑΣΟΚ εισηγείται συνταγματική κατοχύρωση του ελέγχου του πολιτικού χρήματος από την Ανεξάρτητη Εθνική Αρχή Διαφάνειας, με αρμοδιότητα εποπτείας της χρηματοδότησης κομμάτων και πολιτικών προσώπων σε εθνικές, αυτοδιοικητικές και εσωκομματικές διαδικασίες.
Επιπλέον, προτείνεται η καθιέρωση δικαστικού ελέγχου για τροπολογίες που δεν συνδέονται με το αντικείμενο των νομοσχεδίων στα οποία εντάσσονται, με στόχο τη θεσμική θωράκιση της νομοθετικής διαδικασίας.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται και η ρητή συνταγματική κατοχύρωση σύγχρονων δικαιωμάτων, όπως η προστασία των πολιτών από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και η διασφάλιση των αμβλώσεων, ζητήματα που παραμένουν σταθερά στον δημόσιο διάλογο.
