Ανησυχία στον Καναδά για το ψηφιακό εμπόριο με ΗΠΑ

Η πρόσφατη δήλωση του Εκπροσώπου Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών (USTR) σχετικά με την επικείμενη συμφωνία με τον Καναδά έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες στους κόλπους των Καναδών πολιτών και ειδικών, ιδιαίτερα όσον αφορά το μέλλον της ψηφιακής πολιτικής της χώρας. Ο όρος "ευθυγράμμιση στο ψηφιακό εμπόριο", που χρησιμοποιήθηκε από τον Αμερικανό αξιωματούχο, ερμηνεύεται από πολλούς ως ένδειξη ότι ο Καναδάς ενδέχεται να χάσει την αυτονομία του στη χάραξη πολιτικής για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην επικράτειά του.

Οι δύο χώρες φαίνεται να βρίσκονται κοντά σε μια ευρύτερη συμφωνία που θα μειώσει τους δασμούς και θα επιλύσει μακροχρόνιες εμπορικές διαφορές. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο επικεφαλής του USTR, Τζέιμσον Γκριρ, ανέφερε ότι η συμφωνία θα περιλαμβάνει "ολοκληρωμένη πρόσβαση στην αγορά για όλα τα αμερικανικά προϊόντα, δεσμεύσεις οικονομικής ασφάλειας, ευθυγράμμιση στο ψηφιακό εμπόριο και πολλές σημαντικές διατάξεις". Αυτή η διατύπωση, αν και γενική, έχει θέσει επί τάπητος το ζήτημα του βαθμού επιρροής που θα έχει η Ουάσινγκτον στις εσωτερικές ψηφιακές υποθέσεις της Οτάβα.

Η προηγούμενη κυβέρνηση, υπό τον Τζαστίν Τριντό, είχε υιοθετήσει μια σειρά από πρωτοποριακές πολιτικές με στόχο τη ρύθμιση των παγκόσμιων τεχνολογικών κολοσσών, όπως η επιβολή εισφορών για το streaming και η ρύθμιση του διαδικτυακού περιεχομένου. Αυτές οι κινήσεις είχαν δημιουργήσει τριβές τόσο με την κυβέρνηση Μπάιντεν όσο και με τη σημερινή κυβέρνηση Τραμπ. Ο νέος πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, αν και έχει δείξει μια πιο μετριοπαθή στάση σε σύγκριση με τον προκάτοχό του, έχει δεσμευτεί να ενισχύσει τις εγχώριες ψηφιακές υποδομές, με έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από ξένους παρόχους υπηρεσιών cloud.

Φόβοι για απώλεια ρυθμιστικής αυτονομίας

Ο επενδυτής Jim Balsillie, πρώην διευθύνων σύμβουλος της BlackBerry Ltd. και νυν πρόεδρος του Συμβουλίου Καναδών Καινοτόμων, εξέφρασε έντονο προβληματισμό για την εξέλιξη των εμπορικών συμφωνιών. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, αυτές δεν αφορούν πλέον μόνο την ελεύθερη διακίνηση αγαθών, αλλά μετατρέπονται σταδιακά σε "εργαλεία ρυθμιστικού απομακρυσμένου ελέγχου". Ο ίδιος έθεσε μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς σημαίνει η "ευθυγράμμιση" στην πράξη, αναρωτώμενος αν καλύπτει θέματα ευθύνης για κακή συμπεριφορά των αλγορίθμων, πνευματικά δικαιώματα στην εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, ή ακόμα και την εφαρμογή πολιτικών για την προστασία της ιδιωτικότητας και τις δημόσιες προμήθειες.

Ο Balsillie επεσήμανε ότι ο Καναδάς άνοιξε την πόρτα στην αμερικανική ανάμειξη το 2018, όταν υπέγραψε τη Συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά (USMCA). Η συμφωνία αυτή περιλάμβανε κανόνες για το ψηφιακό εμπόριο που επέβαλλαν τη διασυνοριακή ροή δεδομένων και περιόριζαν την τοπικοποίηση δεδομένων, δηλαδή την υποχρέωση των εταιρειών να αποθηκεύουν τα δεδομένα των χρηστών εντός των καναδικών συνόρων.

Οι ΗΠΑ και οι καναδικοί νόμοι για την τεχνολογία

Νωρίτερα φέτος, ο USTR είχε επικρίνει ανοιχτά ορισμένες από τις ψηφιακές πολιτικές του Καναδά στην ετήσια έκθεσή του για τους εμπορικούς φραγμούς. Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκαν ο Online Streaming Act, ο οποίος υποχρεώνει παγκόσμιες πλατφόρμες όπως η Netflix Inc. να συνεισφέρουν οικονομικά στην παραγωγή καναδικού περιεχομένου, και ο Online News Act, ο οποίος επιχείρησε να υποχρεώσει μεγάλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης και μηχανές αναζήτησης να πληρώνουν τους εκδότες για τη δημοσίευση συνδέσμων προς ειδησεογραφικά άρθρα. Η Meta Platforms Inc. αντέδρασε έντονα σε αυτόν τον νόμο, με αποτέλεσμα οι χρήστες του Facebook στον Καναδά να μην μπορούν πλέον να δημοσιεύουν συνδέσμους προς άρθρα από καθιερωμένα ειδησεογραφικά μέσα, συμπεριλαμβανομένου του Bloomberg News.

Επιπλέον, ο USTR έχει επισημάνει την πρωτοβουλία της καναδικής κυβέρνησης για τη δημιουργία κυρίαρχης υποδομής cloud computing. Αυτή η πρωτοβουλία στοχεύει στο να διασφαλιστεί ότι η προηγμένη υπολογιστική ισχύς και τα ευαίσθητα δεδομένα θα παραμένουν υπό τον έλεγχο της καναδικής νομοθεσίας, μια κίνηση που θεωρείται κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική κυριαρχία.

Προσπάθειες κατευνασμού και ανησυχίες για το μέλλον

Η κυβέρνηση Κάρνεϊ έχει ήδη λάβει κάποια μέτρα για να αμβλύνει τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον. Ενδεικτικά, έχει καταργήσει τον φόρο ψηφιακών υπηρεσιών και έχει αντικαταστήσει την απαίτηση οι υπηρεσίες streaming να συνεισφέρουν το 15% των εσόδων τους σε καναδικό περιεχόμενο. Ωστόσο, αυτές οι κινήσεις δεν έχουν καθησυχάσει τους πάντες.

Η Vass Bednar, διευθύνουσα σύμβουλος του καναδικού think tank SHIELD Institute, εξέφρασε την ανησυχία της ότι ο όρος "ευθυγράμμιση" ενδέχεται να σηματοδοτεί μια ευρύτερη υπαναχώρηση από τις δεσμεύσεις της χώρας για ψηφιακή κυριαρχία. "Ένα από τα στοιχεία που μας ανησυχούν είναι αν ο Καναδάς πρόκειται να υπαναχωρήσει από αυτές τις αρχικές δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει, από αυτές τις αρχικές επενδύσεις στη δική μας κυριαρχία και ανθεκτικότητα", δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο να χαθεί η πρόοδος που έχει επιτευχθεί στην προστασία των δεδομένων των Καναδών πολιτών.