Δικαστική απόφαση-σταθμός για την τραγωδία στα Τέμπη
Μια σαφής εικόνα διαχρονικών παραλείψεων και σοβαρών δυσλειτουργιών στον τομέα της σιδηροδρομικής ασφάλειας αποτυπώνει η υπ’ αρ. Α2847/2026 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, αναφορικά με το δυστύχημα στα Τέμπη. Το δικαστήριο δικαίωσε τους συγγενείς ενός 15χρονου θύματος και τον πατέρα του, επιδικάζοντας αποζημίωση 420.000 ευρώ και καταγράφοντας με σαφήνεια την ευθύνη του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί την πρώτη που διαμορφώνει δεδικασμένο για την υπόθεση. Στο σκεπτικό της απορρίπτεται η προσέγγιση που αποδίδει το δυστύχημα αποκλειστικά σε ανθρώπινο λάθος, επισημαίνοντας ότι η λειτουργία των προβλεπόμενων συστημάτων ασφαλείας θα μπορούσε να έχει αποτρέψει τη σύγκρουση.
Προειδοποιήσεις που δεν εισακούστηκαν
Σύμφωνα με το δικαστήριο, το τραγικό συμβάν δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, αλλά αποτέλεσε το αποτέλεσμα μακράς περιόδου ανεπαρκούς εποπτείας και αδράνειας. Στο σκεπτικό επισημαίνεται ότι αρμόδιοι φορείς είχαν δεχθεί επανειλημμένες προειδοποιήσεις για την κατάσταση του δικτύου από συνδικαλιστικές οργανώσεις του κλάδου, όπως η Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σιδηροδρομικών.
Παρά τις εξώδικες παρεμβάσεις και τις αναφορές για κινδύνους, δεν υπήρξε ουσιαστική ανταπόκριση. Το δικαστήριο επισημαίνει επίσης την ευθύνη της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του ΟΣΕ, σημειώνοντας ότι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια είχαν ήδη καταγραφεί και επιβεβαιωθεί μέσα από προηγούμενα περιστατικά.
Απουσία κρίσιμων συστημάτων τη νύχτα της σύγκρουσης
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Όπως καταγράφεται, βασικά τεχνολογικά μέσα ασφαλείας δεν βρίσκονταν σε λειτουργία, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν δικλείδες αποτροπής ενός κρίσιμου σφάλματος.
Συγκεκριμένα, απουσίαζαν η φωτοσήμανση, η τηλεδιοίκηση, το σύστημα αυτόματης πέδησης ETCS και το σύστημα ραδιοεπικοινωνίας GSM-R. Η έλλειψη αυτών των μηχανισμών σήμαινε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα αυτόματης παρέμβασης για την αποφυγή της σύγκρουσης ή για τη διόρθωση λανθασμένων χειρισμών στη διαχείριση της κυκλοφορίας.
Το δικαστήριο καταλήγει ότι, εφόσον τα συγκεκριμένα συστήματα λειτουργούσαν, είτε θα είχε αποτραπεί η τοποθέτηση των δύο συρμών στην ίδια γραμμή είτε θα είχε ενεργοποιηθεί μηχανισμός αυτόματης ακινητοποίησης.
Ευθύνες χωρίς επίκληση έλλειψης πόρων
Καθοριστική θεωρείται και η διαπίστωση ότι δεν τεκμηριώθηκε έλλειψη χρηματοδότησης για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου. Το δικαστήριο σημειώνει ότι δεν προσκομίστηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η οικονομική στενότητα αποτέλεσε παράγοντα που οδήγησε στο δυστύχημα.
Η παραδοχή αυτή ενισχύει την κρίση ότι η τραγωδία συνδέεται με πλημμελή άσκηση εποπτείας και συγκεκριμένες παραλείψεις εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου. Στο τελικό συμπέρασμα, το δικαστήριο αποδίδει αιτιώδη συνάφεια ανάμεσα στις παραλείψεις των αρμόδιων αρχών και στο αποτέλεσμα, επισημαίνοντας ότι το δυστύχημα μπορούσε να έχει αποτραπεί.
