Αθάνατοι: Η δικηγόρος Χρύσα Καλέργη ανοίγει τον δρόμο της δικαστικής μάχης

Η ψήφιση της κυβερνητικής τροπολογίας για τη δημιουργία δομής φιλοξενίας μεταναστών στους Αθανάτους Ηρακλείου σηματοδοτεί μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση στην αντιπαράθεση των κατοίκων με την κυβέρνηση. Παρά τη νομοθετική εξέλιξη, οι αντιδράσεις συνεχίζονται, με τη δικηγόρο των κατοίκων, Χρύσα Καλέργη, να ξεκαθαρίζει ότι η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και ότι πλέον το βάρος της προσπάθειας μεταφέρεται στο πεδίο της Δικαιοσύνης.

Μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό Βήμα» του FLASH Κρήτης 95.8, με τον δημοσιογράφο Νίκο Κυριακάκη, η κ. Καλέργη ανέλυσε τις συνέπειες της ψήφισης της τροπολογίας, τις δυνατότητες δικαστικής αμφισβήτησης των κυβερνητικών επιλογών και τις ευθύνες που, κατά την εκτίμησή της, αναλογούν τόσο στην κεντρική εξουσία όσο και στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Η δικηγόρος περιέγραψε με σαφήνεια τη δυσκολία της κατάστασης, αποφεύγοντας να δημιουργήσει υπερβολικές προσδοκίες για την έκβαση της υπόθεσης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ψήφιση μιας νομοθετικής διάταξης δεν αποκλείει τον δικαστικό έλεγχο της συνταγματικότητάς της και της νομιμότητας των διοικητικών ενεργειών που θα στηριχθούν σε αυτήν.

«Η θέση των κατοίκων δεν είναι εύκολη. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε τετελεσμένα γεγονότα», ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας το στίγμα της νομικής στρατηγικής που προτίθεται να ακολουθήσει η πλευρά των κατοίκων.

«Δούρειος ίππος» η τροπολογία – Αιχμές για τις διαδικασίες και τους τοπικούς βουλευτές

Η Χρύσα Καλέργη παραδέχθηκε ότι η υπερψήφιση της τροπολογίας ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη από τη στιγμή που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή. Ωστόσο, εξέφρασε την απογοήτευση των κατοίκων για τη στάση των τοπικών βουλευτών, από τους οποίους, όπως σημείωσε, αναμενόταν πιο ουσιαστική και αποτελεσματική παρέμβαση.

Σύμφωνα με τη δικηγόρο, η τροπολογία προωθήθηκε με ταχύτατες κοινοβουλευτικές διαδικασίες, γεγονός που εντείνει τις αντιδράσεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται η υλοποίηση του κυβερνητικού σχεδιασμού.

Η ίδια χαρακτήρισε τη νομοθετική παρέμβαση «δούρειο ίππο», υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιείται προκειμένου να ξεπεραστούν εκκρεμότητες και προβληματικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα σε σχέση με τις εγκαταστάσεις όπου σχεδιάζεται να λειτουργήσει η δομή.

Κατά την εκτίμησή της, η τροπολογία εξυπηρετεί την ολοκλήρωση ενός κυβερνητικού σχεδιασμού που έχει ξεκινήσει αρκετούς μήνες νωρίτερα, παρά τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας.

Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι κάτοικοι έχουν ήδη διατυπώσει ενστάσεις για την καταλληλότητα της συγκεκριμένης τοποθεσίας και τις επιπτώσεις που θεωρούν ότι ενδέχεται να προκύψουν από τη λειτουργία της δομής.

Στη διάρκεια της συνέντευξης, ο Νίκος Κυριακάκης άσκησε έντονη πολιτική κριτική στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που υπερψήφισαν την τροπολογία, θέτοντας ζήτημα πολιτικής εκπροσώπησης της ευρύτερης περιοχής των Αθανάτων και του Ηρακλείου.

Ο δημοσιογράφος επισήμανε ότι η κυβερνητική απόφαση επηρεάζει μια πολυπληθή περιοχή, οι κάτοικοι της οποίας έχουν εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή τους στον συγκεκριμένο σχεδιασμό. Έθεσε επίσης ζητήματα ασφάλειας και ποιότητας ζωής, τα οποία, όπως υποστήριξε, οφείλουν να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι.

Η δικηγόρος επιβεβαίωσε ότι η υπόθεση έχει έντονη πολιτική διάσταση, υπογραμμίζοντας ότι οι πολιτικές ευθύνες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συνολικής συζήτησης.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη στάση της τοπικής αυτοδιοίκησης, μετά τις τοποθετήσεις του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη, σχετικά με την αναζήτηση εναλλακτικών χώρων εγκατάστασης της δομής.

Όπως ανέφερε η κ. Καλέργη, ο υπουργός είχε υποστηρίξει ότι παραχωρήθηκε συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο στην τοπική αυτοδιοίκηση προκειμένου να παρουσιάσει εναλλακτικές προτάσεις, χωρίς να υπάρξει η αναμενόμενη ανταπόκριση.

Η ίδια εκτίμησε ότι μέσω αυτής της αναφοράς επιχειρείται μια μετατόπιση ευθυνών από την κεντρική κυβέρνηση προς τους αυτοδιοικητικούς φορείς.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι, κατά την άποψή της, ούτε η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να θεωρηθεί απαλλαγμένη από ευθύνες για την εξέλιξη της υπόθεσης.

Υπενθύμισε μάλιστα τη συνάντηση της 8ης Σεπτεμβρίου στο υπουργείο Μετανάστευσης, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κατοίκων.

Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε στη συνέντευξη, οι ίδιοι οι κάτοικοι είχαν προχωρήσει με δικά τους έξοδα στην ανάθεση αναζήτησης εναλλακτικής τοποθεσίας σε μεσιτικό γραφείο, επιδιώκοντας να εντοπιστεί καταλληλότερος χώρος για τη φιλοξενία των μεταναστών.

Πρόκειται για πρωτοβουλία που, όπως διευκρίνισε, ανέλαβαν χωρίς να έχουν σχετική νομική υποχρέωση.

Η ενέργεια αυτή, κατά τη δικηγόρο, αποδεικνύει την πρόθεση των κατοίκων να συμβάλουν στην αναζήτηση λύσης, με βασικό κριτήριο την προστασία της ποιότητας ζωής στην περιοχή.

«Οι κάτοικοι μιας περιοχής είναι εκείνοι που ζουν, αγαπούν, παλεύουν και βιώνουν την καθημερινότητα σε αυτήν», τόνισε, εξηγώντας ότι η προσπάθεια αποσκοπεί στην αποτροπή της υποβάθμισης των συνθηκών διαβίωσης τόσο των ίδιων όσο και των ανθρώπων που ενδέχεται να φιλοξενηθούν στη δομή.

Η νομική μάχη μετά την ψήφιση – Ελληνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια

Το πλέον ουσιαστικό μέρος της συνέντευξης αφορούσε τις δυνατότητες που εξακολουθούν να διαθέτουν οι κάτοικοι μετά την υπερψήφιση της κυβερνητικής τροπολογίας.

Ο Νίκος Κυριακάκης έθεσε ευθέως το ερώτημα εάν μια τοπική κοινωνία μπορεί να αντιπαρατεθεί αποτελεσματικά με το κράτος, ιδιαίτερα όταν η κυβέρνηση έχει ήδη εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την προώθηση του σχεδιασμού της.

Η απάντηση της Χρύσας Καλέργη ήταν σαφής ως προς τις δυσκολίες, αλλά και ως προς την ύπαρξη διαθέσιμων νομικών μέσων.

Επανέλαβε, σημειώνοντας ωστόσο ότι η νομική και δικαστική αξιολόγηση της υπόθεσης αποτελεί διαφορετικό στάδιο από την κοινοβουλευτική ψήφιση μιας διάταξης.

Για να υποστηρίξει τη θέση της, αναφέρθηκε σε περιπτώσεις νομοθετικών παρεμβάσεων που, όπως περιέγραψε, αντιμετώπισαν νομικά εμπόδια ή έντονες θεσμικές αντιδράσεις.

Μεταξύ άλλων επικαλέστηκε τις νομικές αντιπαραθέσεις γύρω από το καθεστώς λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων, καθώς και διαφορετική νομοθετική παρέμβαση που, κατά την περιγραφή της, συνάντησε την αντίδραση δικηγορικών συλλόγων και τελικά δεν εφαρμόστηκε.

Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως παραδείγματα της δυνατότητας αμφισβήτησης νομοθετικών επιλογών. Η συνέντευξη δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις ή στοιχεία που να τεκμηριώνουν την ακριβή νομική έκβαση των υποθέσεων αυτών.

Η δικηγόρος υποστήριξε ότι η Δικαιοσύνη μπορεί να εξετάσει τη συνταγματικότητα των εφαρμοστέων διατάξεων και τη νομιμότητα των ενεργειών της διοίκησης. Η ψήφιση της τροπολογίας, κατά συνέπεια, δεν εξαντλεί τις δυνατότητες δικαστικής προστασίας.

Στην πράξη, η νομική διεκδίκηση θα απαιτήσει τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων που μπορούν να προσβληθούν, των πιθανών λόγων ακύρωσής τους και των προϋποθέσεων για την άσκηση των κατάλληλων ενδίκων βοηθημάτων.

Η συνέντευξη δεν προσδιορίζει ακόμη συγκεκριμένο δικόγραφο, ημερομηνία προσφυγής ή αίτημα αναστολής εργασιών. Επομένως, η δυνατότητα προσωρινής διακοπής της υλοποίησης της δομής παραμένει αντικείμενο της νομικής αξιολόγησης και ενδεχόμενης δικαστικής κρίσης.

Παράλληλα, η Χρύσα Καλέργη αναφέρθηκε στη δυνατότητα προσφυγής και σε ευρωπαϊκούς δικαιοδοτικούς θεσμούς, εφόσον πληρούνται οι σχετικές νομικές προϋποθέσεις.

Η προσφυγή σε ευρωπαϊκό δικαστήριο δεν αποτελεί αυτόματη συνέχεια της διαφωνίας με μια εθνική νομοθετική ρύθμιση. Προϋποθέτει συγκεκριμένη νομική βάση, ενώ σε ορισμένες διαδικασίες απαιτείται προηγουμένως η εξάντληση των διαθέσιμων εσωτερικών ένδικων μέσων.

Η ουσία της τοποθέτησης της δικηγόρου ήταν ότι η ελληνική δικαστική οδός παραμένει ανοιχτή και πρέπει να εξεταστεί με προσοχή, χωρίς να αποκλείονται πρόσθετες δυνατότητες προστασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ίδια υπερασπίστηκε τον θεσμικό ρόλο της Δικαιοσύνης, επισημαίνοντας ότι οι δικαστές συγκροτούν ανεξάρτητη εξουσία και έχουν την ευθύνη να εφαρμόζουν το Σύνταγμα και τους νόμους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Κάλεσε μάλιστα τους κατοίκους να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη τους στον θεσμό, παρά το δυσμενές περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούνται να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.

«Δεν ξέρω αν θα πρέπει από τώρα να χάσουμε την εμπιστοσύνη και την πίστη μας στην ελληνική Δικαιοσύνη», σημείωσε, τονίζοντας ότι ως συλλειτουργός της Δικαιοσύνης εξακολουθεί να πιστεύει στον ρόλο και στην ανεξαρτησία της.

Η τοποθέτηση αυτή βρήκε σύμφωνο τον δημοσιογράφο, ο οποίος υπογράμμισε ότι η ύπαρξη προβλημάτων ή μεμονωμένων περιπτώσεων κακολειτουργίας δεν δικαιολογεί τη συλλήβδην απαξίωση των δικαστικών λειτουργών.

Από τη συνολική συζήτηση προκύπτει ότι οι κάτοικοι των Αθανάτων βρίσκονται πλέον μπροστά σε μια καθοριστική επιλογή: να οργανώσουν τη νομική τους αντίδραση απέναντι στις πράξεις εφαρμογής της κυβερνητικής απόφασης, αξιοποιώντας τα διαθέσιμα θεσμικά μέσα.

Η κυβερνητική πλειοψηφία εξασφάλισε την ψήφιση της επίμαχης τροπολογίας, ενώ η πλευρά των κατοίκων διατηρεί σοβαρές αντιρρήσεις για την επιλεγμένη τοποθεσία, τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και τις συνέπειες που θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξουν στην περιοχή.

Παραμένουν επίσης τα ζητήματα που έχουν θέσει οι κάτοικοι για την καταλληλότητα των εγκαταστάσεων, την ασφάλεια και τη συνολική επίδραση της σχεδιαζόμενης δομής στο οικιστικό περιβάλλον. Η εξέταση αυτών των αιτιάσεων θα απαιτήσει συγκεκριμένα έγγραφα, τεχνικά στοιχεία και νομική τεκμηρίωση.

Η συνέντευξη της Χρύσας Καλέργη κατέδειξε ότι η ψήφιση της τροπολογίας αντιμετωπίζεται από την πλευρά των κατοίκων ως σοβαρή αρνητική εξέλιξη, με σημαντικές συνέπειες για τη συνέχεια της διεκδίκησής τους.

Το επόμενο στάδιο μεταφέρεται πλέον στη δικαστική αξιολόγηση της υπόθεσης. Εκεί θα κριθεί εάν υπάρχουν επαρκείς νομικοί λόγοι για την αμφισβήτηση συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων και εάν μπορεί να επιτευχθεί η αναστολή ή ακύρωσή τους.

Το μήνυμα της δικηγόρου ήταν σαφές: η προσπάθεια των κατοίκων συνεχίζεται μέσα από τη θεσμική και νομική οδό, με πλήρη επίγνωση ότι η διαδικασία θα είναι δύσκολη και ότι οποιαδήποτε δικαστική δικαίωση προϋποθέτει ουσιαστική τεκμηρίωση.

Το άρθρο βασίζεται στη συνέντευξη της δικηγόρου Χρύσας Καλέργη στον Νίκο Κυριακάκη,
 στην εκπομπή «Πρωινό Βήμα» του FLASH Κρήτης 95.8.
 Οι νομικές και πολιτικές εκτιμήσεις που παρατίθενται αποδίδονται στους συνομιλητές.