Άτυπη ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας για Γενικό Γραμματέα ΟΗΕ

Ολοκληρώθηκε η πρώτη άτυπη ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με στόχο την ανάδειξη του προσώπου που θα προταθεί στη Γενική Συνέλευση για τη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα. Η διαδικασία διεξήχθη στην αίθουσα διαβουλεύσεων του Συμβουλίου και αποσκοπούσε στην πρώτη αποτίμηση της δυναμικής των υποψηφιοτήτων, όπως προβλέπεται από το άρθρο 97 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το οποίο ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Στην κούρσα διαδοχής συμμετέχουν επτά υποψήφιοι, οι οποίοι προέρχονται από διάφορες γωνιές του πλανήτη. Συγκεκριμένα, υποψήφιοι είναι η πρώην πρόεδρος της Χιλής Μισέλ Μπατσελέ, η πρώην πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ Μαρία Φερνάντα Εσπινόζα από τον Ισημερινό, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι από την Αργεντινή, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα, ο Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα, η Κάρολιν Ροντρίγκες Μπίρκετ από τη Γουιάνα και ο Μάκι Σαλ από τη Σενεγάλη. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Μαλδίβες είχαν προτείνει επίσης τη Βιρτζίνια Γκάμπα ντε Ποτζέτερ, ωστόσο η υποψηφιότητά της αποσύρθηκε στις 25 Μαρτίου.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον μήνα Ιούλιο, πρέσβης Ζενόν Μουκόνγκο Νγκάι από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε ο πρώτος γύρος της άτυπης ψηφοφορίας, με τη συμμετοχή και των 15 μελών του Συμβουλίου. Οι επιλογές που είχαν στη διάθεσή τους τα κράτη-μέλη ήταν τρεις: "ενθαρρύνεται", "αποθαρρύνεται" και "χωρίς γνώμη". Πάντως, τα αποτελέσματα δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα, καθώς το Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει τη διαδικασία εμπιστευτική, προκειμένου να περιοριστούν οι δημόσιες εικασίες και να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή της.

Ο Νγκάι ανέφερε ότι οι υποψήφιοι θα ενημερωθούν ιδιωτικά για την επίδοσή τους μέσω των μονίμων αντιπροσώπων των χωρών που υπέβαλαν τις υποψηφιότητές τους, ενώ θα ενημερωθεί και η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης. Παρά τις προτάσεις της Δανίας, της Ελλάδας και της Λετονίας για μεγαλύτερη διαφάνεια και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων, δεν υπήρξε συμφωνία μεταξύ των μελών του Συμβουλίου, γεγονός που καταδεικνύει τις ευαίσθητες ισορροπίες που επικρατούν.

Η διαδικασία που ακολουθείται βασίζεται σε άτυπη συμφωνία που υιοθετήθηκε τον Μάιο και δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Στην πρώτη αυτή φάση δεν υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ των ψήφων των πέντε μόνιμων και των δέκα εκλεγμένων μελών του Συμβουλίου. Σε επόμενους γύρους, ωστόσο, αναμένεται να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά ψηφοδέλτια, ώστε να διακρίνονται οι δύο κατηγορίες και να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η υποστήριξη που απολαμβάνει κάθε υποψήφιος.

Κεντρικό ζήτημα στη διαδικασία αποτελεί η υποψηφιότητα του Ολάρα Οτούνου, η οποία ανακοινώθηκε στις 24 Ιουλίου. Σε αντίθεση με τους υπόλοιπους έξι υποψηφίους, δεν έχει συμμετάσχει ακόμη σε διάλογο με τη Γενική Συνέλευση, ούτε σε άτυπη συνάντηση με το Συμβούλιο Ασφαλείας ή στην εκδήλωση Town Hall της 23ης Ιουλίου. Η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, Αναλένα Μπέρμποκ, έχει ζητήσει να διασφαλιστούν ίσοι όροι για όλους τους υποψηφίους, επισημαίνοντας ότι οι υποψηφιότητες θα πρέπει να παρουσιάζονται εγκαίρως, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αξιολογούν δεόντως τους διεκδικητές της θέσης.

Η σημερινή ψηφοφορία έδωσε στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας την πρώτη εικόνα για τη δυναμική των υποψηφίων, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει επισήμως τις ισορροπίες που διαμορφώνονται ενόψει των επόμενων γύρων. Η διαδικασία αναμένεται να συνεχιστεί με νέες ψηφοφορίες, οι οποίες θα κρίνουν τελικά ποιος θα είναι ο επόμενος ηγέτης του διεθνούς οργανισμού.