Αύξηση εισοδήματος και πτώση αποταμίευσης

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, η ελληνική οικονομία παρουσίασε μια σειρά από αντιφατικές τάσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Ενώ το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών κατέγραψε οριακή άνοδο, η οποία κινήθηκε κοντά στα επίπεδα του μέσου πληθωρισμού, το ποσοστό αποταμίευσης σημείωσε σημαντική μείωση, υποδηλώνοντας μια στροφή των καταναλωτών προς την αύξηση των δαπανών τους.

Πιο συγκεκριμένα, η τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) αυξήθηκε κατά 4,7% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, διαμορφούμενη στα 40,4 δισ. ευρώ, έναντι 38,6 δισ. ευρώ το 2025. Αυτή η αύξηση της κατανάλωσης έρχεται σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά, αναγκάζοντάς τα να δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για βασικά αγαθά και υπηρεσίες.

Το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών και των ΜΚΙΕΝ αυξήθηκε κατά 3,2% σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2025, από 37,92 δισ. ευρώ σε 39,13 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει την άνοδο των τιμών, με αποτέλεσμα το ποσοστό αποταμίευσης να διαμορφωθεί στο -3,3% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι -1,8% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Το αρνητικό αυτό ποσοστό υποδηλώνει ότι τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερα από όσα εισπράττουν, καλύπτοντας τη διαφορά είτε μέσω δανεισμού είτε μέσω αποταμιεύσεων του παρελθόντος.

Επενδυτική δραστηριότητα και εξωτερικό ισοζύγιο

Στον αντίποδα, η επενδυτική δραστηριότητα των επιχειρήσεων παρουσίασε ενθαρρυντικά σημάδια. Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου του τομέα των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών ανήλθαν σε 4,88 δισ. ευρώ, με το ποσοστό των επενδύσεων να ενισχύεται στο 26,2% από 25,4% το πρώτο τρίμηνο του 2025. Η αύξηση αυτή υποδηλώνει μια σταδιακή βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού του παραγωγικού εξοπλισμού.

Όσον αφορά το εξωτερικό ισοζύγιο, καταγράφηκε έλλειμμα 6,73 δισ. ευρώ στο ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών, βελτιωμένο σε σχέση με το έλλειμμα των 7,61 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025. Παράλληλα, το πλεόνασμα στο εξωτερικό ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων, τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων μειώθηκε σημαντικά, από 3,30 δισ. ευρώ σε 1,31 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων, η συνολική οικονομία παρουσίασε καθαρή λήψη δανείων 5,42 δισ. ευρώ από την αλλοδαπή, έναντι 4,32 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025.

Δημοσιονομική εικόνα

Στο μέτωπο της Γενικής Κυβέρνησης, καταγράφηκε καθαρή λήψη δανείων ύψους 1,29 δισ. ευρώ, αυξημένη σε σύγκριση με τα 0,79 δισ. ευρώ του πρώτου τριμήνου του 2025. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις συνεχιζόμενες δημοσιονομικές προκλήσεις, παρά τη βελτίωση ορισμένων μακροοικονομικών μεγεθών. Συνολικά, η εικόνα της ελληνικής οικονομίας για το πρώτο τρίμηνο του 2026 είναι μικτή, με την αύξηση της κατανάλωσης και των επενδύσεων να αντισταθμίζεται από τη μείωση της αποταμίευσης και την επιδείνωση του δανεισμού τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα.