Βρετανία: Ρεκόρ κόστους δανεισμού από το 1998

Το Ηνωμένο Βασίλειο ετοιμάζεται να εκδώσει νέο μακροπρόθεσμο χρέος με το υψηλότερο κόστος δανεισμού που έχει καταγραφεί από το 1998, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα ενός διεθνούς κύματος ρευστοποιήσεων στην αγορά ομολόγων, το οποίο έχει οδηγήσει τις αποδόσεις σε πολυετή υψηλά και έχει επιβαρύνει σημαντικά τα δημόσια οικονομικά της βρετανικής κυβέρνησης.

Συγκεκριμένα, η χώρα προσφέρει στους επενδυτές το ομόλογο αναφοράς με λήξη τον Ιανουάριο του 2056, σε τιμή που αντιστοιχεί σε απόδοση περίπου 0,75 έως 1 μονάδα βάσης υψηλότερη από εκείνη του υφιστάμενου βρετανικού κρατικού ομολόγου (gilt) με λήξη το 2055. Όπως μεταδίδει το Bloomberg, επικαλούμενο πρόσωπα με γνώση του θέματος, αυτό θα σήμαινε την υψηλότερη απόδοση που έχει καταβληθεί ποτέ για έκδοση βρετανικών κρατικών ομολόγων από τη σύσταση του Debt Management Office το 1998.

Οι αποδόσεις των βρετανικών τίτλων έχουν εκτοξευθεί κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς το παγκόσμιο κύμα μαζικών πωλήσεων ομολόγων έπληξε τα gilts εντονότερα σε σύγκριση με τα κρατικά ομόλογα άλλων μεγάλων ανεπτυγμένων οικονομιών. Οι ανησυχίες που τροφοδοτούν αυτή την τάση σχετίζονται με τον κίνδυνο ενός νέου πληθωριστικού σοκ λόγω της ενέργειας, τη διεύρυνση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, αλλά και τον αντίκτυπο των μεγάλων εκδόσεων εταιρικού χρέους από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Συμπληρωματική έκδοση 5,9 δισ. λιρών

Η νέα βρετανική έκδοση, η τιμολόγηση της οποίας αναμενόταν να ολοκληρωθεί αργά την Τρίτη, αποτελεί συμπληρωματική πώληση ομολόγων συνολικού ύψους 5,9 δισ. λιρών. Οι τίτλοι αυτοί είχαν διατεθεί αρχικά στην αγορά τον Μάιο του 2025 με απόδοση 5,405%, ένα επίπεδο που είχε χαρακτηριστεί τότε ιστορικό ρεκόρ για κοινοπρακτική έκδοση. Ο στρατηγικός αναλυτής της RBC Capital Markets, Megum Muhic, εκτιμούσε ότι η συγκεκριμένη προσφορά θα μπορούσε να αντλήσει έως και 5 δισ. λίρες για το βρετανικό δημόσιο.

Η απόδοση των υφιστάμενων βρετανικών κρατικών ομολόγων τριακονταετούς διάρκειας διαμορφωνόταν στο 5,83% την Τρίτη, έχοντας φτάσει την προηγούμενη εβδομάδα στο υψηλότερο σημείο από τον Μάιο του 1998. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ένταση που επικρατεί στην αγορά και τις πιέσεις που δέχεται το βρετανικό χρέος.

Η κατάσταση δεν είναι αποκλειστικά βρετανικό φαινόμενο, καθώς και άλλες χώρες έχουν κληθεί να πληρώσουν αυξημένα επιτόκια για τον δανεισμό τους. Τον περασμένο μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πούλησαν ομόλογα τριακονταετούς διάρκειας μέσω δημοπρασίας με το υψηλότερο επιτόκιο από το 2001. Παράλληλα, η Γερμανία κατέβαλε το υψηλότερο κόστος από το 2011 σε μία κοινοπρακτική έκδοση. Ενδεικτική της γενικότερης τάσης είναι και η πρόσφατη πώληση βρετανικών ομολόγων συνδεδεμένων με τον πληθωρισμό, διάρκειας 25 ετών, ύψους 900 εκατ. λιρών, η οποία πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα με πρωτοφανή απόδοση 2,496%.

Πιέσεις στον προϋπολογισμό και το δημόσιο χρέος

Η αύξηση του κόστους δανεισμού ασκεί σημαντικές πιέσεις στον υπουργό Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, John Healey, ενόψει της κατάρτισης του προϋπολογισμού που αναμένεται τον επόμενο μήνα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg Economics, το δημοσιονομικό περιθώριο ελιγμών της κυβέρνησης, στο πλαίσιο των ισχυόντων δημοσιονομικών κανόνων, έχει υποχωρήσει στο μισό από την άνοιξη. Το διαθέσιμο περιθώριο έχει μειωθεί από τα 23,6 δισ. λίρες, εξαιτίας της ραγδαίας ανόδου των αποδόσεων των ομολόγων.

Στην πρώτη του σημαντική ομιλία ως επικεφαλής του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών, ο Healey διαμήνυσε ότι θα στηριχθεί στις προσπάθειες του προκατόχου του για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας στις διεθνείς αγορές ομολόγων. Τη Δευτέρα, υπογράμμισε χαρακτηριστικά ότι η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί την εγγύηση για κάθε υπόσχεση που δίνει η κυβέρνηση.

Τα επίσημα στοιχεία καταδεικνύουν τη δεινή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών. Το καθαρό δημόσιο χρέος του Ηνωμένου Βασιλείου ως ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος έχει αυξηθεί από περίπου 85% κατά το οικονομικό έτος 2019-20 σε λίγο πάνω από 94% στα τέλη Ιουλίου, σύμφωνα με την Office for National Statistics. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο επιβάρυνσης από τη δεκαετία του 1960. Οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση των τόκων του χρέους ανήλθαν σε 7,7 δισ. λίρες μόνο τον Ιούλιο, ενώ όπως επισημαίνει η House of Commons Library, 8 πένες από κάθε 1 λίρα που δαπάνησε η κυβέρνηση κατά το οικονομικό έτος 2025-26 κατευθύνθηκαν στην πληρωμή τόκων.

Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε δηλώσει τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους ότι η Βρετανία δεν θα έπρεπε να είναι δέσμια των αγορών ομολόγων. Ωστόσο, από την ανάληψη των καθηκόντων του στην Downing Street τον Ιούλιο, έχει δεσμευτεί να τηρήσει τους δημοσιονομικούς κανόνες της χώρας, επιδιώκοντας παράλληλα να διατηρήσει ένα περιθώριο ευελιξίας στην οικονομική του πολιτική.

Σημειώνεται ότι οι ανάδοχοι της νέας βρετανικής έκδοσης περιλαμβάνουν μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, όπως οι BofA Securities, Goldman Sachs International Bank, J.P. Morgan, Santander και UBS Investment Bank.