«Δαίδαλος»: Ο Μητσοτάκης πάτησε το κουμπί – Το μεγάλο στοίχημα της Τεχνητής Νοημοσύνης

Με μια συμβολική κίνηση από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, πραγματοποιήθηκε στο Λαύριο η επίσημη ενεργοποίηση του υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», μιας από τις σημαντικότερες νέες τεχνολογικές υποδομές της Ελλάδας.

Η έναρξη λειτουργίας του συστήματος σηματοδοτεί μια νέα φάση στον κυβερνητικό σχεδιασμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ελλάδα, με στόχο την ανάπτυξη εφαρμογών που θα αξιοποιούνται από δημόσιες υπηρεσίες, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και επιχειρήσεις.

Κατά την παρουσίαση, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην πρόοδο που, όπως υποστήριξε, έχει πραγματοποιηθεί από το 2019 στον τομέα του ψηφιακού μετασχηματισμού. Στη συζήτησή του με τον δημοσιογράφο Τίμο Κουρεμένο παρουσίασε τη μετάβαση από τις πρώτες υπηρεσίες του gov.gr στη δημιουργία προηγμένων υπολογιστικών υποδομών ως σημαντικό βήμα για την τεχνολογική ανάπτυξη της χώρας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ο «Δαίδαλος» παρέχει ιδιαίτερα μεγάλες δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων, οι οποίες πρέπει να αξιοποιηθούν στον μέγιστο βαθμό. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα επιδιώκει να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις της Τεχνητής Νοημοσύνης και να ενισχύσει την εγχώρια τεχνολογική παραγωγή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα της τεχνολογικής αυτονομίας, επισημαίνοντας ότι η εξάρτηση από ξένους παρόχους μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για κράτη που δεν διαθέτουν δικές τους υπολογιστικές υποδομές.

Η διασφάλιση πρόσβασης σε προηγμένη τεχνολογία αποτελεί, κατά τον πρωθυπουργό, κρίσιμο παράγοντα εθνικής ανθεκτικότητας. Υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο στις ψηφιακές υπηρεσίες, παρά τους περιορισμούς που αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης συνοδεύεται από νέες προκλήσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές επιπτώσεις της. Ως βασική προτεραιότητα έθεσε τη δημιουργία εφαρμογών που θα βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, παράλληλα με την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνεπάγεται η χρήση της τεχνολογίας.

Υπολογιστική ισχύς 85,69 petaflops – Οι τεχνικές δυνατότητες του «Δαίδαλου»

Ο νέος υπερυπολογιστής διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, που αντιστοιχεί σε περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο.

Η συγκεκριμένη ισχύς επιτρέπει την ταυτόχρονη εκτέλεση εξαιρετικά σύνθετων υπολογισμών και την ανάλυση τεράστιων συνόλων δεδομένων, διαδικασίες που σε συμβατικούς υπολογιστές θα απαιτούσαν πολύ μεγαλύτερο χρόνο.

Η εγκατάσταση βασίζεται σε τεχνολογικό εξοπλισμό της Hewlett Packard Enterprise και αξιοποιεί επιταχυντές NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchip, σχεδιασμένους για απαιτητικές εφαρμογές υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων και Τεχνητής Νοημοσύνης.

Για την απομάκρυνση της θερμότητας χρησιμοποιείται προηγμένο σύστημα άμεσης υγρής ψύξης, με κλειστό κύκλωμα νερού που συμβάλλει στη διατήρηση της θερμοκρασίας του εξοπλισμού στα απαιτούμενα επίπεδα λειτουργίας.

Η υποδομή προορίζεται για την υποστήριξη επιστημονικών ερευνών, την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης και τη δημιουργία τεχνολογικών εφαρμογών από ερευνητικούς και επιχειρηματικούς φορείς.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε την υπολογιστική αυτονομία κρίσιμο στοιχείο της σύγχρονης εθνικής ασφάλειας, δίπλα στις υποδομές ενέργειας και άμυνας.

Όπως ανέφερε, με τον «Δαίδαλο» η Ελλάδα κατατάσσεται, βάσει της κυβερνητικής παρουσίασης, μεταξύ των 14 χωρών παγκοσμίως που διαθέτουν αντίστοιχης κατηγορίας υποδομή.

Ο υπουργός διευκρίνισε ότι μετά την επίσημη ενεργοποίηση θα συνεχιστούν οι τεχνικές δοκιμές και οι απαραίτητες ρυθμίσεις, με προγραμματισμένο στόχο τη διάθεση των πρώτων υπηρεσιών τον Δεκέμβριο του 2026.

Πολιτική Προστασία, υγεία και ελληνική γλώσσα – Οι εφαρμογές που σχεδιάζονται

Ένας από τους σημαντικότερους τομείς αξιοποίησης του «Δαίδαλου» είναι η Πολιτική Προστασία. Μέσω προηγμένων υπολογιστικών μοντέλων θα μπορούν να πραγματοποιούνται προσομοιώσεις για την εξέλιξη δασικών πυρκαγιών, με συνεκτίμηση των καιρικών συνθηκών, της έντασης των ανέμων και των γεωγραφικών χαρακτηριστικών κάθε περιοχής.

Αντίστοιχες εφαρμογές μπορούν να υποστηρίξουν τη μελέτη πλημμυρικών φαινομένων, παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας, ακραίων θερμοκρασιών και άλλων φυσικών κινδύνων, παρέχοντας πρόσθετα εργαλεία στις αρμόδιες υπηρεσίες για την προετοιμασία και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Στον τομέα της υγείας, η υπολογιστική ισχύς του συστήματος μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη και εκπαίδευση αλγορίθμων που αναλύουν μεγάλες ποσότητες ιατρικών δεδομένων.

Η επεξεργασία ακτινογραφιών, αξονικών τομογραφιών και άλλων διαγνωστικών εξετάσεων δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εργαλείων υποστήριξης των γιατρών στον εντοπισμό πιθανών παθολογικών ευρημάτων. Επιπλέον, η νέα υποδομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη βιοϊατρική έρευνα, στην εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση και στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων.

Σημαντικές δυνατότητες προβλέπονται και για τη βιομηχανική παραγωγή. Η αξιοποίηση ψηφιακών διδύμων θα επιτρέπει τη δημιουργία εικονικών αναπαραστάσεων μηχανημάτων, προϊόντων και γραμμών παραγωγής, ώστε να πραγματοποιούνται δοκιμές και τεχνικές αξιολογήσεις πριν από την κατασκευή τους.

Παράλληλα, οι ερευνητές θα αποκτήσουν πρόσβαση σε ισχυρότερα εργαλεία για απαιτητικές προσομοιώσεις στους τομείς της φυσικής, της χημείας και της επιστήμης των υλικών.

Ξεχωριστή θέση στον σχεδιασμό έχει η ανάπτυξη ελληνικών γλωσσικών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης. Η δυνατότητα επεξεργασίας μεγάλου όγκου ελληνόγλωσσων δεδομένων μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία συστημάτων που κατανοούν αποτελεσματικότερα τη γλώσσα και τις ιδιαιτερότητές της.

Τέτοιες τεχνολογίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την αναβάθμιση του ψηφιακού βοηθού του gov.gr, τη βελτίωση εργαλείων αυτόματης μετάφρασης και την επεξεργασία ιστορικών αρχείων και εγγράφων.

Καθοριστικό ρόλο στην πρακτική αξιοποίηση του υπερυπολογιστή αναλαμβάνει ο PHAROS, το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως σύνδεσμος μεταξύ της νέας υπολογιστικής υποδομής και των φορέων που θα αναπτύσσουν εφαρμογές.

Μέσω του PHAROS, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους, τεχνική υποστήριξη και εργαλεία ανάπτυξης προηγμένων συστημάτων.

Η ενεργοποίηση του «Δαίδαλου» αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των ελληνικών δυνατοτήτων στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Το καθοριστικό ζητούμενο είναι πλέον η μετατροπή της μεγάλης αυτής επένδυσης σε πραγματικές υπηρεσίες και μετρήσιμα αποτελέσματα για την επιστημονική έρευνα, τις επιχειρήσεις, το Δημόσιο και τους πολίτες.