Δεξίωση της Δημοκρατίας: Οι 1.700 καλεσμένοι, οι απουσίες και τα πηγαδάκια

Σε πυρετώδεις ρυθμούς κινούνται οι προετοιμασίες στο Προεδρικό Μέγαρο για την καθιερωμένη δεξίωση της 24ης Ιουλίου, με την οποία θα τιμηθεί η 52η επέτειος από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Η εκδήλωση έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 24 Ιουλίου και οι περισσότερες προσκλήσεις έχουν ήδη αποσταλεί.

Στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου αναμένεται να βρεθούν περίπου 1.700 προσκεκλημένοι από την πολιτική, τη Δικαιοσύνη, τις Ένοπλες Δυνάμεις, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών.

Η δεξίωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πολιτειακές εκδηλώσεις του καλοκαιριού. Πέρα από τον ιστορικό και θεσμικό της χαρακτήρα, κάθε χρόνο καταγράφονται με ιδιαίτερη προσοχή οι παρουσίες, οι ηχηρές απουσίες και οι ανεπίσημες πολιτικές συνομιλίες που πραγματοποιούνται στους κήπους του Μεγάρου.

Η φετινή συνάντηση αποκτά πρόσθετο πολιτικό βάρος, καθώς πραγματοποιείται σε περίοδο έντονων κομματικών ανακατατάξεων, εσωτερικών κρίσεων και προετοιμασίας για τις εθνικές εκλογές του 2027. Πίσω από τον επίσημο εορτασμό της Δημοκρατίας θα αποτυπωθούν οι νέοι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί και οι αποστάσεις που έχουν διαμορφωθεί ανάμεσα σε πρόσωπα και πολιτικούς χώρους.

Μία από τις βασικές αλλαγές σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια είναι ότι οι πολιτικοί αρχηγοί, τα μέλη της κυβέρνησης και οι βουλευτές έχουν προσκληθεί μαζί με τους συζύγους ή τους συντρόφους τους. Πρόκειται για πρακτική που επανέρχεται για πρώτη φορά μετά το 2013.

Η αλλαγή αυτή αναμένεται να διαφοροποιήσει αισθητά την εικόνα της βραδιάς, καθώς αρκετά πολιτικά πρόσωπα θα εμφανιστούν συνοδευόμενα στα σκαλιά του Προεδρικού Μεγάρου. Στο κεντρικό κιόσκι, δίπλα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, αναμένεται να βρίσκεται η σύζυγός του, Φανή Σταθοπούλου.

Στο πλευρό του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη αναμένεται να βρίσκεται η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης και ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας δεν έχουν γνωστοποιήσει μέχρι στιγμής στην Προεδρία εάν θα συνοδευτούν.

Οι αναμενόμενες απουσίες και η αβεβαιότητα στον ΣΥΡΙΖΑ

Με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, στη δεξίωση δεν αναμένεται να παραστεί ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος. Το κόμμα του αναμένεται να εκπροσωπηθεί από τον αντιπρόεδρο της Βουλής και βουλευτή Βασίλη Βιλιάρδο.

Απών αναμένεται επίσης να είναι ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Δημήτρης Νατσιός, όπως και η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου. Η τελευταία συμμετείχε στις αντίστοιχες εκδηλώσεις κατά την προεδρική θητεία της Κατερίνας Σακελλαροπούλου, οι σχέσεις της όμως με τον Κωνσταντίνο Τασούλα χαρακτηρίζονται πλέον από έντονη θεσμική και πολιτική αντιπαράθεση.

Πρόσκληση δεν προβλέπεται για τους επικεφαλής πολιτικών σχηματισμών χωρίς κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται η Μαρία Καρυστιανού από την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», ο Γιάνης Βαρουφάκης από το ΜέΡΑ25 και ο Στέφανος Κασσελάκης από τους Δημοκράτες.

Αντιθέτως, πρόσκληση έχει λάβει η επικεφαλής της Φωνής Λογικής Αφροδίτη Λατινοπούλου, λόγω της ιδιότητάς της ως ευρωβουλευτή.

Ιδιαίτερο οργανωτικό και πολιτικό πρόβλημα προκαλούν στην Προεδρία οι συνεχείς εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ. Οι παραιτήσεις και οι ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών υποχρεώνουν τους συνεργάτες του Προέδρου της Δημοκρατίας να τροποποιούν διαρκώς τη λίστα των προσκεκλημένων.

Νέα πρόσωπα καταλαμβάνουν κοινοβουλευτικές έδρες μετά τις αποχωρήσεις προκατόχων τους και πρέπει να ενταχθούν στον επίσημο σχεδιασμό. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Θεοδώρας Ακριώτη στην Εύβοια, η οποία διαδέχεται τον παραιτηθέντα Συμεών Κεδίκογλου.

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της εκπροσώπησης του ΣΥΡΙΖΑ στο κεντρικό κιόσκι, μετά την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου. Η Προεδρία αναμένει την ολοκλήρωση των εσωκομματικών διαδικασιών, ώστε να γνωρίζει ποιος θα συμμετάσχει ως επικεφαλής του κόμματος ή ως πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Η κρίση του ΣΥΡΙΖΑ επηρεάζει ακόμη και την επίσημη κοινοβουλευτική χωροθέτηση. Μετά τις τελευταίες αποχωρήσεις, το κόμμα έχει υποχωρήσει στην τέταρτη θέση, πίσω από το ΚΚΕ, το οποίο διαθέτει 21 βουλευτές έναντι 20 της Κουμουνδούρου.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με ιδιαίτερα καθαρό τρόπο τη βαθιά πολιτική μεταβολή των τελευταίων ετών. Το κόμμα που κυβέρνησε τη χώρα και αποτέλεσε για μεγάλο διάστημα την αξιωματική αντιπολίτευση φτάνει στη δεξίωση της Δημοκρατίας χωρίς σταθερή ηγεσία και με την Κοινοβουλευτική του Ομάδα σε συνεχή υποχώρηση.

Στο επίκεντρο Τσίπρας, Σαμαράς και τα τιμώμενα πρόσωπα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προσκλήσεις που έχουν αποσταλεί στους πρώην πρωθυπουργούς Αλέξη Τσίπρα και Αντώνη Σαμαρά. Και οι δύο έχουν προσκληθεί, όπως συμβαίνει με όλους τους εν ζωή πρώην πρωθυπουργούς και Προέδρους της Δημοκρατίας.

Μέχρι στιγμής, τα γραφεία τους δεν έχουν ενημερώσει την Προεδρία εάν θα παραστούν. Η ενδεχόμενη παρουσία τους αναμένεται να συγκεντρώσει το πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς γύρω και από τους δύο αναπτύσσονται σενάρια για τις επόμενες κινήσεις τους και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσουν στις εκλογές του 2027.

Εφόσον βρεθούν στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου, δεν θα καθίσουν στο κεντρικό κιόσκι μαζί με τους σημερινούς επικεφαλής των κοινοβουλευτικών κομμάτων, καθώς δεν διαθέτουν αυτή την ιδιότητα. Η παρουσία τους, ωστόσο, θεωρείται βέβαιο ότι θα προκαλέσει συγκεντρώσεις στελεχών, συνομιλίες και πολιτικά «πηγαδάκια».

Πέρα από τα πρόσωπα της κεντρικής πολιτικής σκηνής, η Προεδρία έχει επιλέξει να τιμήσει πολίτες που διακρίθηκαν για τις επιδόσεις, την κοινωνική τους προσφορά ή την υπεύθυνη στάση τους σε κρίσιμες περιστάσεις.

Μεταξύ των προσκεκλημένων βρίσκεται ο αντισμήναρχος Γιώργος Χατζόπουλος, ο οποίος πραγματοποίησε με επιτυχία την αναγκαστική προσγείωση μαχητικού F-16 στο πολιτικό αεροδρόμιο της Ζακύνθου, προστατεύοντας τον εαυτό του, το αεροσκάφος και την ασφάλεια του αεροδρομίου.

Πρόσκληση αναμένεται να λάβουν δύο μαθητές από τον Πειραιά και την Πάτρα, οι οποίοι πέτυχαν κορυφαίες βαθμολογίες στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Στα τιμώμενα πρόσωπα περιλαμβάνεται και η νεαρή εκπαιδευτικός Παναγιώτα Διαμαντή, η οποία συνέβαλε στην αναζωογόνηση της Φουρνάς Ευρυτανίας, προσελκύοντας νέες οικογένειες με παιδιά στο χωριό.

Παρόντες θα είναι ακόμη εκπρόσωποι του πολιτισμού, των γραμμάτων, των τεχνών και του αθλητισμού, καθώς και στελέχη της στρατιωτικής και δικαστικής ηγεσίας, εκδότες και δημοσιογράφοι.

Η φετινή δεξίωση καλείται να υπηρετήσει τον συμβολισμό της αποκατάστασης της Δημοκρατίας σε ένα πολιτικό περιβάλλον με ισχυρές συγκρούσεις και εμφανή θεσμική φθορά. Οι επίσημες χειραψίες και οι εορταστικές εικόνες θα συνυπάρξουν με μια πραγματικότητα κομματικής αποσύνθεσης, νέων πολιτικών σχηματισμών και πρόωρης προεκλογικής κινητοποίησης.

Η 24η Ιουλίου παραμένει ημέρα ιστορικής μνήμης και θεσμικής ευθύνης. Η ουσία της επετείου κρίνεται πέρα από τις προσκλήσεις και τις κοινωνικές εμφανίσεις, στην ποιότητα των δημοκρατικών θεσμών, στον σεβασμό του Κοινοβουλίου και στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα.