Δεν αυξάνεται το αφορολόγητο στη Βρετανία

Η νέα βρετανική κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ φαίνεται να απομακρύνεται από την προεκλογική ρητορική περί φορολογικής ελάφρυνσης, καθώς πληροφορίες από το Bloomberg αναφέρουν ότι δεν εξετάζεται η αύξηση του προσωπικού αφορολόγητου ορίου εισοδήματος. Η απόφαση αυτή έρχεται ως μια προσπάθεια του νέου ηγέτη να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα δημοσιονομικής σταθερότητας και πειθαρχίας προς τις αγορές ομολόγων, οι οποίες παρακολουθούν με αυξημένη προσοχή τις κινήσεις της κυβέρνησης.

Ο κ. Μπέρναμ είχε αφήσει να εννοηθεί τις προηγούμενες ημέρες ότι θα μπορούσε να προχωρήσει σε αύξηση του ορίου των 12.570 λιρών (περίπου 17.000 δολάρια), από το οποίο οι πολίτες ξεκινούν να πληρώνουν φόρο εισοδήματος. Μια τέτοια κίνηση θα προσέφερε ουσιαστική φορολογική ανακούφιση σε εκατομμύρια εργαζόμενους, οι οποίοι πλήττονται από την παρατεταμένη κρίση κόστους ζωής. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις κυβερνητικές διαβουλεύσεις, η αλλαγή αυτή δεν αποτελεί μέρος του αρχικού σχεδίου για την αντιμετώπιση του κόστους ζωής.

Το πάγωμα των πέντε ετών και το δημοσιονομικό κόστος

Το προσωπικό αφορολόγητο όριο παραμένει παγωμένο εδώ και πέντε χρόνια, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι πολίτες να εντάσσονται στην κατηγορία των φορολογουμένων, καθώς οι ονομαστικοί μισθοί αυξάνονται λόγω του πληθωρισμού. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως "δημοσιονομική ολίσθηση", έχει αυξήσει σημαντικά τα φορολογικά έσοδα του κράτους, αλλά έχει επιβαρύνει τα νοικοκυριά. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε παραδεχθεί σε συνέντευξή του στους Times το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι είχε ακούσει "απογοήτευση σχετικά με το προσωπικό αφορολόγητο όριο" κατά την προεκλογική του εκστρατεία, προσθέτοντας ότι το ζήτημα "έμεινε στο μυαλό μου".

Παρά τις δηλώσεις αυτές, η πραγματικότητα των δημοσίων οικονομικών είναι αμείλικτη. Ακόμη και μια αύξηση του αφορολόγητου ορίου κατά 100 λίρες θα κόστιζε στο βρετανικό υπουργείο Οικονομικών πάνω από 1 δισεκατομμύριο λίρες, σύμφωνα με ανάλυση της EY. Μια πιο γενναία αύξηση της τάξης του 10% θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό με 11,7 δισεκατομμύρια λίρες, ένα ποσό που η κυβέρνηση δεν είναι διατεθειμένη να διαθέσει αυτή τη στιγμή.

Η δέσμευση στο προεκλογικό πρόγραμμα και η πίεση των αγορών

Ο κ. Μπέρναμ έχει δεσμευτεί στο προεκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών του 2024, το οποίο είχε εκπονηθεί υπό τον προκάτοχό του Κιρ Στάρμερ. Το πρόγραμμα αυτό περιλάμβανε ρητή υπόσχεση να μην αυξηθούν οι συντελεστές του φόρου εισοδήματος, αποκλείοντας ουσιαστικά την αύξηση του ανώτατου συντελεστή για τους υψηλόμισθους, που θα μπορούσε να αντισταθμίσει το κόστος μιας αύξησης του αφορολόγητου. Η απροθυμία της κυβέρνησης να αλλάξει το όριο αναφέρθηκε από βρετανικές εφημερίδες, όπως οι Financial Times και η Telegraph.

Ο νέος πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δίλημμα: από τη μια πλευρά, καλείται να χρηματοδοτήσει τους φιλόδοξους πολιτικούς του στόχους και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη ενός απογοητευμένου εκλογικού σώματος που απομακρύνθηκε από τους Εργατικούς. Από την άλλη, πρέπει να καθησυχάσει τις αγορές, οι οποίες αντέδρασαν άμεσα, με τις αποδόσεις του 10ετούς βρετανικού κρατικού ομολόγου να φτάνουν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών. Ο κ. Μπέρναμ και ο νέος υπουργός Οικονομικών, Τζον Χίλι, δεσμεύτηκαν για δημοσιονομική πειθαρχία στην πρώτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, επαναλαμβάνοντας παράλληλα τις υποσχέσεις για μείωση του κόστους ζωής.

"Πρέπει να δείξουμε ότι η δέσμευσή μας στους δημοσιονομικούς κανόνες είναι πραγματική και ότι είμαστε έτοιμοι να λάβουμε δύσκολες αποφάσεις", δήλωσε χαρακτηριστικά ο Μπέρναμ.

Τα πρώτα μέτρα και οι επόμενες κινήσεις

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ήδη την κατάργηση ενός φόρου 5% στους λογαριασμούς ενέργειας από τον Οκτώβριο, ενώ αναμένονται περαιτέρω ανακοινώσεις για τη μείωση των πιέσεων στο κόστος ζωής. Την Τετάρτη, ο πρωθυπουργός αναμένεται να ανακοινώσει τη μείωση του ανώτατου ορίου στις τιμές των εισιτηρίων λεωφορείων στην Αγγλία (εκτός Λονδίνου) από 3 σε 2 λίρες, μια αλλαγή που θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο. Οι κινήσεις αυτές, αν και θετικές, θεωρούνται μικρής κλίμακας σε σύγκριση με το τεράστιο ζήτημα της φορολογίας εισοδήματος, το οποίο παραμένει σε εκκρεμότητα για τον επόμενο προϋπολογισμό.