ΔΕΘ 2026: Το νέο πακέτο μέτρων και οι ωφελημένοι

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης έχει μετατραπεί, τα τελευταία τρία χρόνια, σε έναν κεντρικό μηχανισμό αναδιανομής του διαθέσιμου εισοδήματος για την κυβέρνηση. Δεν πρόκειται πλέον για μια απλή ετήσια παρουσίαση μέτρων, αλλά για ένα σταθερό εργαλείο οικονομικής πολιτικής, με διαφορετικές κοινωνικές ομάδες να μπαίνουν κάθε φορά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ακολουθεί μια μεθοδική προσέγγιση, διασφαλίζοντας ότι οι εξαγγελίες εντάσσονται στο κυβερνητικό αφήγημα της συνέπειας και της υλοποίησης.

Η ανάλυση των οικονομικών πακέτων που παρουσιάστηκαν από το 2023 έως και το 2025 αποκαλύπτει μια σαφή στρατηγική συνέχεια. Το 2023, η προσοχή επικεντρώθηκε στους εργαζομένους και στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Το 2024, το πακέτο διευρύνθηκε σημαντικά, καλύπτοντας εργαζομένους, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ παράλληλα έδωσε έμφαση στο στεγαστικό και το κοινωνικό κράτος. Το 2025, η κυβέρνηση προχώρησε στη μεγαλύτερη φορολογική παρέμβαση της θητείας της, με κεντρικό άξονα την ελάφρυνση της μεσαίας τάξης, των οικογενειών και των νέων.

Με τα δεδομένα αυτά, το ερώτημα για τη φετινή ΔΕΘ του 2026 είναι διαφορετικό και πιο σύνθετο: ποιες κοινωνικές ομάδες έχουν μείνει πίσω και θα αποτελέσουν τον νέο στόχο της κυβερνητικής πολιτικής; Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι το νέο πακέτο θα περιστραφεί γύρω από τη μείωση φορολογικών βαρών, την ενίσχυση των εισοδημάτων, με ιδιαίτερη μνεία σε επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, συνταξιούχους, αγρότες και το στεγαστικό ζήτημα. Ωστόσο, οι τελικές αποφάσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα και αναμένεται να οριστικοποιηθούν τις επόμενες ημέρες.

Η Αφετηρία το 2023: Ο Εργαζόμενος και η Φοροδιαφυγή

Η αφετηρία αυτής της οικονομικής πολιτικής τοποθετείται στη ΔΕΘ του 2023. Το εμβληματικό μέτρο εκείνης της περιόδου ήταν το ξεπάγωμα των τριετιών, έπειτα από περίπου δώδεκα χρόνια αναστολής. Αυτό το μέτρο μεταφράστηκε σε άμεσες ή μελλοντικές αυξήσεις αποδοχών για χιλιάδες εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα.

Παράλληλα, έγινε το πρώτο βήμα για την ενίσχυση των οικογενειών μέσω της αύξησης του αφορολόγητου για όσους έχουν παιδιά. Η χρονιά εκείνη σηματοδότησε και την έναρξη μιας εκτεταμένης προσπάθειας για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, με την επέκταση των συστημάτων ηλεκτρονικών πληρωμών (POS), την ηλεκτρονική τιμολόγηση και την πλήρη αξιοποίηση της πλατφόρμας MyDATA. Η διαχείριση των συνεπειών από τον κυκλώνα «Daniel» έφερε επίσης στο προσκήνιο την Πολιτική Προστασία και την ανάγκη για ενίσχυση της ασφάλισης κατοικιών, θέτοντας τις βάσεις για μια πιο ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση κρίσεων.

Το 2024: Διεύρυνση του Πακέτου και Κοινωνική Κάλυψη

Ένα χρόνο αργότερα, στη ΔΕΘ του 2024, η κυβέρνηση διεύρυνε το φάσμα των παρεμβάσεων, παρουσιάζοντας ένα πλέγμα περίπου 45 μέτρων που κάλυπταν πολλές κοινωνικές κατηγορίες. Σημαντικές αλλαγές ήρθαν για τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις με τη νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες καταργήθηκε πλήρως το τέλος επιτηδεύματος.

Μια κομβική μεταρρύθμιση αφορούσε τους εργαζόμενους συνταξιούχους, όπου η παλιά ποινή μείωσης της σύνταξης αντικαταστάθηκε από μια σημαντικά χαμηλότερη εισφορά υπέρ ΕΦΚΑ, καθιστώντας ελκυστικότερη την παραμονή στην αγορά εργασίας. Το στεγαστικό πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» και με κίνητρα για την επιστροφή κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά. Η πολιτική αυτή συνέδεσε άμεσα το δημογραφικό με το στεγαστικό και το διαθέσιμο εισόδημα. Το κοινωνικό αποτύπωμα ενισχύθηκε με την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών για τους γιατρούς του ΕΣΥ και με το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για τις σχολικές υποδομές, ενώ δόθηκαν στοχευμένες ενισχύσεις σε συνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες.

Το 2025: Η Μεγάλη Φορολογική Στροφή

Η ΔΕΘ του 2025 είχε διαφορετική κλίμακα και φιλοδοξία. Η κυβέρνηση παρουσίασε μια ευρεία φορολογική μεταρρύθμιση, με στόχο τη μείωση της επιβάρυνσης για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες, με έμφαση στη μεσαία τάξη και τις οικογένειες. Το πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές και συνδέθηκε άρρηκτα με το δημογραφικό ζήτημα.

Για πρώτη φορά, η φορολογία συνδέθηκε τόσο άμεσα με τον αριθμό των παιδιών και την ηλικία. Οι οικογένειες έλαβαν πρόσθετες ελαφρύνσεις ανά παιδί, οι τρίτεκνοι και οι πολύτεκνοι βρέθηκαν σε ιδιαίτερα ευνοϊκή θέση, ενώ για τους νέους θεσπίστηκαν εξαιρετικά χαμηλοί ή και μηδενικοί συντελεστές για συγκεκριμένα εισοδηματικά κλιμάκια. Παράλληλα, συνεχίστηκαν οι παρεμβάσεις για τους συνταξιούχους, με την προσωπική διαφορά να μπαίνει σε τροχιά πλήρους κατάργησης. Μέσα σε τρία χρόνια, διαμορφώθηκε ένας ευρύς χάρτης ωφελημένων από την κυβερνητική πολιτική.

Οι Έξι Μεγάλες Κατηγορίες Ωφελημένων

Από το 2023 έως το 2025, αναδεικνύονται έξι μεγάλες κατηγορίες που επωφελήθηκαν από τα μέτρα. Πρώτοι οι εργαζόμενοι, μέσω των τριετιών, των μειώσεων εισφορών και των φορολογικών ελαφρύνσεων. Δεύτερες οι οικογένειες με παιδιά, που αποτέλεσαν τον πυρήνα της δημογραφικής πολιτικής. Τρίτοι οι νέοι εργαζόμενοι, που μπήκαν στο στόχαστρο της οικονομικής πολιτικής κυρίως το 2025. Τέταρτοι οι συνταξιούχοι, μέσω αυξήσεων και παρεμβάσεων στην προσωπική διαφορά. Πέμπτη κατηγορία είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων και όσοι αναζητούν κατοικία, καθώς το στεγαστικό αποτέλεσε σταθερή προτεραιότητα. Έκτοι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρομεσαίοι, που έλαβαν κάποιες ανάσες αλλά παραμένουν με ανοιχτές εκκρεμότητες.

Το Στοίχημα της ΔΕΘ του 2026

Η φετινή ΔΕΘ πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, καθώς είναι η τελευταία μεγάλη οικονομική εξαγγελία πριν από τις εθνικές εκλογές του 2027. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σε όσους δεν έλαβαν αντίστοιχη ενίσχυση τα προηγούμενα χρόνια ή εξακολουθούν να αισθάνονται έντονη οικονομική πίεση.

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες εμφανίζονται ως μια από τις κεντρικές κατηγορίες στον φετινό σχεδιασμό. Στο τραπέζι βρίσκονται αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα και στη συνολική φορολογική τους επιβάρυνση, με στόχο τη δημιουργία μεγαλύτερου διαθέσιμου εισοδήματος και φορολογικής ασφάλειας. Η μεσαία τάξη, που έλαβε σημαντικές ελαφρύνσεις το 2025, αναμένεται να δει νέα μέτρα για περαιτέρω ενίσχυση του εισοδήματός της, με στόχο να γίνει αισθητή η ανάπτυξη στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Οι συνταξιούχοι, ειδικά οι χαμηλοσυνταξιούχοι και οι μεσαίες κατηγορίες, παραμένουν στο επίκεντρο, με πιθανά νέα βήματα για την αύξηση των συντάξεων και τη φορολογική ελάφρυνση. Το στεγαστικό πρόβλημα, παρά τα μέτρα, παραμένει μια μεγάλη εκκρεμότητα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η επιδότηση της ζήτησης, αλλά η αύξηση της προσφοράς κατοικιών, με την επιστροφή περισσότερων ακινήτων στην αγορά και τη διευκόλυνση της πρόσβασης για νέους και οικογένειες. Τέλος, οι επιχειρήσεις και οι αγρότες αναμένεται να λάβουν φορολογικές και αναπτυξιακές παρεμβάσεις, με έμφαση στην ενίσχυση της ρευστότητας και των επενδύσεων.

Η συνολική εικόνα δείχνει μια κυβέρνηση που επιχειρεί να κλείσει τα κενά της πολιτικής της. Το 2023 έβαλε μπροστά τον εργαζόμενο, το 2024 διεύρυνε το πακέτο, το 2025 έκανε τη μεγάλη φορολογική στροφή και το 2026 καλείται να δείξει την τελική εικόνα του παζλ. Το πολιτικό στοίχημα είναι υψηλό, καθώς η φετινή ΔΕΘ θα αποτελέσει τη βάση του οικονομικού αφηγήματος της Νέας Δημοκρατίας για την προεκλογική περίοδο. Το ερώτημα που κυριαρχεί δεν είναι μόνο το ύψος του πακέτου, αλλά το αν οι πολίτες θα αισθανθούν ότι τα μέτρα τους αφορούν προσωπικά. Η επιτυχία θα κριθεί στο αν η κυβέρνηση καταφέρει να δημιουργήσει αυτή την αίσθηση σε ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας, από τους εργαζομένους και τη μεσαία τάξη έως τους συνταξιούχους και τους επαγγελματίες.