Διάλυση των Κουρδικών Δυνάμεων στη Συρία

Σε μια εξέλιξη που αναδιαμορφώνει τον πολιτικό και στρατιωτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής, ο επικεφαλής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΣΔΔ), Μαζλούμ Άμπντι, ανακοίνωσε επισήμως τη διάλυση της οργάνωσης. Η ανακοίνωση έγινε το βράδυ της Τρίτης από το προεδρικό μέγαρο στη Δαμασκό, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συνάντησής του με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας, Άχμαντ ας Σάρα. Η κίνηση αυτή αποτελεί το επιστέγασμα της συμφωνίας που είχε υπογραφεί τον Ιανουάριο και προέβλεπε την πλήρη ενσωμάτωση των κουρδικών θεσμών και των ένοπλων δυνάμεων στον κρατικό μηχανισμό της χώρας.

Ο Μαζλούμ Άμπντι, μιλώντας αρχικά στα αραβικά και στη συνέχεια στα κουρδικά, τόνισε χαρακτηριστικά: "Ανακοινώνουμε σήμερα το τέλος της αποστολής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων και τη διάλυσή τους ως ανεξάρτητης στρατιωτικής δύναμης". Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί το τυπικό τέλος μιας οργάνωσης που υπήρξε ο βασικός σύμμαχος της διεθνούς συμμαχίας στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Ενσωμάτωση στον κρατικό μηχανισμό

Η διαδικασία που ξεκινά τώρα περιλαμβάνει, σύμφωνα με πληροφορίες από τη συριακή κρατική τηλεόραση, τη διάλυση όχι μόνο των στρατιωτικών δομών αλλά και της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης που είχε εγκαθιδρυθεί στη βόρεια και βορειοανατολική Συρία. Ο Άμπντι διευκρίνισε ότι η διάλυση των ΣΔΔ πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης των μαχητών στον τακτικό συριακό στρατό, επιβεβαιώνοντας ότι η επιχειρησιακή μετάβαση έχει ήδη δρομολογηθεί.

Ο Άχμαντ ας Σάρα, ο οποίος ανέτρεψε το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024, έχει επανειλημμένα διακηρύξει τον στόχο του για ενοποίηση της χώρας και διάλυση όλων των ανεξάρτητων ένοπλων οργανώσεων. Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί την πιο εμβληματική εφαρμογή αυτής της πολιτικής, καθώς οι ΣΔΔ αποτελούσαν τη μεγαλύτερη και καλύτερα οργανωμένη ένοπλη δύναμη εκτός κρατικού ελέγχου.

Ο καθοριστικός ρόλος στην καταπολέμηση του ISIS

Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις ιδρύθηκαν το 2015 με την ενεργό υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και αναδείχθηκαν στον κύριο στρατιωτικό βραχίονα της κουρδικής αυτοδιοίκησης. Με τη στρα воτική και αεροπορική υποστήριξη του διεθνούς συνασπισμού υπό την Ουάσιγκτον, οι ΣΔΔ διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στις επιχειρήσεις που οδήγησαν στην κατάρρευση του λεγόμενου "χαλιφάτου" του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία το 2019.

Στο απόγειο της ισχύος τους, οι ΣΔΔ εκτιμάται ότι αριθμούσαν έως και 100.000 μαχητές, προερχόμενους κυρίως από τις κουρδικές και αραβικές κοινότητες. Ο έλεγχός τους εκτεινόταν σε εκτεταμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων ζωνών με στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκά κοιτάσματα, γεγονός που τους προσέδιδε ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα. Ο Άμπντι υπογράμμισε ότι οι δυνάμεις του ανέλαβαν "μεγάλη ευθύνη" κατά τη διάρκεια των πιο δύσκολων χρόνων του συριακού εμφυλίου, απελευθερώνοντας πόλεις και κοινότητες τόσο από το καθεστώς Άσαντ όσο και από τους τζιχαντιστές.

Διεθνείς αντιδράσεις και νέα δεδομένα

Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, χαρακτήρισε την εξέλιξη "απόλυτα ιστορική", κάνοντας λόγο για "αληθινή ενσωμάτωση" που ενισχύει την εθνική κυριαρχία της Συρίας. Η ανακοίνωση έρχεται μία ημέρα μετά την απόφαση των ΗΠΑ να αφαιρέσουν τη Συρία από τον κατάλογο των χωρών που θεωρούνται ότι υποστηρίζουν την τρομοκρατία, μια κίνηση που αναμένεται να διευκολύνει την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάκαμψη της χώρας.

Το ζήτημα των κουρδικών δικαιωμάτων

Η διάλυση των ΣΔΔ σηματοδοτεί, σύμφωνα με αναλυτές, το τέλος μιας περιόδου άνευ προηγουμένου αυτονομίας για τους Κούρδους της Συρίας. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, οι Κούρδοι οικοδόμησαν αυτόνομους θεσμούς σε εκτεταμένες περιοχές, διεκδικώντας μεγαλύτερη πολιτική και πολιτιστική αυτονομία. Ο Άμπντι, ωστόσο, έσπευσε να τονίσει ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση στην κουρδική γλώσσα παραμένει μία από τις σημαντικότερες διεκδικήσεις της κοινότητας, υπενθυμίζοντας τη δέσμευση του Άχμαντ ας Σάρα για την προστασία του.

Είναι ενδεικτικό ότι τον Ιανουάριο, ο Σύρος de facto πρόεδρος είχε υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που αναγνώριζε δικαιώματα στους Κούρδους και καθιέρωνε την κουρδική ως εθνική γλώσσα, για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία της Συρίας το 1946. Παρά την ήττα του Ισλαμικού Κράτους, πάντως, τζιχαντιστικοί πυρήνες εξακολουθούν να δρουν στη χώρα, διατηρώντας το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης της απειλής.

"Οι περιστάσεις έχουν αλλάξει σήμερα και η χώρα έχει εισέλθει σε μια νέα φάση", δήλωσε ο Άμπντι, κάνοντας λόγο για μια περίοδο "ειρήνης" και "συμμετοχής", κλείνοντας έτσι ένα κεφάλαιο που καθόρισε την πορεία της Συρίας την τελευταία δεκαετία.