Δίκη Τεμπών: Κρίνεται το αίτημα αναβολής και η τύχη της διαδικασίας

Ολοκληρώνεται σήμερα, Δευτέρα 20 Ιουλίου, το πρώτο κρίσιμο στάδιο της δίκης για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, με την εξέταση των ενστάσεων, των αιτημάτων, των αρνήσεων κατηγορίας και των αυτοτελών ισχυρισμών που υπέβαλαν οι κατηγορούμενοι.

Η διαδικασία στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας κλείνει με την τελευταία τοποθέτηση συνηγόρου υπεράσπισης, πριν περάσει ο λόγος στην εισαγγελέα της έδρας, η οποία θα διατυπώσει την πρότασή της επί των αιτημάτων που έχουν τεθεί από τις υπερασπιστικές πλευρές.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναβολή της δίκης, η ακυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος και η αποστολή προδικαστικών ερωτημάτων στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τον διαχωρισμό των δικογραφιών.

Οι αποφάσεις του δικαστηρίου πάνω στα συγκεκριμένα ζητήματα θα καθορίσουν την πορεία μιας από τις σημαντικότερες ποινικές διαδικασίες των τελευταίων ετών, η οποία αφορά το έγκλημα των Τεμπών και τις ευθύνες για τη λειτουργία του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.

Το αίτημα αναβολής και η σύμβαση 717

Το σημαντικότερο αίτημα αφορά την αναβολή της δίκης βάσει του άρθρου 59 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Οι συνήγοροι επικαλούνται την πρώτη παράγραφο της διάταξης, σύμφωνα με την οποία μια ποινική δίκη αναβάλλεται όταν η απόφασή της εξαρτάται από διαφορετική υπόθεση για την οποία έχει ήδη ασκηθεί ποινική δίωξη, έως ότου εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση.

Το αίτημα υποβλήθηκε από συνηγόρους στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, τα οποία κατηγορούνται τόσο στη δικογραφία για το δυστύχημα των Τεμπών όσο και στην ξεχωριστή υπόθεση που χειρίζεται το ελληνικό κλιμάκιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η δεύτερη δικογραφία αφορά την υλοποίηση της περιβόητης σύμβασης 717, με αντικείμενο την ανάταξη και αναβάθμιση του συστήματος σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, καθώς και την αντικατάσταση 70 αλλαγών τροχιάς σε επιλεγμένα τμήματα του σιδηροδρομικού άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας, με εξαίρεση το τμήμα Τιθορέα – Δομοκός.

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είχε ξεκινήσει πριν από τη σύγκρουση των δύο τρένων στα Τέμπη και επικεντρώνεται σε οικονομικά αδικήματα, καθώς το έργο είχε συγχρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκά κονδύλια.

Στη δικογραφία για το δυστύχημα κατηγορούνται σε βαθμό κακουργήματος 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ για διατάραξη της ασφάλειας των συγκοινωνιών. Η ποινική δίωξη ασκήθηκε τον Ιανουάριο του 2024 από την Εισαγγελία Εφετών Λάρισας, έπειτα από την έρευνα του ειδικού εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη.

Οι πράξεις και παραλείψεις που αποδίδονται στα συγκεκριμένα στελέχη συνδέονται με την εκτέλεση της σύμβασης 717, τις αλλεπάλληλες καθυστερήσεις και τις παρατάσεις που χορηγήθηκαν για την ολοκλήρωση του έργου.

Οι συνήγοροι υπεράσπισης υποστηρίζουν ότι τα δύο κατηγορητήρια έχουν ουσιαστικά κοινό περιεχόμενο. Κατά την επιχειρηματολογία τους, ενδεχόμενη παραπομπή των κατηγορουμένων της υπόθεσης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας μπορεί να οδηγήσει στη διεξαγωγή δύο παράλληλων δικών σε Αθήνα και Λάρισα.

Οι δύο διαδικασίες, όπως επισημαίνουν, ενδέχεται να εξετάζουν τα ίδια πραγματικά περιστατικά, με κοινούς μάρτυρες, τα ίδια τεχνικά δεδομένα και τους ίδιους πραγματογνώμονες. Για τον λόγο αυτό ζητούν είτε την αναβολή της δίκης είτε θεσμική αποσαφήνιση του τρόπου με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί η συνύπαρξη των δύο δικογραφιών.

Η εισαγγελική πρόταση και η τελική κρίση του δικαστηρίου αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς τυχόν αποδοχή του αιτήματος αναβολής θα μεταθέσει εκ νέου την ουσιαστική εξέταση της υπόθεσης και θα παρατείνει την αναμονή των οικογενειών των θυμάτων για δικαστική απόφαση.

Οι 36 κατηγορούμενοι και οι επόμενες συνεδριάσεις

Για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη κάθονται στο εδώλιο συνολικά 36 πρώην και νυν στελέχη φορέων του ελληνικού σιδηροδρόμου και της δημόσιας διοίκησης.

Μεταξύ των κατηγορουμένων βρίσκονται στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, της Hellenic Train, της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του υπουργείου Μεταφορών.

Οι 33 από τους 36 αντιμετωπίζουν την κατηγορία της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο, μέσα από πράξεις και παραλείψεις που φέρονται να δημιούργησαν σοβαρό κίνδυνο για ανθρώπους, περιουσίες και εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας.

Στο κατηγορητήριο περιγράφεται ότι οι ενέργειες αυτές είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, τη βαριά σωματική βλάβη πολλών επιβατών και σημαντικές καταστροφές σε υποδομές.

Το αδίκημα αποδίδεται κατά περίπτωση κατ’ εξακολούθηση και από κοινού και επισύρει ποινή που μπορεί να φτάσει έως την ισόβια κάθειρξη.

Η δίκη καλείται να εξετάσει ένα εκτεταμένο πλέγμα ευθυνών, το οποίο εκτείνεται από την επιχειρησιακή λειτουργία του σιδηροδρόμου έως τη διοικητική εποπτεία, τις χρόνιες ελλείψεις ασφαλείας και την καθυστέρηση ολοκλήρωσης κρίσιμων συστημάτων σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης.

Η σύμβαση 717 βρίσκεται στον πυρήνα της διαδικασίας, καθώς η μη έγκαιρη ολοκλήρωσή της συνδέεται άμεσα με τα ερωτήματα για την κατάσταση των συστημάτων ασφαλείας στον σιδηροδρομικό άξονα πριν από τη μοιραία σύγκρουση.

Μετά τη σημερινή συνεδρίαση απομένουν ακόμη τρεις δικάσιμοι πριν από τη διακοπή των εργασιών για τον Αύγουστο. Η διαδικασία θα επαναληφθεί στις 7 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που έχει οριστεί ως η πρώτη συνεδρίαση μετά τη θερινή παύση.

Η ολοκλήρωση των προκαταρκτικών αιτημάτων αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να αρχίσει η ουσιαστική εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων, των καταθέσεων και των πραγματογνωμοσυνών. Η δικαστική διερεύνηση των Τεμπών παραμένει αντιμέτωπη με τον όγκο της δικογραφίας, τις παράλληλες έρευνες και τα νομικά αιτήματα που μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τον χρόνο απονομής δικαιοσύνης.