ECMWF: Αλλάζει το σκηνικό για τον χειμώνα – Ποιες περιοχές θα έχουν λιγότερα χιόνια

Ανησυχητικά είναι τα πρώτα δεδομένα για τις χιονοπτώσεις του χειμώνα 2026-2027 στην Ευρώπη, καθώς οι νεότερες εποχικές εκτιμήσεις του ευρωπαϊκού προγνωστικού μοντέλου ECMWF δείχνουν τάση για λιγότερα χιόνια σε μεγάλο μέρος της ηπείρου.

Η επικαιροποίηση των προγνωστικών στοιχείων τον Οκτώβριο εμφανίζει αισθητή υποχώρηση των αναμενόμενων ποσοτήτων χιονιού σε σύγκριση με τις αντίστοιχες προβλέψεις του Σεπτεμβρίου. Οι σημαντικότερες μεταβολές καταγράφονται στη νότια και την κεντρική Ευρώπη, ενώ μειωμένες χιονοπτώσεις προβλέπονται και σε αρκετές βορειότερες περιοχές.

Η εξέλιξη παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς η χώρα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι εποχικοί χάρτες δεν παρέχουν εξειδικευμένη πρόγνωση για την ελληνική επικράτεια και συνεπώς δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για τα χιόνια στα ελληνικά βουνά ή στις πεδινές περιοχές.

Οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις αποτυπώνουν τη γενική πιθανή εξέλιξη των καιρικών συνθηκών σε διάστημα αρκετών μηνών. Δεν μπορούν να προσδιορίσουν από τώρα συγκεκριμένες ημερομηνίες ψυχρών εισβολών, την ένταση μιας χιονόπτωσης ή τις περιοχές που ενδέχεται να επηρεαστούν από μεμονωμένες κακοκαιρίες.

Επομένως, η τάση για λιγότερα χιόνια στην Ευρώπη δεν αποκλείει την εκδήλωση ισχυρών χειμερινών επεισοδίων, ακόμη και σε περιοχές όπου οι συνολικές εποχικές ποσότητες χιονόπτωσης αναμένεται να είναι χαμηλότερες από τις συνηθισμένες.

ECMWF: Μειωμένες χιονοπτώσεις σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης

Η σύγκριση των εποχικών προβλέψεων Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου καταγράφει σαφή μεταβολή στην εκτιμώμενη κατανομή των χιονοπτώσεων για τον επερχόμενο χειμώνα.

Στα νεότερα δεδομένα, η πιθανότητα εμφάνισης σημαντικών ποσοτήτων χιονιού παρουσιάζεται περιορισμένη σε μεγάλο μέρος της δυτικής, κεντρικής και νότιας Ευρώπης. Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται τόσο στη συνολική εκτίμηση για τη χειμερινή περίοδο όσο και στους χάρτες που συγκρίνουν τις προβλεπόμενες ποσότητες με τα συνήθη κλιματικά επίπεδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι δύο βασικά εποχικά προγνωστικά μοντέλα συγκλίνουν στην εκτίμηση για χιονοπτώσεις κάτω από τα κανονικά επίπεδα στις επτά ευρωπαϊκές γεωγραφικές περιοχές που εξετάζονται στη συγκεκριμένη ανάλυση.

Η συμφωνία αυτή αποτελεί ένδειξη μιας ευρύτερης τάσης, χωρίς να εξαλείφει τις αβεβαιότητες που χαρακτηρίζουν τις εποχικές προβλέψεις. Οι καιρικές συνθήκες του χειμώνα θα εξαρτηθούν από τη μελλοντική διαμόρφωση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, τη θέση των βαρομετρικών συστημάτων και τις μετακινήσεις ψυχρών αερίων μαζών.

Οι μεγαλύτερες αρνητικές αποκλίσεις εντοπίζονται στη δυτική Σκανδιναβία, στη βόρεια Βρετανία και στα δυτικά Βαλκάνια. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται σε σημαντικές εκτάσεις της δυτικής, κεντρικής και νότιας Ευρώπης.

Οι περιοχές όπου διακρίνεται πιθανότητα για περισσότερα χιόνια από τα κανονικά επίπεδα είναι αρκετά περιορισμένες. Βρίσκονται κυρίως στο βορειοανατολικό άκρο της Ευρώπης και σε ορισμένα τμήματα των βόρειων ορεινών περιοχών.

Η συνολική εικόνα δημιουργεί προβληματισμό για τις περιοχές που βασίζονται στη χειμερινή χιονόπτωση και στη διατήρηση της χιονοκάλυψης. Ωστόσο, τα εποχικά μοντέλα από μόνα τους δεν προσδιορίζουν το ύψος του χιονιού σε κάθε ορεινό όγκο ούτε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα παραμένει καλυμμένος από χιόνι.

Η χαμηλότερη εκτιμώμενη συνολική χιονόπτωση μπορεί να συνυπάρξει με σύντομα, ιδιαίτερα έντονα επεισόδια κακοκαιρίας. Για αυτό απαιτείται διάκριση ανάμεσα στη γενική εποχική τάση και στις επιμέρους καιρικές μεταβολές.

Φεβρουάριος, Μάρτιος και Ελ Νίνιο – Τι σημαίνουν οι προβλέψεις για την Ελλάδα

Η χρονική κατανομή των χιονοπτώσεων παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χειμερινών μηνών. Ο Φεβρουάριος εμφανίζεται ως ο μήνας με το ισχυρότερο σήμα αυξημένων χιονοπτώσεων σε μια εκτεταμένη ζώνη από την ανατολική-κεντρική Ευρώπη προς τα βορειοανατολικά της ηπείρου.

Στις περιοχές αυτές, τα εποχικά στοιχεία δείχνουν μεγαλύτερη πιθανότητα να καταγραφούν ποσότητες χιονιού πάνω από τις συνήθεις κλιματικές τιμές.

Για τον Μάρτιο, οι ενδείξεις περισσότερων χιονοπτώσεων περιορίζονται κυρίως στα βορειότερα ευρωπαϊκά τμήματα. Αντίθετα, στις περισσότερες περιοχές της δυτικής, της κεντρικής και της νότιας Ευρώπης δεν προκύπτει σαφές σήμα για μήνα με χιονοπτώσεις υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα.

Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι, με βάση την πρόγνωση του Οκτωβρίου, η πιθανή αύξηση των χιονοπτώσεων κατά το δεύτερο μέρος του χειμώνα αφορά περισσότερο τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη.

Ένας επιπλέον παράγοντας που εξετάζεται είναι το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο συνδέεται με την άνοδο της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων σε μεγάλες εκτάσεις του τροπικού Ειρηνικού Ωκεανού.

Η συγκεκριμένη κλιματική διαταραχή μπορεί να επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και σε περιοχές που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Η ανάλυση των εποχικών δεδομένων εξετάζει την πιθανή επίδραση ενός ισχυρού επεισοδίου Ελ Νίνιο στις καιρικές συνθήκες του επερχόμενου χειμώνα.

Η συσχέτιση του Ελ Νίνιο με τον ευρωπαϊκό καιρό είναι σύνθετη. Η εξέλιξη των χιονοπτώσεων εξαρτάται παράλληλα από τις ατμοσφαιρικές πιέσεις, τις διαδρομές των βαρομετρικών χαμηλών και τη δυνατότητα μεταφοράς ψυχρών αερίων μαζών από τα βόρεια γεωγραφικά πλάτη.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η εικόνα παραμένει ανοιχτή. Δεν υπάρχει στην παρουσιαζόμενη ανάλυση ξεχωριστή ποσοτική εκτίμηση για τις χιονοπτώσεις της χώρας τον χειμώνα 2026-2027.

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και οι ενδείξεις περιορισμένων χιονοπτώσεων στη νότια Ευρώπη δικαιολογούν την παρακολούθηση των επόμενων προβλέψεων. Δεν τεκμηριώνουν όμως την πρόβλεψη ότι η χώρα θα περάσει έναν χειμώνα χωρίς χιόνια ή ότι όλες οι ορεινές περιοχές θα παρουσιάσουν μειωμένη χιονόπτωση.

Οι ελληνικές χιονοπτώσεις επηρεάζονται αποφασιστικά από τη διαδρομή των ψυχρών εισβολών, τη διαθέσιμη ατμοσφαιρική υγρασία και τη συνδυασμένη δράση χαμηλών θερμοκρασιών και βαρομετρικών συστημάτων.

Ακόμη και σε μία χειμερινή περίοδο με μικρότερη συνολική ποσότητα χιονιού είναι δυνατόν να καταγραφούν έντονες χιονοπτώσεις σε ορεινές περιοχές, καθώς και περιστασιακά σε χαμηλότερα υψόμετρα.

Οι επόμενες ανανεώσεις των εποχικών μοντέλων θα έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αποσαφήνιση της κατάστασης στα Βαλκάνια και στην ανατολική Μεσόγειο.

Η μεταβολή που καταγράφηκε μέσα σε έναν μόνο μήνα, από τον Σεπτέμβριο στον Οκτώβριο, αποδεικνύει ότι οι μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις μπορούν να αναθεωρηθούν ουσιαστικά όσο πλησιάζει η χειμερινή περίοδος.

Το βασικό συμπέρασμα των σημερινών δεδομένων είναι η τάση για λιγότερα χιόνια σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Για την Ελλάδα, η ένταση, η γεωγραφική κατανομή και η συχνότητα των χιονοπτώσεων παραμένουν ζητήματα που δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν με αξιοπιστία.

Η παρακολούθηση των επόμενων προγνωστικών ανανεώσεων θα καθορίσει εάν η σημερινή τάση διατηρηθεί και κατά πόσο θα προκύψουν πιο συγκεκριμένες ενδείξεις για τον χειμώνα 2026-2027 στη χώρα μας.