ΕΕ: Δασμοί 25% σε αμερικανικά προϊόντα ως πρώτο αντίποινο

ΕΕ: Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιβάλει αντίποινα στους αμερικανικούς δασμούς αναφορικά με τις εισαγωγές αλουμινίου και χάλυβα, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου που έχει προκαλέσει η αμφιλεγόμενη πολιτική του πρώην Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ.

Η ΕΕ αντιδρά με επιβολή δασμών ύψους 25% σε μία σειρά αμερικανικών προϊόντων, όπως καλαμπόκι, σιτάρι, κριθάρι, ρύζι, μοτοσικλέτες, πουλερικά, φρούτα, ξυλεία, ενδύματα και οδοντικό νήμα, συνολικής αξίας περίπου 21 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η απόφαση αυτή ελήφθη ως απάντηση στους δασμούς 25% που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα αλουμινίου και χάλυβα.

Η ευρωπαϊκή απόφαση έρχεται λίγες ώρες μετά την αντίστοιχη απόφαση της Κίνας, η οποία ανακοίνωσε αντίμετρα ύψους 84% σε προϊόντα από τις ΗΠΑ ως αντίποινα στους δασμούς 104% που έχουν επιβληθεί από τον Τραμπ στα κινεζικά προϊόντα. Ο συνδυασμός αυτών των μέτρων ενισχύει την αβεβαιότητα στον παγκόσμιο εμπορικό τοπίο, με φόβους για την κλιμάκωση ενός εμπορικού πολέμου που ενδέχεται να οδηγήσει σε οικονομική ύφεση.

Η στρατηγική της ΕΕ περιλαμβάνει την εφαρμογή των δασμών σε τρεις φάσεις: η πρώτη φάση ξεκινά στις 15 Απριλίου, η δεύτερη στις 16 Μαΐου και η τρίτη στις 1 Δεκεμβρίου, με την τελευταία φάση να περιλαμβάνει προϊόντα όπως αμύγδαλα και σόγια.

Η Κομισιόν, ωστόσο, σημειώνει ότι τα αντίμετρα της ΕΕ μπορούν να ανασταλούν ανά πάσα στιγμή, εφόσον οι ΗΠΑ αποδεχτούν τη διεξαγωγή δίκαιων και ισόρροπων διαπραγματεύσεων, προσφέροντας μια πιθανότητα για την αποκλιμάκωση της έντασης και τη συμφωνία σε έναν εμπορικό συμβιβασμό.

Ο εμπορικός πόλεμος που πυροδοτεί ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αναδείξει μια σειρά από αντιπαραθέσεις, με τις χώρες να ανταποδίδουν με αντίποινα στους δασμούς που επιβάλλει η Ουάσιγκτον. Αυτή η κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων αναμένεται να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες για τις αμερικανικές εξαγωγές, με τις χώρες που επηρεάζονται – όπως η Κίνα, ο Καναδάς και η ΕΕ – να προχωρούν σε αντίμετρα αξίας που υπολογίζεται ότι θα πλήξουν σχεδόν 90 δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικών προϊόντων.

Η Κίνα έχει στοχεύσει κυρίως σε αγροτικά προϊόντα των ΗΠΑ, επιβάλλοντας δασμούς 15% σε προϊόντα όπως το κοτόπουλο, το σιτάρι και το καλαμπόκι, ενώ δασμούς 10% επιβάλλει σε σόγια, κρέας, φρούτα και άλλα γεωργικά προϊόντα. Αυτή η κίνηση αναμένεται να πλήξει σοβαρά τον τομέα των αμερικανικών εξαγωγών προς την Κίνα, ιδίως όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα.

Από την πλευρά του, ο Καναδάς έχει επιβάλει δύο σετ δασμών, το πρώτο με 25% σε διάφορα αγροτικά προϊόντα και το δεύτερο με 25% σε χάλυβα και αλουμίνιο, ανταποκρινόμενος άμεσα στους αμερικανικούς δασμούς στους συγκεκριμένους τομείς. Η απόφαση αυτή πλήττει σημαντικά τα αμερικανικά προϊόντα που εξάγονται στον Καναδά, έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.

Η ΕΕ φαίνεται να ακολουθεί μια στρατηγική «καρότου και μαστιγίου», προσπαθώντας να στείλει το μήνυμα ότι δεν θα υποκύψει στις πιέσεις του Τραμπ, αλλά παράλληλα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων για την επίλυση των διαφορών. Πρόσφατα, η Ένωση πρότεινε τη δημιουργία ενός σχήματος «μηδενικών δασμών» για τα βιομηχανικά προϊόντα, το οποίο καλύπτει κατηγορίες όπως τα αυτοκίνητα, τα φάρμακα, τα χημικά, τα πλαστικά και τα μηχανήματα. Ωστόσο, ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση, χαρακτηρίζοντας την ανεπαρκή, και ζητώντας από την ΕΕ να αγοράσει αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα αξίας 350 δισ. δολαρίων για να «εξαφανιστεί» το εμπορικό έλλειμμα της Ουάσιγκτον «μέσα σε μία εβδομάδα».

Ως έσχατη λύση, η ΕΕ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το «εμπορικό της πυρηνικό όπλο», δηλαδή να πλήξει τις αμερικανικές υπηρεσίες, κάτι που θα μπορούσε να κλιμακώσει τον εμπορικό πόλεμο σε εντελώς νέα επίπεδα. Μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες για τις αμερικανικές εταιρείες που εξαρτώνται από τις ευρωπαϊκές αγορές υπηρεσιών, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα και σε άλλους τομείς, όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Ωστόσο, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι επιφυλακτικές απέναντι σε αυτή την προοπτική, καθώς οι συνέπειες μιας τέτοιας κλιμάκωσης μπορεί να πλήξουν τις ίδιες τις ευρωπαϊκές οικονομίες και τις επιχειρήσεις τους, δεδομένης της στενής οικονομικής και εμπορικής τους σύνδεσης με τις ΗΠΑ.