ΕΕ: Στο τραπέζι άμυνα, οικονομία και διεύρυνση

Επιστολή προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέστειλε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Ιουνίου 2026 στις Βρυξέλλες.

Στο κείμενό του, ο κ. Κόστα καλεί τους Ευρωπαίους ηγέτες να τοποθετηθούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο θεμάτων, που καλύπτει την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική ασφάλεια, το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, την άμυνα, τη μετανάστευση και την αντιμετώπιση των παράνομων ναρκωτικών.

Η Σύνοδος συγκαλείται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να βρίσκεται μπροστά σε παράλληλες κρίσεις που επηρεάζουν την οικονομία, την ασφάλεια, την ενέργεια και τη διεθνή της θέση. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επισημαίνει ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν αφορούν άμεσα πολίτες και επιχειρήσεις.

«Σε ένα δύσκολο γεωπολιτικό πλαίσιο, θα εξετάσουμε κρίσιμα ζητήματα για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας, συμπεριλαμβανομένης της ανταγωνιστικότητας, των παγκόσμιων οικονομικών προκλήσεων, του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034, καθώς και της Ουκρανίας και της κατάστασης στη Μέση Ανατολή», αναφέρει χαρακτηριστικά στην επιστολή του.

Ανταγωνιστικότητα και νέο δημοσιονομικό πλαίσιο

Κεντρική θέση στις εργασίες της Συνόδου θα έχει η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, την οποία ο Αντόνιο Κόστα χαρακτηρίζει θεμέλιο της ευημερίας και του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.

Οι ηγέτες θα εξετάσουν την πρόοδο της ατζέντας «One Europe, One Market», με στόχο την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, την άρση εμποδίων στην οικονομική δραστηριότητα και τη διαμόρφωση ενός πιο ισχυρού ευρωπαϊκού παραγωγικού χώρου.

Στο τραπέζι θα βρεθεί και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο θα καθορίσει τον τρόπο χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών πολιτικών για την επόμενη μεγάλη δημοσιονομική περίοδο. Η προεδρία της Κύπρου αναμένεται να παρουσιάσει αρχικό διαπραγματευτικό πλαίσιο, με ιδιαίτερη έμφαση στους ίδιους πόρους της Ένωσης.

Το ζήτημα της χρηματοδότησης αποκτά κρίσιμη σημασία, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να στηρίξει ταυτόχρονα την άμυνα, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, τη βιομηχανική πολιτική, τη διεύρυνση και την οικονομική ανθεκτικότητα των κρατών-μελών.

Η συζήτηση για τους ίδιους πόρους συνδέεται με την ανάγκη να εξασφαλιστούν σταθερές πηγές χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, χωρίς να μετακυλίεται διαρκώς το βάρος στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Ουκρανία, Μέση Ανατολή και ευρωπαϊκή ασφάλεια

Η Σύνοδος θα ξεκινήσει με ενημέρωση από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Αντόνιο Κόστα αναμένεται να ζητήσει από τους Ευρωπαίους ηγέτες να στείλουν σαφές μήνυμα ενότητας και στήριξης προς το Κίεβο.

Στην επιστολή του σημειώνει ότι η Σύνοδος θα δώσει την ευκαιρία να χαιρετιστεί το άνοιγμα του πρώτου συνόλου κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, το οποίο χαρακτηρίζεται σημαντικό ορόσημο στην ευρωπαϊκή τους πορεία.

Παράλληλα, θα εξεταστεί η ανανεωμένη δυναμική στη διαδικασία διεύρυνσης για τα Δυτικά Βαλκάνια, όπως αποτυπώθηκε στην πρόσφατη Σύνοδο στην Τίβατ. Το ζήτημα της διεύρυνσης συνδέεται πλέον άμεσα με τη γεωπολιτική στρατηγική της Ένωσης και την ανάγκη σταθεροποίησης της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Σημαντικό μέρος της ατζέντας αφορά την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια. Οι ηγέτες θα συζητήσουν την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ και ειδικά της ανατολικής πτέρυγας, μετά τις πρόσφατες παραβιάσεις εναέριου χώρου από drones στη Ρουμανία.

Η συζήτηση αυτή αναμένεται να ενταχθεί στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποκτήσει πιο συνεκτική και αξιόπιστη αμυντική στάση, σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές δεν περιορίζονται στα παραδοσιακά στρατιωτικά πεδία, αλλά επεκτείνονται σε υβριδικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις, drones και ενεργειακή πίεση.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν επίσης οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι ηγέτες θα εξετάσουν τις συνέπειες της κρίσης με το Ιράν, την κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, τις εξελίξεις στον Λίβανο και τις επιπτώσεις όλων αυτών στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Η ενεργειακή διάσταση παραμένει κρίσιμη, καθώς κάθε νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή μπορεί να επηρεάσει τις αγορές, τις τιμές ενέργειας και τη συνολική οικονομική σταθερότητα της Ένωσης.

Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται ακόμη η πρόοδος στην εφαρμογή των αποφάσεων για τη μετανάστευση. Το ζήτημα παραμένει σταθερά ένα από τα πιο σύνθετα και πολιτικά φορτισμένα πεδία της ευρωπαϊκής ατζέντας, με τις κυβερνήσεις να αναζητούν ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, τις επιστροφές, τις διαδικασίες ασύλου και τις ανθρωπιστικές υποχρεώσεις.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα συζητήσουν και το πρόβλημα των παράνομων ναρκωτικών, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αντιμετώπισης ενός φαινομένου που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, την ασφάλεια των πόλεων και τη διασυνοριακή συνεργασία των κρατών-μελών.

Η Σύνοδος Κορυφής θα αρχίσει το απόγευμα της Πέμπτης 18 Ιουνίου και θα ολοκληρωθεί το απόγευμα της Παρασκευής 19 Ιουνίου. Το εύρος της ατζέντας δείχνει ότι οι Βρυξέλλες μπαίνουν σε ένα διήμερο κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιχειρεί να συντονίσει οικονομική ισχύ, θεσμική συνοχή και γεωπολιτική αντίδραση σε μια περίοδο πολλαπλών πιέσεων.