Ελλάδα: Πρωταγωνιστής στις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ξεκινά σε ένα κλίμα έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, έναν ακριβώς χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης. Τότε, οι ηγέτες της Συμμαχίας είχαν συμφωνήσει σε μια σημαντική αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων, θέτοντας νέους, φιλόδοξους στόχους.

Κεντρικό σημείο της ατζέντας αποτελεί η αξιολόγηση της προόδου που έχουν σημειώσει τα κράτη-μέλη στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035. Η συζήτηση αυτή λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο όπου η ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στη συλλογική άμυνα και για έναν πιο δίκαιο επιμερισμό των βαρών βρίσκεται στο επίκεντρο της διατλαντικής σχέσης.

Η Ελλάδα ως υπόδειγμα συμμαχικής συνέπειας

Η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο με ιδιαίτερη αυτοπεποίθηση, καθώς κυβερνητικές πηγές την παρουσιάζουν ως έναν ισχυρό και αξιόπιστο σύμμαχο. Η χώρα όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις της, αλλά βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή των κρατών-μελών που υλοποιούν τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ελλάδα έχει ήδη υπερβεί τη σχετική δέσμευση (Defence Investment Pledge) και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν επιτύχει από το 2026 τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για αμιγώς αμυντικές δαπάνες, καθώς και τον επιπλέον στόχο του 1,5%.

Πιο συγκεκριμένα, οι αμυντικές δαπάνες της χώρας για το 2026 εκτιμώνται στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους 25 δισ. ευρώ, η Ελλάδα διατηρεί και ενισχύει τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας. Οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.

Η συμμαχική δέσμευση για συνολικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035 προβλέπει 3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα. Σε αυτές περιλαμβάνονται υποδομές διττής χρήσης, η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.

Διαχρονική προσήλωση και ευρωπαϊκή διάσταση

Οι κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης, η χώρα συνέχιζε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ, σε μια περίοδο που πολλά άλλα κράτη-μέλη υπολείπονταν σημαντικά των δεσμεύσεών τους. Η συζήτηση για τον δικαιότερο επιμερισμό των βαρών βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες που συμβάλλουν ουσιαστικά στη συλλογική άμυνα.

Περαιτέρω, οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι ο πρωθυπουργός υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ανέδειξαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα. Έχει τονίσει επανειλημμένα την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης και διαμόρφωσης ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, έχει επισημάνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα.

Η θέση της Ελλάδας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αποτελεί έναν ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο εταίρο, συμβάλλοντας τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.

Το πρόγραμμα της Συνόδου και οι διμερείς επαφές

Το πρόγραμμα της Συνόδου ξεκινά το βράδυ της Τρίτης με δείπνο που παραθέτει ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Τουρκίας στο περιθώριο της Συνόδου.

Τουρκία- Σύνοδος ΝΑΤΟ: Ο ΓΓ Ρούτε υπόσχεται συμβόλαια «δισεκατομμυρίων δολαρίων» για την ενίσχυση της Συμμαχίας

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, υποσχέθηκε σήμερα συμβόλαια "δισεκατομμυρίων δολαρίων" για την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της Συμμαχίας, την παραμονή της συνόδου κορυφής στην Άγκυρα. "Θα ανακοινώσουμε νέα συμβόλαια δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα επιτρέψουν να προμηθευτούμε τον απαραίτητο εξοπλισμό για την αποτροπή και την άμυνα", ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην τουρκική πρωτεύουσα.

"Το ΝΑΤΟ πρέπει να διασφαλίσει ότι η Ουκρανία θα λάβει αυτά τα οποία χρειάζεται", τόνισε ο Ρούτε ενώπιον των δημοσιογράφων. "Καθώς η Ουκρανία συνεχίζει την προάσπιση της κυριαρχίας της, οι Σύμμαχοι και οι εταίροι του ΝΑΤΟ πρέπει να συνεχίσουν να φροντίζουν ότι (το Κίεβο) λαμβάνει αυτά που χρειάζεται", πρόσθεσε, καλώντας "όλους τους Συμμάχους να αναλάβουν πλήρως τις ευθύνες τους" προς αυτή την κατεύθυνση.