Ενδεχόμενο δικαστικό πραξικόπημα στην υπόθεση Novartis

Η απόφαση της ελληνικής Δικαιοσύνης να καλέσει τους μέχρι πρόσφατα προστατευόμενους μάρτυρες της υπόθεσης Novartis ως υπόπτους, προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη. Αυτή η κίνηση φαίνεται να υπονομεύει τα θεσμικά εχέγγυα προστασίας για μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος, εκπέμποντας ένα μήνυμα δικαστικής ρεβάνς.

Επτά χρόνια μετά την έναρξη των ερευνών για τις παράνομες πρακτικές της Novartis στην Ελλάδα, η υπόθεση των κατηγοριών εναντίον δέκα πολιτικών προσώπων ανακινείται εκ νέου. Η Οικονομική Εισαγγελία αποφάσισε να αποχαρακτηρίσει τους δύο προστατευόμενους μάρτυρες, οι οποίοι είχαν καταγγείλει για δωροδοκίες υψηλά πολιτικά πρόσωπα, χωρίς όμως να υποστηρίζονται οι κατηγορίες από άλλα στοιχεία. Μετά την άρση της προστασίας τους, δύο εισαγγελείς ανέλαβαν την κατεπείγουσα διερεύνηση της υπόθεσης.

Η απόφαση αυτή εγείρει έντονες ανησυχίες στην Ευρώπη, καθώς θεωρείται προσβολή του θεσμού προστασίας μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος και πλήγμα στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, με ενδεχόμενη κατάχρηση εξουσίας. Κύκλοι από την Ευρώπη παρακολουθούν στενά την υπόθεση και εξετάζουν τη δυνατότητα παρέμβασης, ειδικά λόγω της ομοιότητάς της με την υπόθεση του πρώην επικεφαλής της ΕΛ.ΣΤΑΤ, Ανδρέα Γεωργίου. Η ιστορία του Γεωργίου, ο οποίος αθωώθηκε μετά από 7 χρόνια δικαστικής περιπέτειας και με τη ρήτρα αθώωσής του να συμπεριλαμβάνεται στο Μνημόνιο, υποδεικνύει την ύπαρξη ενός προβληματικού μοτίβου αντιμετώπισης των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

Επισκόπηση των γεγονότων

Οι πρώην προστατευόμενοι μάρτυρες, η Μαρία Μαραγγέλη, πρώην γραμματέας του ισχυρού παράγοντα της Novartis Κωνσταντίνου Φρουζή, και ο Φιλίστωρ Δεσταμπασίδης, στέλεχος της εταιρείας, καλούνται να δώσουν εξηγήσεις. Η εισαγγελική έρευνα θα εξετάσει πώς οι καταγγελίες τους οδήγησαν σε πολιτικό σκάνδαλο, το οποίο αργότερα απορρίφθηκε λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων και θεωρήθηκε πολιτική σκευωρία.

Η υπόθεση Novartis, που προκάλεσε σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις και πολύχρονες δικαστικές διαδικασίες, ερευνάται ξανά. Οι εισαγγελείς καλούνται να ανακαλύψουν ποιοι παράγοντες οδήγησαν τους μάρτυρες στις καταγγελίες κατά των πολιτικών και αν υπήρξαν υπόγειες κινήσεις που κατεύθυναν τις εξελίξεις.

Πολιτικοί, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας και ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, που είχαν υποβάλει μηνύσεις κατά των μαρτύρων για συκοφαντική δυσφήμιση και άλλες παρανομίες, είδαν τις υποθέσεις τους να ανοίγουν εκ νέου από την εισαγγελία. Η έλλειψη νομικής προστασίας για τους δύο μάρτυρες τους εκθέτει πλέον σε κατηγορίες για ψευδείς καταγγελίες, ενώ η εισαγγελική έρευνα εξετάζει ποια είναι τα πρόσωπα πίσω από τις μαρτυρίες τους.

Οι εισαγγελείς επιδιώκουν να αποκαλύψουν το πολιτικό παρασκήνιο πίσω από τις καταγγελίες κατά των δέκα πολιτικών, οι οποίες συγκλόνισαν την ελληνική πολιτική σκηνή το 2017 και σηματοδότησαν μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους πολιτικών συγκρούσεων στην εποχή της μεταπολίτευσης.

Η επόμενη ημέρα της υπόθεσης

Η στάση των μαρτύρων, Μαραγγέλη και Δεσταμπασίδη, θα κρίνει το εύρος και την κατεύθυνση της έρευνας. Σύντομα θα περάσουν το κατώφλι των εισαγγελέων ως ύποπτοι για ποινικά αδικήματα, με τις έρευνες να προχωρούν γοργά καθώς τα αδικήματα παραγράφονται στο τέλος του επόμενου έτους ή το αργότερο ως το 2026.

Οι εξηγήσεις που θα δώσουν θα καθορίσουν την πορεία της έρευνας και την επόμενη μέρα για αυτήν τη σκοτεινή υπόθεση με πολιτικές και δικαστικές διαστάσεις.