Ενεργειακός εφιάλτης πριν τον χειμώνα: Νέα μέτρα για καύσιμα και θέρμανση

Σε νέα δέσμη παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα καύσιμα φέρεται να προσανατολίζεται η κυβέρνηση, καθώς η εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου μεταφέρεται σταδιακά στην ελληνική αγορά και αυξάνει την πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα.

Το Brent κινείται πλέον πάνω από τα 101 δολάρια το βαρέλι, ενώ η τιμή του φυσικού αερίου έχει διαμορφωθεί κοντά στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση του πληθωρισμού περιορίζει ακόμη περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημα, δημιουργώντας νέο κύκλο ανησυχίας για το ενεργειακό κόστος.

Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι εκτιμήσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης. Παράγοντες της αγοράς υπολογίζουν ότι, εάν η διάθεση ξεκινούσε σήμερα, η τιμή θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 1,90 ευρώ το λίτρο.

Πρόκειται για επίπεδο περίπου 80 λεπτά υψηλότερο από το αντίστοιχο περσινό. Για μια παραγγελία 1.000 λίτρων, η συνολική δαπάνη θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 1.900 ευρώ, από 1.100 ευρώ πέρυσι.

Η διαφορά αγγίζει έτσι τα 800 ευρώ για την ίδια ποσότητα καυσίμου, επιβάρυνση που δύσκολα μπορεί να απορροφηθεί από ένα μέσο οικογενειακό εισόδημα.

Πάνω από 2,11 ευρώ η αμόλυβδη – Ακόμη ακριβότερα στα νησιά

Οι διεθνείς ανατιμήσεις έχουν ήδη περάσει στις αντλίες. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 2,11 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται κοντά στα 2,10 ευρώ.

Η κατάσταση είναι ακόμη δυσκολότερη στις νησιωτικές περιοχές, όπου το αυξημένο μεταφορικό κόστος επιβαρύνει επιπλέον τις τελικές τιμές.

Σε αρκετά νησιά οι τιμές πλησιάζουν τα 2,50 ευρώ το λίτρο, ενώ στις Κυκλάδες η μέση τιμή έχει ήδη ξεπεράσει τα 2,33 ευρώ.

Η ένταση στην αγορά ενέργειας συνδέεται άμεσα με τη διεθνή γεωπολιτική συγκυρία. Το Brent καταγράφει ετήσια άνοδο άνω του 52% και έχει περάσει για τρίτη φορά από την αρχή του έτους πάνω από το όριο των 100 δολαρίων.

Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ιράν αυξάνει ταυτόχρονα τους φόβους για νέα προβλήματα στον ενεργειακό εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που διατηρεί έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς τιμές.

Παράταση επιδότησης και αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης

Στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζονται διαφορετικά σενάρια στήριξης, με πρώτο πεδίο παρέμβασης τα καύσιμα κίνησης.

Τα διυλιστήρια αναμένεται να συνεχίσουν να συμμετέχουν στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών μέσω των εκπτώσεων που ήδη εφαρμόζουν στο πετρέλαιο κίνησης και στην αμόλυβδη.

Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο αντίστοιχης παρέμβασης και στο πετρέλαιο θέρμανσης, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε τόσο υψηλά επίπεδα.

Η κυβέρνηση φέρεται επίσης να εξετάζει νέα στήριξη για το πετρέλαιο κίνησης, μετά την παράταση της επιδότησης για τον Σεπτέμβριο.

Η ενίσχυση αντιστοιχεί σε 10 λεπτά ανά λίτρο, ή 8 λεπτά συν ΦΠΑ, και για έναν μήνα έχει δημοσιονομικό κόστος περίπου 30 εκατ. ευρώ.

Τα περιθώρια για νέα παρέμβαση θεωρείται ότι υπάρχουν, καθώς παραμένει διαθέσιμο ένα δημοσιονομικό «μαξιλάρι» περίπου 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025.

Στο τραπέζι βρίσκεται και το επίδομα θέρμανσης, με τις βασικές αλλαγές να εξετάζονται κυρίως στα κριτήρια χορήγησης.

Σήμερα το επίδομα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, ενώ για περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες μπορεί να προσαυξηθεί κατά 25% και να φτάσει από 1.000 έως ακόμη και 1.200 ευρώ.

Τα σενάρια που εξετάζονται αφορούν το τελικό ύψος της επιδότησης, τα εισοδηματικά όρια των δικαιούχων και τους συντελεστές που συνδέονται με τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να εξαρτηθούν από την πορεία του Brent και από το πόσο γρήγορα και σε ποια έκταση θα περάσει η διεθνής αύξηση στις λιανικές τιμές στην Ελλάδα.

Το πρόβλημα πλέον αποκτά έντονη κοινωνική διάσταση. Με βενζίνη πάνω από 2 ευρώ, πετρέλαιο κίνησης στα ίδια επίπεδα και το πετρέλαιο θέρμανσης να απειλεί να πλησιάσει τα 2 ευρώ το λίτρο, οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα κριθούν από το εάν θα μπορέσουν να περιορίσουν πραγματικά την επιβάρυνση και όχι απλώς να καθυστερήσουν τη μεταφορά της στην τσέπη των πολιτών.