Εντατικές προσπάθειες Γκουτέρες για το Κυπριακό

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, αναμένεται να πραγματοποιήσει διήμερη επίσκεψη στην Κύπρο στις 27 Ιουλίου, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως εντατικοποίηση των διπλωματικών του πρωτοβουλιών για την επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας στο Κυπριακό. Η ανακοίνωση έγινε από τον εκπρόσωπό του, Στεφάν Ντουζαρίκ, ο οποίος τόνισε ότι ο κ. Γκουτέρες θα έχει σειρά επαφών με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, με στόχο την προώθηση της ειρήνης και την ενίσχυση της σταθερότητας στο νησί.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας περιλαμβάνει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν. Τη δεύτερη ημέρα, οι δύο ηγέτες θα συναντηθούν από κοινού με τον Γενικό Γραμματέα στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΟΗΕ, η οποία βρίσκεται εντός της νεκρής ζώνης, στο παλιό αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου έχει έντονο συμβολισμό, καθώς αποτελεί ουδέτερο έδαφος υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών.

Προοπτική πενταμερούς διάσκεψης

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι μετά την ολοκλήρωση της κοινής συνάντησης, αναμένονται σημαντικές ανακοινώσεις σχετικά με το Κυπριακό. Εφόσον δεν προκύψει κάποιο απρόοπτο, ο Αντόνιο Γκουτέρες εκτιμάται ότι θα προαναγγείλει τη σύγκληση μιας πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό, η οποία πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου. Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η διάσκεψη θα είναι προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα, γεγονός που υποδηλώνει μια πιο αποφασιστική προσέγγιση από πλευράς ΟΗΕ. Παράλληλα, δεν αποκλείεται ο Γενικός Γραμματέας να ανακοινώσει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την εξέλιξη των συνομιλιών.

Η αιφνίδια αυτή εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο έντονων διπλωματικών διεργασιών, με δημοσιεύματα να κάνουν λόγο για επεξεργασία ενός νέου σχεδίου των Ηνωμένων Εθνών για την επίλυση του Κυπριακού. Ενδεικτική είναι η αναφορά του ίδιου του Προέδρου Χριστοδουλίδη, στα μέσα Μαΐου, περί ενδεχομένου υποβολής ενός τέτοιου σχεδίου εντός του 2026. Η κινητικότητα αυτή καταδεικνύει την αυξημένη προσοχή που δίνει η διεθνής κοινότητα στο Κυπριακό ζήτημα.

Ιστορική επίσκεψη μετά από 16 χρόνια

Η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς είναι η πρώτη φορά που εν ενεργεία Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επισκέπτεται την Κύπρο εδώ και περίπου δεκαέξι χρόνια. Η τελευταία επίσκεψη είχε πραγματοποιηθεί το 2010 από τον Μπαν Κι-μουν, ο οποίος είχε μεταβεί στο νησί για να δώσει πολιτική ώθηση στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του τότε Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Εκείνη την περίοδο, τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούσαν ότι υπήρχε πραγματική προοπτική για μια συνολική συμφωνία.

Προηγήθηκαν, βεβαίως, οι επανειλημμένες επισκέψεις του Κόφι Ανάν κατά την περίοδο 2002-2004, όταν ο τότε Γενικός Γραμματέας ηγήθηκε της πιο εντατικής προσπάθειας του ΟΗΕ για συνολική διευθέτηση. Η προσπάθεια αυτή κατέληξε στο γνωστό Σχέδιο Ανάν και στα ταυτόχρονα δημοψηφίσματα του Απριλίου του 2004, τα οποία, ωστόσο, δεν έφεραν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η νέα αυτή πρωτοβουλία του Αντόνιο Γκουτέρες αναβιώνει τις ελπίδες για μια ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό, μετά από χρόνια στασιμότητας.