Επέκταση Κάθετου Διαδρόμου στα Δυτικά Βαλκάνια

Σε μια κομβική καμπή για την ενεργειακή αρχιτεκτονική της ευρύτερης περιοχής, η πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου (Vertical Corridor) εισέρχεται σε μια νέα, διευρυμένη φάση ανάπτυξης. Οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (TSOs) κατέληξαν σε συμφωνία για την επέκταση του δικτύου προς τα Δυτικά Βαλκάνια, με την ιστορική πρώτη συμμετοχή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στις εργασίες του έργου. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια στρατηγική στροφή προς μια πιο ολοκληρωμένη και διασυνδεδεμένη ενεργειακή αγορά.

Η κρίσιμη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουλίου στην Αθήνα, συγκεντρώνοντας τους επικεφαλής και ανώτατα στελέχη των σημαντικότερων ενεργειακών φορέων της περιοχής. Συγκεκριμένα, συμμετείχαν ο ΔΕΣΦΑ και η Gastrade από την Ελλάδα, η ICGB, η Bulgartransgaz (Βουλγαρία), η Transgaz (Ρουμανία), η Vestmoldtransgaz (Μολδαβία), η FGSZ (Ουγγαρία), η EUSTREAM (Σλοβακία) και η GTSOU (Ουκρανία). Για πρώτη φορά, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κάθισαν εκπρόσωποι της NOMAGAS (Βόρεια Μακεδονία) και της Transportgas Srbija (Σερβία), διευρύνοντας τον γεωγραφικό ορίζοντα του εγχειρήματος.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την επέκταση του διαδρόμου. Αναλύθηκε διεξοδικά η διαθέσιμη δυναμικότητα στα σημεία διασύνδεσης, τα τρέχοντα και μελλοντικά έργα υποδομής, καθώς και τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα υλοποίησής τους. Ως άμεσο επακόλουθο, οι συμμετέχοντες αποφάσισαν τη σύσταση μιας κοινής τεχνικής και εμπορικής ομάδας εργασίας. Αυτή η ομάδα θα αναλάβει την αξιολόγηση του πλαισίου διασυνδεσιμότητας των εθνικών συστημάτων, θα εξετάσει τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της αγοράς και θα προτείνει τρόπους ενίσχυσης της εμπορικής ελκυστικότητας του Διαδρόμου, με έμφαση στην τιμολογιακή δομή και τις αναγκαίες επενδύσεις.

Παράλληλα, ελήφθη η απόφαση για την προετοιμασία της επέκτασης του υφιστάμενου Μνημονίου Συνεργασίας (MoU), ώστε να ενσωματωθούν επίσημα οι νέοι συμμετέχοντες. Η κίνηση αυτή ανοίγει τον δρόμο για την επόμενη, πιο ώριμη φάση του έργου, μετατρέποντας την πρωτοβουλία από ένα απλό περιφερειακό έργο διασύνδεσης σε μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα ενεργειακής συνεργασίας. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, η διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων φυσικού αερίου, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών και η ανάπτυξη των αγορών σε Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των Δυτικών Βαλκανίων.

Τη συνάντηση τίμησαν με την παρουσία τους ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Ίβα Πέτροβα. Οι δύο υπουργοί, μετά τη συμμετοχή τους στο συνέδριο του Economist, εξέφρασαν την πλήρη πολιτική τους στήριξη στην υποβολή μιας κοινής πρότασης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση θα αφορά έργα προτεραιότητας που θα ενισχύσουν περαιτέρω την ενεργειακή ανθεκτικότητα της ευρύτερης περιοχής. Οι συμμετέχοντες Διαχειριστές επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για στενό τεχνικό και επιχειρησιακό συντονισμό, με απώτερο σκοπό την έγκαιρη επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου και την εδραίωση του ρόλου του ως ενός αξιόπιστου και ανταγωνιστικού ενεργειακού διαδρόμου για ολόκληρη την περιοχή.