Για πολλούς χρήστες, τα social media αποτελούν την πρώτη εικόνα της ημέρας και την τελευταία πριν από τον ύπνο, με σειρά μελετών να καταγράφει αρνητικές συνέπειες στη διάθεση, την προσοχή και την ποιότητα του ύπνου.
Η δημόσια συζήτηση για τις επιπτώσεις της συνεχούς χρήσης smartphone και πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης εντάθηκε εκ νέου ύστερα από δύο πρόσφατες δικαστικές υποθέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Καλιφόρνια, σώμα ενόρκων έκρινε ότι η Meta και η Google, μέσω του YouTube, φέρουν ευθύνη για τον εθισμό νεαρής γυναίκας στις υπηρεσίες τους και επιδίκασε αποζημίωση ύψους 6 εκατ. δολαρίων.
Αντίστοιχα, στο Νέο Μεξικό, δικαστική απόφαση έκρινε ότι η Meta προκάλεσε βλάβη στην ψυχική υγεία παιδιών και παραβίασε την πολιτειακή νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών, επιβάλλοντας αστικές κυρώσεις 375 εκατ. δολαρίων. Και στις δύο περιπτώσεις, η εταιρεία έχει γνωστοποιήσει την πρόθεσή της να ασκήσει έφεση, σύμφωνα με τον Independent.
Την ίδια στιγμή, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει στην πράξη την επίδραση μιας προσωρινής απομάκρυνσης από τον ψηφιακό κόσμο. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PNAS Nexus ανέλυσε δεδομένα από 467 συμμετέχοντες, οι οποίοι για διάστημα δύο εβδομάδων περιόρισαν την πρόσβαση του κινητού τους στο διαδίκτυο μέσω ειδικής εφαρμογής. Οι συμμετέχοντες διατήρησαν τη δυνατότητα κλήσεων και αποστολής μηνυμάτων, ενώ μπορούσαν να συνδέονται στο διαδίκτυο από άλλες συσκευές, όπως υπολογιστές και tablets. Οι ερευνητές εστίασαν στη συχνή σύνδεση του κινητού με πιο αυθόρμητη και λιγότερο συνειδητή χρήση, που παρεμβαίνει σε άλλες καθημερινές δραστηριότητες.
Τα ευρήματα έδειξαν σημαντική μείωση του χρόνου παραμονής στο διαδίκτυο, από 314 σε 161 λεπτά ημερησίως κατά μέσο όρο, ενώ μετά την ολοκλήρωση των δύο εβδομάδων καταγράφηκαν βελτιώσεις στη διάθεση, στη συγκέντρωση και στη συνολική ψυχική κατάσταση των συμμετεχόντων.
Η ενίσχυση της ικανότητας διατήρησης της προσοχής αντιστοιχούσε σε επίπεδο ανάλογο με την ανάκτηση περίπου δέκα ετών γνωστικής φθοράς που συνδέεται με την ηλικία, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης.
Βελτιώσεις παρατηρήθηκαν και σε συμμετέχοντες που δεν ακολούθησαν πλήρως το πρόγραμμα περιορισμού, στοιχείο που δείχνει ότι ακόμη και μια μερική ή σύντομη αποχή από τη συνεχή χρήση μπορεί να επιφέρει θετικά αποτελέσματα.
Ανάλογα συμπεράσματα προέκυψαν και από νεότερη έρευνα του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, όπου μία εβδομάδα περιορισμένης χρήσης social media συνδέθηκε με μείωση των συμπτωμάτων άγχους, κατάθλιψης και αϋπνίας σε νεαρούς ενήλικες. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι επιδράσεις διαφοροποιούνται μεταξύ των χρηστών, δίνοντας έμφαση σε όσους συγκρίνουν τον εαυτό τους με άλλους, σε όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου και σε εκείνους που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο ως μέσο διαχείρισης της μοναξιάς.
