ΕΣΕΕ: Πτώση 3,7% στον τζίρο του λιανικού εμπορίου

Τα νέα δεδομένα που καταγράφουν την πορεία του ελληνικού λιανικού εμπορίου παρουσίασε το Ινστιτούτο της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), προκαλώντας έντονο προβληματισμό για τη βιωσιμότητα του κλάδου. Η ανάλυση των στοιχείων για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 αποκαλύπτει μια αξιοσημείωτη υποχώρηση του κύκλου εργασιών, η οποία διαμορφώνει ένα δυσοίωνο τοπίο για το σύνολο των επιχειρήσεων, με εξαίρεση τις μεσαίες.

Η εικόνα του τζίρου στο δεύτερο τρίμηνο

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο κύκλος εργασιών στα καταστήματα λιανικού εμπορίου, εξαιρουμένων των τροφίμων, των οχημάτων και των καυσίμων, σημείωσε πτώση 3,7% σε πραγματικές τιμές, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στην ήδη αρνητική εικόνα του πρώτου τριμήνου, επιβεβαιώνοντας τους έντονους κλυδωνισμούς που βιώνει ο κλάδος. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε ονομαστικές τιμές καταγράφηκε αύξηση 1,2%, γεγονός που υποδηλώνει ότι η όποια αύξηση του τζίρου οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών και όχι στην πώληση περισσότερων προϊόντων.

Η ανάλυση των επιδόσεων ανά μέγεθος επιχείρησης αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις. Οι μεγάλες επιχειρήσεις εμφάνισαν τη μεγαλύτερη υποχώρηση, με τις πραγματικές τους πωλήσεις να μειώνονται κατά 6,1%. Ακολούθησαν οι πολύ μικρές επιχειρήσεις με πτώση 3,8% και οι μικρές με 3,2%. Σε αντιδιαστολή, οι μεσαίες επιχειρήσεις κατάφεραν να διατηρήσουν θετικό πρόσημο, ενισχύοντας τον πραγματικό τους τζίρο κατά 2,3%, χωρίς ωστόσο να μπορέσουν να ανατρέψουν τη συνολική καθοδική πορεία του κλάδου.

Οι αιτίες της υποχώρησης και οι επιπτώσεις στο πρώτο εξάμηνο

Η ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι τα αρνητικά αποτελέσματα αποτελούν απόρροια μιας σειράς παραγόντων που έχουν επισημανθεί κατ' επανάληψη. Η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, λόγω του σωρευτικά διογκωμένου πληθωρισμού, αποτελεί βασική αιτία. Παράλληλα, η αύξηση του κόστους στέγασης και ενέργειας, καθώς και η αλλαγή του καταναλωτικού μοντέλου, με την απορρόφηση σημαντικού μέρους του τζίρου από τις πολυεθνικές ψηφιακές πλατφόρμες, επιτείνουν το πρόβλημα. Η περιορισμένη πρόσβαση σε ρευστότητα, το αυξημένο λειτουργικό κόστος και οι υψηλές φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, σε ένα διεθνές περιβάλλον έντονων ανακατατάξεων.

Η καθοδική πορεία επιβεβαιώνεται και από τα συγκεντρωτικά στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026. Ο κύκλος εργασιών σε πραγματικές τιμές παρουσίασε μείωση 2,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, με τον συνολικό τζίρο να διαμορφώνεται στα 13,1 δισ. ευρώ. Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση 2,8%, ενώ το σύνολο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σημείωσε μείωση 2,1%. Σε επίπεδο περιφερειών, οι ισχυρότερες μειώσεις παρατηρήθηκαν στην Πελοπόννησο (-3,9%), στη Δυτική Ελλάδα (-3,8%) και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (-3,3%).

Αναλυτικά στοιχεία ανά κατηγορία και οι προοπτικές

Σε επιμέρους κατηγορίες, θετική πορεία κατέγραψαν τα ιατρικά και ορθοπεδικά είδη με αύξηση 10,3%, τα ρολόγια και κοσμήματα με 9,8%, τα σιδηρικά και χρώματα με 6,2% και οι ηλεκτρικές οικιακές συσκευές με 4,8%. Στον αντίποδα, σημαντική πτώση σημειώθηκε στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα (-10,9%), στα βιβλία (-6,3%) και στα είδη δώρων (-6,0%). Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιδείνωση της εικόνας τον Ιούνιο, με την αξία των ακάλυπτων επιταγών να ανέρχεται σε 46,7 εκατ. ευρώ για το εξάμηνο.

Παρά την αύξηση της τουριστικής κίνησης κατά 15,4% και των εισπράξεων κατά 14,8%, το όφελος για το εμπόριο δεν ήταν το αναμενόμενο, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για καλύτερη σύνδεση των δύο τομέων. Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, τόνισε ότι η λήψη άμεσων μέτρων για την ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Οι επιχειρηματίες, εν μέσω διεθνούς αβεβαιότητας και πληθωριστικών πιέσεων, εναποθέτουν τις ελπίδες τους σε πολιτικές που θα στηρίξουν έμπρακτα την αγορά.