Σύνοψη Άρθρου
Σε πιλοτική λειτουργία τίθεται από την επόμενη εβδομάδα το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων.
Το νέο ψηφιακό σύστημα θα συγκεντρώνει στοιχεία για επιδόματα, ενισχύσεις, εισοδήματα και περιουσιακή κατάσταση των δικαιούχων.
Στόχος είναι ο εντοπισμός διπλών παροχών, αλληλοεπικαλύψεων και καταβολών σε μη δικαιούχους, με αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.
Ένα νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχου των κρατικών παροχών ενεργοποιεί το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιχειρώντας να περιορίσει τις διπλές καταβολές, τις επικαλύψεις επιδομάτων και τις περιπτώσεις ενισχύσεων που φτάνουν σε πρόσωπα τα οποία δεν πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Πρόκειται για το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, το οποίο τίθεται σε πιλοτική εφαρμογή από την επόμενη εβδομάδα. Το νέο Μητρώο φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε μία ενιαία ψηφιακή βάση όλα τα δεδομένα που αφορούν τις οικονομικές ενισχύσεις και τις κοινωνικές παροχές που λαμβάνει κάθε πολίτης από φορείς του Δημοσίου.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει το σύστημα ως εργαλείο δημοσιονομικού ελέγχου και ορθότερης στόχευσης των ενισχύσεων. Στην πράξη, το Δημόσιο θα αποκτήσει τη δυνατότητα να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο το είδος, το ύψος και τον αριθμό των παροχών που καταβάλλονται ανά φυσικό πρόσωπο, σε συνδυασμό με τα εισοδηματικά και περιουσιακά του στοιχεία.
Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση των Νίκου Παπαθανάση, Θάνου Πετραλιά, Δημήτρη Παπαστεργίου και Γιώργου Πιτσιλή, το νέο Μητρώο δημιουργείται με στόχο την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής επίπτωσης των κρατικών ενισχύσεων και τη συγκρότηση ενιαίας εικόνας για τις παροχές που λαμβάνει κάθε δικαιούχος.
Ψηφιακός φάκελος για κάθε δικαιούχο
Στο νέο ψηφιακό αρχείο θα ενταχθούν όλα τα φυσικά πρόσωπα που λαμβάνουν οικονομικές ενισχύσεις ή παροχές από δημόσιους φορείς, ακόμη και εάν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα. Παράλληλα, οι φορείς του Δημοσίου θα έχουν υποχρέωση άμεσης ενημέρωσης του συστήματος για κάθε νέο επίδομα, παροχή ή ενίσχυση που θεσπίζεται.
Για κάθε δικαιούχο θα τηρούνται αναλυτικά προσωπικά και οικονομικά δεδομένα, όπως ΑΦΜ, οικογενειακή κατάσταση, αριθμός τέκνων, εισοδήματα, ακίνητη περιουσία και στοιχεία φορολογικών δηλώσεων. Στον ίδιο φάκελο θα καταγράφεται το πλήρες ιστορικό παροχών που έχουν εγκριθεί, καταβληθεί ή ανακτηθεί.
Το σύστημα θα εμφανίζει τις ημερομηνίες έναρξης και λήξης κάθε ενίσχυσης, καθώς και τις εφάπαξ καταβολές. Με αυτόν τον τρόπο, οι ελεγκτικές αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν γρηγορότερα περιπτώσεις πολλαπλής ενίσχυσης, υπέρβασης ορίων ή καταβολής ποσών χωρίς αντίστοιχη νόμιμη προϋπόθεση.
Το Μητρώο θα διαλειτουργεί με τις βασικές ψηφιακές υποδομές του Δημοσίου. Θα συνδέεται με το Φορολογικό Μητρώο και τις δηλώσεις εισοδήματος της ΑΑΔΕ, το σύστημα του ΕΝΦΙΑ, το Μητρώο Πολιτών, την ΗΔΙΚΑ, το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας και τα πληροφοριακά συστήματα των φορέων που χορηγούν παροχές.
Η διασύνδεση αυτή θα επιτρέπει αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο. Το κράτος θα μπορεί να ελέγχει άμεσα αν ο δικαιούχος πληροί τα προβλεπόμενα κριτήρια, αν έχει δηλώσει σωστά τα στοιχεία του και αν λαμβάνει ενισχύσεις που αλληλοκαλύπτονται.
Ποια επιδόματα μπαίνουν πρώτα στο σύστημα
Στην πρώτη φάση του πιλοτικού προγράμματος εντάσσονται βασικές κοινωνικές και οικονομικές παροχές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το επίδομα θέρμανσης, το επίδομα παιδιού, το επίδομα γέννησης, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα στέγασης, οι αναπηρικές ενισχύσεις, το επίδομα ανεργίας, καθώς και προγράμματα κοινωνικής προστασίας και στεγαστικής συνδρομής.
Η πιλοτική λειτουργία θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με τη συμμετοχή του ΟΠΕΚΑ, της ΔΥΠΑ και της ΕΕΤΑΑ. Μετά την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής περιόδου θα συνταχθεί ειδική έκθεση αξιολόγησης, στην οποία θα αποτυπωθούν τα αποτελέσματα, τα τεχνικά προβλήματα και οι αδυναμίες του νέου συστήματος.
Η πλήρης ενεργοποίηση του Μητρώου σε όλο το Δημόσιο θα κριθεί από την αποτελεσματικότητα της πιλοτικής εφαρμογής. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν το κράτος θα αξιοποιήσει το εργαλείο για δίκαιη και διαφανή κατανομή των παροχών ή αν θα περιοριστεί σε έναν ακόμη μηχανισμό παρακολούθησης χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση των βαθύτερων προβλημάτων της κοινωνικής πολιτικής.
Σε κάθε περίπτωση, το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων σηματοδοτεί μια νέα φάση στην κρατική διαχείριση των επιδομάτων. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από την ακρίβεια των δεδομένων, την προστασία των προσωπικών πληροφοριών, την ταχύτητα των διασταυρώσεων και την ικανότητα του Δημοσίου να εντοπίζει πραγματικές στρεβλώσεις χωρίς να ταλαιπωρεί τους νόμιμους δικαιούχους.
