Σύνοψη Άρθρου
Από τον Ιούνιο ξεκινά πιλοτικά το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων για την κεντρική καταγραφή επιδομάτων.
Στην πρώτη φάση θα παρακολουθούνται 27 παροχές που αφορούν στέγαση, ανεργία, αναπηρία και κοινωνική προστασία.
Το σύστημα θα διασταυρώνει στοιχεία δικαιούχων και θα αξιολογηθεί έως το φθινόπωρο για πιθανή επέκταση σε περισσότερες παροχές.
Σε πιλοτική λειτουργία τίθεται από τον Ιούνιο το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, μια νέα ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων που θα συγκεντρώνει και θα παρακολουθεί κεντρικά τα επιδόματα και τις κοινωνικές ενισχύσεις που καταβάλλονται στους πολίτες.
Το νέο σύστημα ξεκινά με την καταγραφή 27 επιδομάτων και παροχών, που αφορούν κυρίως τη στέγαση, την ανεργία, την αναπηρία και την κοινωνική προστασία. Για πρώτη φορά, οι προνοιακές ενισχύσεις θα αποτυπώνονται συγκεντρωτικά ανά φυσικό πρόσωπο, ώστε το Δημόσιο να διαθέτει πλήρη εικόνα για το ποιος λαμβάνει τι, από ποιον φορέα και με ποια κριτήρια.
Η πιλοτική εφαρμογή θα διαρκέσει έως τον Σεπτέμβριο και θα αφορά τους ενεργούς δικαιούχους των συγκεκριμένων παροχών. Στόχος είναι η δημιουργία ενός κεντρικού μηχανισμού ελέγχου, ο οποίος θα επιτρέπει την καλύτερη παρακολούθηση του δημοσιονομικού κόστους και την πιο ακριβή αξιολόγηση της επιδοματικής πολιτικής.
Το εγχείρημα υπερβαίνει την απλή καταγραφή μιας λίστας επιδομάτων. Προβλέπει τη διασύνδεση πληροφοριών από διαφορετικά μητρώα και δημόσιους φορείς, ώστε να υπάρχει συνολική εικόνα των ενισχύσεων ανά δικαιούχο και να περιορίζονται αλληλοεπικαλύψεις, λάθη ή περιπτώσεις καταβολών σε πρόσωπα που δεν πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Οι νέοι κανόνες στην καταγραφή των επιδομάτων
Η λειτουργία του Μητρώου προβλέπεται σε Κοινή Υπουργική Απόφαση που φέρει τις υπογραφές του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας Νίκου Παπαθανάση, του υφυπουργού Θάνου Πετραλιά, του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου και του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή.
Με βάση τον σχεδιασμό, η νέα βάση δεδομένων θα επιτρέπει την ομαδοποίηση των δικαιούχων σε ένα κεντρικό σύστημα και την αξιοποίηση στατιστικών στοιχείων για τη διαμόρφωση, την αξιολόγηση και τον ανασχεδιασμό των κρατικών πολιτικών.
Παράλληλα, θα ενισχύσει την παρακολούθηση του δημοσιονομικού κόστους που προκαλείται από την καταβολή επιδομάτων και ενισχύσεων, ενώ θα υποστηρίζει τις ελεγκτικές διαδικασίες για να διαπιστώνεται αν οι δικαιούχοι πληρούν πραγματικά τους όρους χορήγησης.
Ένας ακόμη στόχος είναι η ενημέρωση των ίδιων των πολιτών σχετικά με τα δεδομένα που τηρούνται για αυτούς. Έτσι, οι επιδοτούμενοι θα μπορούν να έχουν πιο καθαρή εικόνα των παροχών που λαμβάνουν και των στοιχείων που διατηρούν οι αρμόδιοι φορείς.
Κατά την πιλοτική περίοδο, η οποία αρχίζει στις 4 Ιουνίου 2026 και ολοκληρώνεται στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, θα αντληθούν στοιχεία τουλάχιστον από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής, τον ΟΠΕΚΑ, τη ΔΥΠΑ και άλλους φορείς χρηματοδότησης.
Οι 27 παροχές που μπαίνουν στο Μητρώο
Στην πρώτη φάση εφαρμογής, στο μικροσκόπιο του νέου Μητρώου εντάσσεται το επίδομα θέρμανσης, καθώς και η παροχή για την πρόσβαση παιδιών προσχολικής ηλικίας, βρεφών και νηπίων σε υπηρεσίες προσχολικής αγωγής, όπως και η πρόσβαση παιδιών, εφήβων και ΑμεΑ σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης.
Καταγράφονται επίσης το επίδομα παιδιού, το επίδομα γέννησης, το επίδομα αναδοχής, το επίδομα ορεινών και μειονεκτικών περιοχών, καθώς και το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης και η σύνταξη για ανασφάλιστους υπερήλικες.
Στο σύστημα περιλαμβάνεται και το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων για τα μέλη της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα στέγασης και το επίδομα στεγαστικής συνδρομής για ανασφάλιστους υπερήλικες.
Στη βάση εντάσσονται ακόμη οι παροχές του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους», οι παροχές του προγράμματος «Κάλυψη», το επίδομα κίνησης για παραπληγικούς και τετραπληγικούς και το διατροφικό επίδομα για μεταμοσχευμένους και νεφροπαθείς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις αναπηρικές ενισχύσεις. Στο Μητρώο θα καταχωρίζονται η οικονομική ενίσχυση σε άτομα με βαριά αναπηρία, η ενίσχυση σε άτομα με βαριά νοητική υστέρηση, η οικονομική στήριξη τετραπληγικών και παραπληγικών, ανασφάλιστων και ασφαλισμένων του Δημοσίου, καθώς και η παροχή σε άτομα με αιμορροφιλία, συγγενή αιμολυτική αναιμία και άλλες σοβαρές παθήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται η οικονομική ενίσχυση για βαρήκοους και κωφούς, η οικονομική ενίσχυση σε άτομα με προβλήματα όρασης, το βοήθημα για άτομα με εγκεφαλική παράλυση και η εισοδηματική στήριξη χανσενικών, αποθεραπευμένων και των οικογενειών τους.
Η πιλοτική εφαρμογή καλύπτει επίσης την υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», τη μηνιαία αμοιβή για τους επαγγελματίες αναδόχους, την τακτική επιδότηση ανεργίας για εποχικούς και κοινούς ανέργους, καθώς και το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας.
Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής περιόδου, το ΥΠΕΘΟΟ θα συντάξει αναλυτική έκθεση αξιολόγησης. Σε αυτή θα αποτυπώνονται τα αποτελέσματα της εφαρμογής, τα τεχνικά και λειτουργικά προβλήματα που εντοπίστηκαν, καθώς και οι προτάσεις για τις απαραίτητες θεσμικές και ψηφιακές βελτιώσεις.
Το φθινόπωρο αναμένονται οι οριστικές αποφάσεις για την επέκταση του Μητρώου σε νέες παροχές του Δημοσίου, είτε αυτές καταβάλλονται σε χρήμα είτε παρέχονται σε είδος. Ο τελικός στόχος είναι η αυστηρότερη παρακολούθηση, η αποτελεσματικότερη διαχείριση και η καλύτερη στόχευση της επιδοματικής πολιτικής.
Η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων σηματοδοτεί μια νέα φάση στον έλεγχο των κοινωνικών παροχών. Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι αν η ψηφιακή διασταύρωση θα λειτουργήσει ως εργαλείο δικαιότερης κατανομής των ενισχύσεων ή αν θα μετατραπεί σε ακόμη έναν μηχανισμό αυστηρής επιτήρησης των οικονομικά ευάλωτων πολιτών χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας.
