Έβρος: Σφοδρές αντιδράσεις για αιολικά και ανεμογεννήτριες σε καμένες και προστατευόμενες περιοχές

Έβρος: Σφοδρές αντιδράσεις για αιολικά και ανεμογεννήτριες σε καμένες και προστατευόμενες περιοχέςΠροσπάθεια παρεμπόδισης του έργου αναδάσωσης στον Έβρο, το οποίο υλοποιείται μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023, καταγγέλλεται από την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης, με επίκεντρο σχέδια δανέζικης εταιρείας για την εγκατάσταση 217 ανεμογεννητριών σε περιοχές καμένων δασών και προστατευόμενων οικοσυστημάτων.

Η εταιρεία EUROPEAN WIND FARMS φέρεται να επιδιώκει την αδειοδότηση μεγάλου αριθμού ανεμογεννητριών, εκ των οποίων οι 91 τοποθετούνται μέσα σε εκτάσεις που επλήγησαν από τη φωτιά, ενώ οι υπόλοιπες προγραμματίζονται για ζώνες υψηλής περιβαλλοντικής σημασίας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της οργάνωσης, μάλιστα, οι σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις παραβιάζουν την εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τον Έβρο και τη Ροδόπη, καθώς εντάσσονται εντός Ζωνών Προστασίας της Φύσης, όπου τέτοιου είδους επεμβάσεις απαγορεύονται ρητά.

Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση αφορά τον σχεδιαζόμενο σταθμό στη θέση «ΑΜΠΕΛΙΑ 2», κοντά στον οικισμό Μελία του Δήμου Αλεξανδρούπολης, ακριβώς στην περιοχή όπου από τον χειμώνα του 2024 ξεκίνησε οργανωμένο έργο αναδάσωσης με φύτευση σχεδόν 48.000 δέντρων. Πρόκειται για το μοναδικό σημείο που επιλέχθηκε για άμεση αναδάσωση βάσει σχετικής μελέτης, λόγω των επαναλαμβανόμενων πυρκαγιών στο παρελθόν και της ανάγκης για ταχεία οικολογική αποκατάσταση.

Το έργο, που υλοποιείται από την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας της Θράκης, εξελίσσεται σε έκταση 1.146 στρεμμάτων και προβλέπει τη φύτευση διαφόρων ειδών δέντρων (όπως δρύες, πεύκα, γαύροι, φράξοι, σφενδάμια και αγριοκερασιές), ώστε να αναπτυχθεί στο μέλλον ένα πολυποικιλιακό «ψηλό δάσος», το οποίο θα ενισχύσει τη βιοποικιλότητα και την ανθεκτικότητα της περιοχής.

Σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς φορείς, η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών όχι μόνο απειλεί να ακυρώσει το αναδασωτικό έργο, αλλά ενδέχεται να επιφέρει σημαντική επιβάρυνση στα ήδη επιβαρυμένα οικοσυστήματα, σε μια κρίσιμη φάση αποκατάστασης. Παράλληλα, επισημαίνουν την απουσία ουσιαστικής θεσμικής αντίδρασης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο, αν και έχει στα χέρια του από τον Ιούλιο του 2024 ολοκληρωμένη μελέτη για τη ρύθμιση της αδειοδότησης αιολικών σταθμών στις πυρόπληκτες περιοχές, δεν έχει προβεί σε καμία νομική ενέργεια.

Αντίστοιχα, αγνοείται και η πρόταση εννέα περιβαλλοντικών οργανώσεων που κατατέθηκε τον Οκτώβριο του 2023, ζητώντας συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των περιοχών του Έβρου και της Ροδόπης μετά τις πυρκαγιές.

Το θέμα των ανεμογεννητριών πυροδοτεί αντιδράσεις και σε άλλες περιοχές της χώρας, με πλέον χαρακτηριστική την περίπτωση του Πωγωνίου στην Ήπειρο, όπου η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Ηπείρου γνωμοδότησε ομόφωνα αρνητικά για τη δημιουργία αιολικού σταθμού μεγάλης κλίμακας. Το Δημοτικό Συμβούλιο Πωγωνίου είχε προηγουμένως διατυπώσει επιφυλάξεις αντί να τοποθετηθεί ξεκάθαρα κατά του έργου, προκαλώντας την έντονη αντίδραση φορέων και πολιτών.

Ο Δήμαρχος Πωγωνίου, Κώστας Καψάλης, επεσήμανε ότι, ενώ ο δήμος δεν αντιτίθεται στην εγκατάσταση ΑΠΕ γενικά, το συγκεκριμένο έργο πάσχει από έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού και δεν εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα των οικολογικών και κοινωνικών συνθηκών της περιοχής.

Οι τοπικοί και περιβαλλοντικοί φορείς στην Ήπειρο τόνισαν την απουσία Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης, παρά τη γειτνίαση του έργου με τρεις Ζώνες Ειδικής Προστασίας, οι οποίες φιλοξενούν ευαίσθητα και απειλούμενα είδη, όπως ο Ασπροπάρης, ο Χρυσαετός και το Όρνιο. Επιπλέον, καυτηριάστηκαν σοβαρές παραλείψεις στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως η μη καταγραφή σωρευτικών επιβαρύνσεων, η μη αναφορά στις πηγές ύδρευσης, στις ιδιωτικές εκτάσεις και στους βοσκότοπους, αλλά και η απουσία πρόβλεψης για την πρόσβαση σε απομονωμένες περιοχές χωρίς οδική υποδομή. Θίχτηκαν επίσης ζητήματα οπτικής και πολιτιστικής αλλοίωσης του τοπίου, παραβίασης των παραδοσιακών χρήσεων γης, αλλά και γεωπολιτικές ευαισθησίες, δεδομένης της παραμεθορίου θέσης της περιοχής.

Το αιολικό έργο στο Πωγώνι περιλαμβάνει 14 ανεμογεννήτριες και εκτείνεται σε δημοτικές ενότητες των Δελβινακίου και Πωγωνιανής, με δίκτυο ηλεκτρικής διασύνδεσης που θα διατρέχει επιπλέον περιοχές των Δ.Ε. Λάβδανης, Μολοσσών και Φιλιατών. Προβλέπει τη δημιουργία υποδομών όπως δρόμοι 20 χιλιομέτρων, υπόγειο δίκτυο 80,7 χιλιομέτρων, εναέριο τμήμα 208 μέτρων και την κατασκευή υποσταθμού υψηλής τάσης στη θέση Γκρίμποβο για τη σύνδεση με το εθνικό δίκτυο. Κατά την κατασκευή, θα λειτουργήσουν τρεις εργοταξιακοί χώροι, με συνολικό προϋπολογισμό 94,5 εκατομμύρια ευρώ.

Το κοινό αίτημα των περιβαλλοντικών και τοπικών φορέων είναι η αναστολή της αδειοδότησης τόσο στον Έβρο όσο και στην Ήπειρο, με την υιοθέτηση άμεσων νομικών ρυθμίσεων που θα προστατεύουν τις καμένες και ευαίσθητες περιοχές από επενδυτικά σχέδια που, παρά την επίφαση της «πράσινης ανάπτυξης», καταλήγουν να υπονομεύουν τη φυσική αναγέννηση των οικοσυστημάτων.