Φαραντούρης: Νομική κατοχύρωση του νερού ως ανθρώπινου δικαιώματος

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νικόλας Φαραντούρης, κατέθεσε γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας την κατοχύρωση της πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό ως θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος του είναι η πρόσβαση στο νερό να μην παραμείνει μια απλή πολιτική διακήρυξη, αλλά να αποκτήσει δεσμευτικό νομικό χαρακτήρα σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης.

Η διεθνής αναγνώριση και η ευρωπαϊκή πραγματικότητα

Η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών είχε ήδη από το 2010 αναγνωρίσει το δικαίωμα σε ασφαλές πόσιμο νερό και αποχέτευση ως ανθρώπινο δικαίωμα. Πέντε χρόνια αργότερα, η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών με την ονομασία «Right2Water», σε συνδυασμό με σχετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είχαν καλέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει στη νομοθετική κατοχύρωση του δικαιώματος αυτού. Παρά τις προσπάθειες αυτές, η πρόοδος παραμένει περιορισμένη σε επίπεδο δεσμευτικού δικαίου.

Σύμφωνα με τον κ. Φαραντούρη, η αναδιατυπωμένη ευρωπαϊκή Οδηγία 2020/2184 για το πόσιμο νερό συνέβαλε στη βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης, ιδίως για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Υδάτων, η οποία παρουσιάστηκε το 2025, αναγνωρίζει ρητά ότι η πρόσβαση σε καθαρό και οικονομικά προσιτό νερό αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Ωστόσο, όπως τονίζει ο ίδιος, το συγκεκριμένο δικαίωμα δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί με δεσμευτικό τρόπο στο παράγωγο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρέμβαση στην Επιτροπή Περιβάλλοντος

Ο Νικόλας Φαραντούρης είχε αναδείξει το ζήτημα και νωρίτερα, κατά τη διάρκεια παρέμβασής του στην Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τότε, είχε ζητήσει από την Επίτροπο Περιβάλλοντος, Jessika Roswall, μια σαφή και κατηγορηματική δέσμευση ότι το νερό θα παραμείνει δημόσιο αγαθό και δεν θα εκχωρηθεί σε ιδιωτικά συμφέροντα. «Από τον άνυδρο Νότο της Ευρώπης μέχρι τις πιο ευάλωτες περιοχές, απαιτείται ενιαία ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα και την επάρκεια των υδάτων, με επίκεντρο τον δημόσιο έλεγχο και τη δημόσια διαχείριση», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ είχε χαρακτηρίσει το νερό ως «απόλυτη προϋπόθεση της ζωής», προειδοποιώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να μην επιτρέψει «το νερό να καταντήσει ένα χρηματιστηριακό και αγοραίο προϊόν». Η τοποθέτηση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας του φυσικού πόρου από τις δυνάμεις της αγοράς.

Τα συγκεκριμένα αιτήματα προς την Κομισιόν

Με τη γραπτή ερώτησή του, ο Νικόλας Φαραντούρης ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε συγκεκριμένες νομοθετικές ή άλλες ενέργειες για την πλήρη κατοχύρωση της πρόσβασης σε πόσιμο νερό ως ανθρώπινου δικαιώματος. Μεταξύ των προτάσεων που καταθέτει περιλαμβάνεται η ενδεχόμενη πρόταση τροποποίησης του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και η ενίσχυση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών οδηγιών.

Παράλληλα, ζητά την υιοθέτηση πρόσθετων μέτρων στο πλαίσιο της Στρατηγικής για την Ανθεκτικότητα των Υδάτων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η καθολική και ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης στο νερό, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Η παρέμβαση του ευρωβουλευτή έρχεται σε συνέχεια της παρουσίασης από το ΠΑΣΟΚ πέντε αξόνων για μια σύγχρονη, αποκεντρωμένη και δημόσια πολιτική διαχείρισης των υδάτων, όπου το νερό αντιμετωπίζεται ως δημόσιο αγαθό και εθνικός φυσικός πόρος.