Φοιτητική στέγη: Ενοίκια έως 164% πάνω και δημόσιες εστίες για μόλις το 4,6%

Σε δυσβάσταχτο βάρος για χιλιάδες ελληνικές οικογένειες εξελίσσεται η φοιτητική στέγη, καθώς τα ενοίκια έχουν αυξηθεί με εντυπωσιακούς ρυθμούς την τελευταία δεκαετία, ενώ τα μικρά και οικονομικά διαμερίσματα που απευθύνονται στους φοιτητές γίνονται ολοένα και πιο δυσεύρετα.

Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αξιών της GEOAXIS για τον Σεπτέμβριο του 2026 αποτυπώνουν μια αγορά που έχει αλλάξει ριζικά σε σχέση με το 2017. Στις έξι βασικές φοιτητουπόλεις που εξετάζει η μελέτη, η μεσοσταθμική αύξηση των ζητούμενων τιμών φτάνει το 128%, ενώ μόνο σε σύγκριση με το 2025 καταγράφεται νέα άνοδος κατά 7,3%.

Στην κορυφή βρίσκεται η Αθήνα, όπου η διάμεση ζητούμενη τιμή από 4,8 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο τον μήνα το 2017 έχει φτάσει το 2026 στα 12,8 ευρώ ανά τ.μ., καταγράφοντας συνολική αύξηση 164%.

Στη Θεσσαλονίκη η αντίστοιχη τιμή διαμορφώνεται στα 10,9 ευρώ ανά τ.μ., στην Πάτρα στα 11,3 ευρώ, στο Ηράκλειο στα 10,2 ευρώ, στον Βόλο στα 9,7 ευρώ και στην Κομοτηνή στα 9,1 ευρώ.

Σε επίπεδο δεκαετίας, οι αυξήσεις φτάνουν το 127% στη Θεσσαλονίκη, 148% στην Πάτρα, 119% στο Ηράκλειο, 126% στον Βόλο και 84% στην Κομοτηνή.

Παλιά σπίτια, ενοίκια 350 έως 450 ευρώ τον μήνα

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο πιεστική αν ληφθεί υπόψη ότι μεγάλο μέρος των ακινήτων που απευθύνονται σε φοιτητές είναι παλαιά. Το τυπικό φοιτητικό διαμέρισμα που εξετάζει η έρευνα έχει επιφάνεια περίπου 30 έως 40 τετραγωνικών μέτρων και ηλικία συνήθως μεταξύ 30 και 50 ετών.

Στη Θεσσαλονίκη η διάμεση ηλικία των διαμερισμάτων φτάνει τα 56 έτη, στην Αθήνα τα 51, ενώ στο Ηράκλειο καταγράφεται αισθητά μικρότερη ηλικία, περίπου 20 έτη.

Για ένα διαμέρισμα 35 έως 40 τετραγωνικών μέτρων, το ζητούμενο μηνιαίο μίσθωμα διαμορφώνεται πλέον συνήθως μεταξύ 350 και 450 ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται κοινόχρηστα, λογαριασμοί και λοιπές καθημερινές δαπάνες.

Στον Ζωγράφο ένα τυπικό διαμέρισμα 34 τ.μ. αντιστοιχεί σε ζητούμενο ενοίκιο περίπου 434 ευρώ τον μήνα. Αντίστοιχο ποσό, 434 ευρώ, καταγράφεται στη Θεσσαλονίκη για διαμέρισμα περίπου 40 τ.μ.

Στην Πάτρα το αντίστοιχο κόστος διαμορφώνεται στα 374 ευρώ, στο Ηράκλειο στα 407 ευρώ, στον Βόλο στα 329 ευρώ και στην Κομοτηνή στα 364 ευρώ.

Ακόμη υψηλότερο είναι το κόστος στις οργανωμένες ιδιωτικές φοιτητικές εστίες. Στον Ζωγράφο το μηνιαίο μίσθωμα φτάνει τα 590 ευρώ, στη Θεσσαλονίκη τα 580 ευρώ, στην Πάτρα τα 575 ευρώ και στο Ηράκλειο επίσης τα 590 ευρώ. Στον Βόλο και στην Κομοτηνή το αντίστοιχο κόστος φτάνει τα 460 ευρώ.

Κατά μέσο όρο, οι ιδιωτικές φοιτητικές εστίες είναι περίπου 40% ακριβότερες, ενώ η επιφάνεια που μισθώνεται είναι περίπου 30% μικρότερη. Η υψηλότερη τιμή συνδέεται με τις πρόσθετες υπηρεσίες που περιλαμβάνονται, όπως λογαριασμοί, καθαρισμός, φύλαξη, internet και κοινόχρηστοι χώροι, καθώς και με το γεγονός ότι τα περισσότερα ακίνητα είναι ανακαινισμένα, επιπλωμένα και βρίσκονται κοντά σε πανεπιστημιακές σχολές ή Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.

Λιγότερα διαθέσιμα σπίτια και δημόσιες εστίες για μόλις το 4,6% των φοιτητών

Την ίδια ώρα, η διαθέσιμη προσφορά μικρών διαμερισμάτων περιορίζεται. Η GEOAXIS καταγράφει σημαντική συρρίκνωση της αγοράς φοιτητικής κατοικίας σε σχέση με το 2017, καθώς μέρος του αποθέματος έχει μεταφερθεί στη βραχυχρόνια μίσθωση ή έχει πωληθεί στο πλαίσιο του προγράμματος Golden Visa.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ζωγράφου, όπου τα ακίνητα που είναι καταχωρισμένα σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν μέσα σε έναν χρόνο κατά 44%, από 138 σε 199. Σε σχέση με το 2024, η αύξηση φτάνει το 69%, καθώς τότε καταγράφονταν 118 ακίνητα.

Η συρρίκνωση της προσφοράς ωθεί ολοένα περισσότερους φοιτητές προς τη συγκατοίκηση, ώστε να μοιράζονται τα έξοδα. Παράλληλα, ενισχύεται το ενδιαφέρον για μεγαλύτερα ακίνητα, τα οποία μπορούν να μισθωθούν από δύο ή περισσότερα άτομα.

Στο ίδιο περιβάλλον αναπτύσσεται ταχύτατα και η αγορά των οργανωμένων ιδιωτικών φοιτητικών κατοικιών, με εταιρείες real estate, κατασκευαστικές, επενδυτές και funds να στρέφονται σε μοντέλα που προσφέρουν επιπλέον υπηρεσίες και υψηλότερες αποδόσεις.

Η ανάπτυξη αυτή έρχεται να καλύψει σε έναν βαθμό το μεγάλο κενό των δημόσιων φοιτητικών εστιών. Με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Στρατηγικής Φοιτητικής Στέγασης 2026-2035 του υπουργείου Παιδείας, σήμερα λειτουργούν στην Ελλάδα περίπου 9.200 κλίνες σε δημόσιες φοιτητικές εστίες.

Ο αριθμός αυτός καλύπτει μόλις το 4,6% των περίπου 200.000 φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. Το αντίστοιχο ποσοστό σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτιμάται μεταξύ 15% και 18%.

Για την αντιμετώπιση του ελλείμματος έχουν δρομολογηθεί νέες υποδομές μέσω Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα. Στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής προβλέπονται 1.100 κλίνες, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας 750, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης 4.846, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 700, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 763 και στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο 450.

Ειδικά για το Πανεπιστήμιο Κρήτης, προβλέπονται συνολικά 4.846 νέες κλίνες, από τις οποίες 2.710 στο Ρέθυμνο και 2.136 στο Ηράκλειο.

Παράλληλα, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο βρίσκεται σε εξέλιξη ριζική ανακατασκευή των φοιτητικών κατοικιών, δυναμικότητας περίπου 170 κλινών, με στόχο να λειτουργήσουν το ακαδημαϊκό έτος 2027-2028.

Εφόσον προχωρήσουν όλες οι σχετικές συμφωνίες, οι νέες υποδομές εκτιμάται ότι θα μπορούν να στεγάσουν συνολικά 8.609 φοιτητές. Στόχος του υπουργείου Παιδείας είναι οι διαθέσιμες κλίνες να φτάσουν τις 10.000 μέσα στην επόμενη πενταετία, μέσω νέων έργων και καλύτερης αξιοποίησης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

Η βελτίωση, ωστόσο, δεν αναμένεται άμεσα. Η ίδια η έκθεση επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ασφαλές χρονοδιάγραμμα για τη μετάβαση των έργων ΣΔΙΤ από τη φάση σχεδιασμού και ωρίμανσης στην κατασκευή και στη λειτουργία. Στα εμπόδια περιλαμβάνονται η γραφειοκρατία, οι ελλείψεις τεχνικών υπηρεσιών στα πανεπιστήμια και η αύξηση του κόστους πρώτων υλών και ενέργειας.

Μέχρι τότε, η πίεση παραμένει έντονη. Η GEOAXIS εκτιμά ότι η ανοδική πορεία των ενοικίων είναι πιθανό να συνεχιστεί, καθώς η διαθέσιμη προσφορά εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά της ζήτησης.

Η στεγαστική πίεση επηρεάζει πλέον ακόμη και τις εκπαιδευτικές επιλογές. Όλο και περισσότεροι υποψήφιοι φοιτητές συνυπολογίζουν το κόστος κατοικίας και την έδρα του πανεπιστημίου πριν επιλέξουν σχολή, γεγονός που μετατρέπει τη φοιτητική στέγη από απλή οικογενειακή δαπάνη σε κρίσιμο παράγοντα πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση.