Αυξάνονται τα χρέη σε εφορία και ταμεία, πιέζονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Σε νέα επιδείνωση περνά η εικόνα του ιδιωτικού χρέους, με τα ληξιπρόθεσμα προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία να κινούνται ανοδικά και να αποτυπώνουν τη δυσκολία χιλιάδων πολιτών και επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η πίεση δεν περιορίζεται στα παλαιά χρέη, αλλά τροφοδοτείται και από νέα ληξιπρόθεσμα, σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια, η φορολογική επιβάρυνση και η έλλειψη ρευστότητας συνεχίζουν να δοκιμάζουν την αγορά.
Σχεδόν 10 δισ. νέα ληξιπρόθεσμα προς την εφορία μέσα στο 2025
Μόνο κατά τη διάρκεια του 2025, τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία ανήλθαν σε 9,97 δισ. ευρώ, αυξημένα αισθητά σε σχέση με τα 8,5 δισ. ευρώ του 2024 και τα 7,3 δισ. ευρώ του 2023. Η αύξηση αυτή δείχνει ότι διευρύνεται το τμήμα των φορολογουμένων που δεν καταφέρνει να καλύψει έγκαιρα τις οφειλές του, γεγονός που ανεβάζει διαρκώς το συνολικό απόθεμα των χρεών προς το Δημόσιο.
Πάνω από 114 δισ. τα συνολικά χρέη, μικρό το κομμάτι που ρυθμίζεται
Το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων προς την εφορία έχει πλέον ξεπεράσει τα 114,2 δισ. ευρώ, ενώ μετά την αφαίρεση των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώνεται κοντά στα 79 δισ. ευρώ. Παρά το τεράστιο αυτό μέγεθος, μόλις 5,26 δισ. ευρώ βρίσκονται σήμερα σε ενεργές ρυθμίσεις, δηλαδή περίπου το 6,65% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των οφειλετών είτε αδυνατεί είτε δεν επιλέγει να ενταχθεί στα διαθέσιμα σχήματα αποπληρωμής.
Ποιοι ρυθμίζουν και ποιοι μένουν εκτός
Οι ρυθμίσεις εμφανίζουν μεγαλύτερη συγκέντρωση σε οφειλές μεσαίου ύψους, κυρίως μεταξύ 10.000 και 100.000 ευρώ, ενώ η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά ανάμεσα σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις. Τα φυσικά πρόσωπα τείνουν να ρυθμίζουν χαμηλότερα ποσά, ενώ οι επιχειρήσεις εμφανίζονται περισσότερο παρούσες στις υψηλότερες κατηγορίες οφειλών, γεγονός που αποτυπώνει τις διαφορετικές ανάγκες ρευστότητας και αντοχής. Παράλληλα, καταγράφεται μείωση στους μικρούς οφειλέτες έως 3.000 ευρώ, κάτι που συνδέεται εν μέρει με αλλαγές στον τρόπο πληρωμής ορισμένων φόρων, χωρίς όμως να αλλάζει τη συνολική εικόνα επιβάρυνσης.
ΦΠΑ και φόροι τροφοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους
Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών προς την εφορία προέρχεται από φορολογικές υποχρεώσεις, που ξεπερνούν τα 52 δισ. ευρώ, με τον ΦΠΑ να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο. Ο φόρος εισοδήματος ακολουθεί, ενώ τα πρόστιμα και οι λοιπές επιβαρύνσεις παραμένουν υψηλά αλλά χαρακτηρίζονται από χαμηλή εισπραξιμότητα, κάτι που σημαίνει ότι ένα σημαντικό κομμάτι του χρέους δύσκολα θα επιστρέψει ποτέ στα δημόσια ταμεία. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν το σύνολο των εισπράξεων προέρχεται από σχετικά περιορισμένο μέρος των συνολικών οφειλών, καθώς το μεγαλύτερο τμήμα του αποθέματος αφορά παλαιά ή δυσπρόσιτα χρέη.
Στα 51,3 δισ. οι οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία
Ανάλογη είναι η εικόνα και στα ασφαλιστικά ταμεία, όπου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έφτασαν τα 51,32 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, αυξημένες κατά περίπου 2 δισ. ευρώ σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Η αύξηση αυτή δεν οφείλεται μόνο σε νέες βασικές οφειλές, αλλά και στις προσαυξήσεις και τα πρόσθετα τέλη, που συνεχίζουν να διογκώνουν τις παλιές υποχρεώσεις. Μόνο στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, η άνοδος έφτασε τα 633 εκατ. ευρώ.
Πάνω από 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες και πίεση στην αγορά
Το πρόβλημα στα ταμεία παραμένει ευρύ και διάχυτο, καθώς οι οφειλέτες ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύριο, με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση να εμφανίζεται στις οφειλές άνω των 10.000 ευρώ. Αντίθετα, οι μικρότερες οφειλές εμφανίζουν σχετική κάμψη, κάτι που δεν αρκεί για να αναστρέψει τη συνολική δυναμική. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας οικονομίας με περιορισμένη ρευστότητα, αυξημένες υποχρεώσεις και χαμηλή συμμετοχή σε ρυθμίσεις, συνθήκες που επιβαρύνουν ταυτόχρονα πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσια έσοδα.
