Φρικτή δήλωση Σέρβας υπουργού για εθνοκάθαρση

Σε μια πρωτοφανή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα δήλωση, η υπουργός Κρατικής Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Σερβίας, Σνέζανα Παούνοβιτς, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, υποστηρίζοντας ανοιχτά την ανάγκη εθνοκάθαρσης στο Κόσοβο. Η τοποθέτηση αυτή, που έγινε σε ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό, έφερε στο προσκήνιο μνήμες από τις πιο σκοτεινές σελίδες της πρόσφατης ιστορίας των Βαλκανίων, προκαλώντας την άμεση και έντονη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτρόπου Διεύρυνσης, Μάρτα Κος.

Η Επίτροπος Κος, σχολιάζοντας το περιστατικό, δεν έκρυψε την αγανάκτησή της, χαρακτηρίζοντας τη δήλωση ως "φρικτή". "Είναι φρικτό να ακούγεται κάτι τέτοιο το 2026. Δεν θα επαναλάβω αυτά που είπε. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι μια υπουργός μπορεί να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά της μετά από μια τέτοια δημόσια δήλωση", τόνισε χαρακτηριστικά, θέτοντας ουσιαστικά ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης της Σέρβας αξιωματούχου. Η παρέμβαση της Επιτρόπου ανέβασε τον πήχη της κριτικής σε ανώτατο επίπεδο, καθώς η ΕΕ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην περιοχή.

Η ίδια η Παούνοβιτς, σε συνέντευξή της, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πολιτική που ασκήθηκε στο παρελθόν στο Κόσοβο ήταν εσφαλμένη. "Αν ήμουν στη θέση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 1998, θα είχα προχωρήσει στην εθνική εκκαθάριση του Κοσόβου", δήλωσε, προκαλώντας σοκ. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν θα υιοθετούσε "κλασικές μεθόδους εξόντωσης του Αλβανικού πληθυσμού", αλλά θα προχωρούσε σε οριστική εκδίωξη όσων δεν αισθάνονταν πολίτες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας. "Όλοι όσοι αισθάνονταν λιγότερο πολίτες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας θα έπρεπε να την εγκαταλείψουν και να πάνε εκεί όπου είναι η πατρίδα τους", ανέφερε, περιγράφοντας ένα σχέδιο αναγκαστικής μετανάστευσης.

Η αντίδραση από την Πρίστινα ήταν άμεση και κατηγορηματική. Η κυβέρνηση του Κοσόβου κήρυξε την Παούνοβιτς "ανεπιθύμητη", μια κίνηση που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης, δεδομένου ότι η ίδια η υπουργός κατάγεται από το Κόσοβο. Παράλληλα, τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα της σερβικής αντιπολίτευσης ζήτησαν την άμεση αποπομπή της από την κυβέρνηση, θεωρώντας ότι η παρουσία της υπονομεύει κάθε προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Τζούρο Μάτσουτ δεν φαίνεται διατεθειμένος να ενδώσει στις πιέσεις, κρατώντας στάση αναμονής.

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, επιχειρώντας να περιορίσει τις πολιτικές επιπτώσεις, χαρακτήρισε τη δήλωση "απερίσκεπτη και ανεπαρκώς υπεύθυνη", χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε περαιτέρω κυρώσεις. Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Αστυνομίας και επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Κόμματος Σερβίας (SPS), Ίβιτσα Ντάτσιτς, ανέλαβε την υπεράσπιση της υπουργού, υποστηρίζοντας ότι "οι επιθέσεις εναντίον της είναι επαίσχυντες" και ότι "κανέναν δεν ενοχλεί η εθνοκάθαρση των Σέρβων που συντελείται στο Κόσοβο", αναπαράγοντας μια εθνικιστική ρητορική που βαθαίνει το χάσμα.

Η Σνέζανα Παούνοβιτς, παρά το κύμα αντιδράσεων, δεν ανακάλεσε τις δηλώσεις της. Περιορίστηκε σε μια συγγνώμη προς τον πρόεδρο Βούτσιτς και τον πρωθυπουργό Μάτσουτ, όχι για το περιεχόμενο των λεγομένων της, αλλά "για τις επιθέσεις που δέχονται χωρίς να φέρουν ευθύνη". Η στάση αυτή αφήνει ελάχιστα περιθώρια για αποκλιμάκωση, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η ρητορική μίσους απειλεί να αναζωπυρώσει παλιές συγκρούσεις.