Γιώργος Βερνίκος: Η νύχτα του Πολυτεχνείου και ο φόβος
πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου
- Ο Γιώργος Βερνίκος μιλά για τον φόβο και την ωμή βία κατά την εισβολή στο Πολυτεχνείο.
- Διαφυγή υπό αγωνία: Συνελήφθησαν ο αδελφός και η μνηστή του, ενώ ο ίδιος πέρασε στην παρανομία.
- Ο συμβολισμός του τανκ και η εξέγερση ως συνέχεια ενός διαρκούς αγώνα της νεολαίας.
- Η μάχη μεταξύ φόβου και αξιοπρέπειας ως καθημερινό διακύβευμα.
- Ο Βερνίκος προειδοποιεί για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης στην ανθρώπινη βούληση.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 53 ετών από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ο Γιώργος Βερνίκος, ιστορικό στέλεχος του φοιτητικού αντιδικτατορικού κινήματος, παραχώρησε μια εκτενή συνέντευξη στην εκπομπή «NewsRoom», όπου κατέθεσε τη βιωματική του εμπειρία από τις δραματικές ώρες της στρατιωτικής επέμβασης, αλλά και τις συνέπειες που υπέστη ο ίδιος και η οικογένειά του. Η αφήγησή του φωτίζει πτυχές της ιστορικής μνήμης, συνδέοντας τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973 με τις σύγχρονες προκλήσεις για τη δημοκρατία και την ελευθερία.
Ο φόβος και η διαχείρισή του
Ο κ. Βερνίκος περιέγραψε με γλαφυρότητα το κυρίαρχο συναίσθημα εκείνων των στιγμών, τονίζοντας ότι ο φόβος ήταν το πρώτο στοιχείο που αντιμετώπισαν οι φοιτητές. «Το πώς ελέγχεις τον φόβο σου είναι μια προσωπική επιλογή του καθενός, με βάση τις εμπειρίες που έχει», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι συμμετέχοντες ήταν προετοιμασμένοι για την αστυνομική καταστολή, αλλά όχι για την ωμή βία και την έκταση της στρατιωτικής επέμβασης που ακολούθησε. «Δεν μπορούσες να φανταστείς αυτή την ωμή βία», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι καθένας προσπαθούσε να διαχειριστεί τον φόβο και να προστατεύσει τη ζωή του, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούσε ότι ζούσε ιστορικές στιγμές.
Η διαφυγή και οι συλλήψεις των οικείων του
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο Γιώργος Βερνίκος στις ώρες που ακολούθησαν την εισβολή του τανκ, αποκαλύπτοντας ότι κατάφερε να διαφύγει μόνος του από το Πολυτεχνείο, αξιοποιώντας την εμπειρία του από προηγούμενες αντιδικτατορικές δράσεις. «Ακολούθησα μόνος μου. Επειδή ήμουν πιο παλιός, είχα μια καλύτερη κατόπτευση του πώς μπορούσα να το κάνω. Αλλά τα κατάφερα και έφυγα με μεγάλη αγωνία», ανέφερε. Ωστόσο, οι διωκτικές αρχές τον αναζήτησαν στο σπίτι του το ίδιο βράδυ, συλλαμβάνοντας τον αδελφό και τη μνηστή του. Ο ίδιος αναγκάστηκε να περάσει στην παρανομία για να αποφύγει τη σύλληψη, καθώς ο κίνδυνος για όσους είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενες κινητοποιήσεις ήταν ιδιαίτερα αυξημένος, με την πιθανότητα νέας φυλάκισης και βασανιστηρίων να είναι υπαρκτή. «Εκείνη τη στιγμή ο κίνδυνος, τουλάχιστον για ανθρώπους σαν κι εμένα, ήταν να σε συλλάβουν, να ξαναβρεθείς φυλακισμένος, να ξαναπεράσεις βασανιστήρια», εξήγησε, τονίζοντας ότι οι προηγούμενες εμπειρίες καθόριζαν και τις αποφάσεις που έπρεπε να λάβει.
Οι αντιδράσεις των φοιτητών και ο αυθορμητισμός
Αναφερόμενος στις αντιδράσεις των φοιτητών κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επέμβασης, ο κ. Βερνίκος υπογράμμισε ότι δεν υπήρχε ενιαίος τρόπος αντιμετώπισης του κινδύνου. «Άλλοι έτρεχαν για να κρυφτούν, άλλοι έτρεχαν για να διατρανώσουν και να πουν ότι εμείς είμαστε εδώ και δεν κάνουμε πίσω. Ο καθένας έχει μια δική του ψυχολογία», ανέφερε. Επισήμανε, παράλληλα, ότι οι φοιτητές που είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενες κινητοποιήσεις, όπως στην κατάληψη της Νομικής, ήταν περισσότερο προετοιμασμένοι ψυχολογικά και είχαν μεγαλύτερη επίγνωση της κατασταλτικής λειτουργίας του καθεστώτος. Ωστόσο, η εξέγερση ανέδειξε και ανθρώπους χωρίς προηγούμενη εμπειρία, οι οποίοι συμμετείχαν αυθόρμητα, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στη χούντα. «Οι ηρωικές πράξεις γίνονται και καταγράφονται κυρίως από ανθρώπους που κατεβαίνουν τελείως αυθόρμητα για να διατρανώσουν την πίστη τους στη δημοκρατία», σημείωσε, προσθέτοντας ότι ο ηρωισμός αναδεικνύεται μέσα σε συνθήκες έντονου φόβου και αγωνίας, όταν οι άνθρωποι καλούνται να ξεπεράσουν τα προσωπικά τους όρια.
Ο συμβολισμός του τανκ και η συνέχεια του αγώνα
Ο Γιώργος Βερνίκος στάθηκε ιδιαίτερα στον συμβολισμό της ιστορικής εικόνας του άρματος μάχης μπροστά στην πύλη του Πολυτεχνείου. «Λέμε ότι μια εικόνα είναι χίλιες λέξεις. Το τανκ απέναντι στους φοιτητές δείχνει τη βία που προσπαθούσε να κυριαρχήσει πάνω στους φοιτητές», ανέφερε. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η εξέγερση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως κορύφωση ενός διαρκούς αγώνα της νεολαίας απέναντι στη δικτατορία. «Δεν είναι το Πολυτεχνείο μια μεμονωμένη πράξη, είναι μια συνέχεια. Ήταν ένας συνεχής αγώνας των νέων ανθρώπων απέναντι σε ένα δικτατορικό καθεστώς, το οποίο ήταν προδοτικό, αυταρχικό και βάναυσο», τόνισε. Περιγράφοντας το τριήμερο της εξέγερσης, μίλησε για τη δυναμική που ανέπτυξαν οι κινητοποιήσεις και τη μαζική συμμετοχή νέων, ακόμη και μαθητών λυκείου, που προσέρχονταν αυθόρμητα. «Έβλεπες νέα παιδιά, από τα λύκεια, να έρχονται και να σου λένε “κι εμείς μαζί σας, κι εμείς εδώ είμαστε”», θυμήθηκε, εξηγώντας ότι τα γεγονότα εξελίχθηκαν με ταχύτητα χιονοστιβάδας, ξεπερνώντας τις αρχικές προσδοκίες.
Η μάχη μεταξύ φόβου και αξιοπρέπειας
Πέρα από τις προσωπικές αναμνήσεις, ο κ. Βερνίκος έδωσε έμφαση στις αξίες που εκπροσωπεί η εξέγερση. Εξήγησε ότι η συμμετοχή των νέων δεν ήταν μόνο πολιτική αντίδραση, αλλά και ζήτημα προσωπικής αξιοπρέπειας απέναντι στη βία και την καταπίεση. «Εάν με ρωτήσετε γιατί τότε οι νέοι άνθρωποι συμμετείχαμε σε αυτόν τον αντιδικτατορικό αγώνα, ήταν γιατί αισθανόμασταν ότι μας προσβάλλει όλη αυτή η βία και η καταπίεση», ανέφερε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάγκη υπεράσπισης της αξιοπρέπειας ώθησε πολλούς να υπερβούν τον φόβο τους. «Η μάχη μεταξύ φόβου και αξιοπρέπειας είναι μια καθημερινή μάχη που τη δίνουμε όλοι σε διάφορα επίπεδα», επισήμανε, χαρακτηρίζοντας την επέτειο ως «γιορτή της νεολαίας, της αυτοοργάνωσης, της έκφρασης και της φαντασίας», υπενθυμίζοντας ότι οι νέοι αγωνίζονταν για έναν καλύτερο κόσμο.
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι σύγχρονες προκλήσεις
Συνδέοντας τα μηνύματα του αντιδικτατορικού αγώνα με τη σημερινή εποχή, ο Γιώργος Βερνίκος αναφέρθηκε στις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Εξέφρασε τον προβληματισμό του για την επιρροή των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων στην ανθρώπινη σκέψη και βούληση, υποστηρίζοντας ότι η υπεράσπιση της ελευθερίας και της αυτονομίας παραμένει επίκαιρη. «Η σημερινή μάχη που έχουμε να δώσουμε απέναντι σε αυτό που ονομάζουμε Artificial Intelligence και στους κολοσσούς είναι ότι θα προσπαθήσουν να ελέγξουν και τη βούληση και τη νόησή μας», ανέφερε. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η ιστορική μνήμη δεν πρέπει να περιορίζεται στην αναδρομή στα γεγονότα, αλλά να λειτουργεί ως διαρκής υπενθύμιση της ανάγκης υπεράσπισης των δημοκρατικών αξιών. «Ο αγώνας για τη δημοκρατία είναι διαχρονικός, επίκαιρος και πρέπει μονίμως να εμπνεόμαστε από όλα αυτά τα γεγονότα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η εξέγερση εξακολουθεί να συμβολίζει τη συλλογική αντίσταση απέναντι στον αυταρχισμό, τη δικτατορία και τον φασισμό.
Πιο Δημοφιλή
Πιο Πρόσφατα
ΕΛΑΣ: Στοιχεία τεσσάρων μελών εγκληματικής οργάνωσης
Επέτειος Πολυτεχνείου: Τιμή στους αγωνιστές του 1973
Κηδεία 23χρονου πυροσβέστη Γιώργου Ζυμπίδη στη Λεύκη