Η Άγκυρα κοιτά ξανά το Καστελλόριζο: Προκλητικό πρωτοσέλιδο της Hürriyet

Στο στόχαστρο της τουρκικής Hürriyet βρέθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με αφορμή την επίσκεψή του στο Καστελλόριζο, με την εφημερίδα να επιστρατεύει επιθετική φρασεολογία και να επιχειρεί να παρουσιάσει την παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού στο ακριτικό νησί ως πολιτικό «σόου» με εκλογική και γεωπολιτική στόχευση.

Το πρωτοσέλιδο χρησιμοποιεί τον χαρακτηριστικό τίτλο «Meis’te Miço Şov», δηλαδή «Σόου του Μίτσο στο Καστελλόριζο», υιοθετώντας έναν εμφανώς ειρωνικό τόνο απέναντι στον Έλληνα πρωθυπουργό και δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μικρή απόσταση που χωρίζει το νησί από τις τουρκικές ακτές.

Η τουρκική εφημερίδα κάνει παράλληλα λόγο για «εκλογική επένδυση σε νησί 500 κατοίκων», επιχειρώντας να συνδέσει την επίσκεψη με το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα. Με αυτόν τον τρόπο, μία επίσημη παρουσία Έλληνα πρωθυπουργού σε ελληνικό ακριτικό νησί παρουσιάζεται από το τουρκικό μέσο ως κίνηση με ιδιαίτερο μήνυμα προς την Άγκυρα.

Η Hürriyet εντάσσει το ταξίδι στο ευρύτερο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο και επαναφέρει το Καστελλόριζο στο επίκεντρο της συζήτησης για τις θαλάσσιες ζώνες.

«Σόου» στο ελληνικό νησί που βρίσκεται δίπλα στις τουρκικές ακτές

Στο βασικό της δημοσίευμα η εφημερίδα αναφέρεται στο Καστελλόριζο με την τουρκική ονομασία «Μεις» και υπογραμμίζει επανειλημμένα ότι πρόκειται για το ελληνικό νησί που βρίσκεται εγγύτερα στις ακτές της Τουρκίας.

Η γεωγραφική απόσταση χρησιμοποιείται ουσιαστικά ως βασικός άξονας του δημοσιεύματος, καθώς η Hürriyet επιχειρεί να προσδώσει ιδιαίτερο συμβολισμό στην παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην περιοχή.

Στο ίδιο πλαίσιο επαναφέρει πρόσφατη δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι «αν φωνάξουμε από το Κας προς την Ελλάδα, θα μας ακούσουν», μία αναφορά που επίσης επικεντρώνεται στην εγγύτητα του Καστελλόριζου προς τις μικρασιατικές ακτές.

Η επιλογή της συγκεκριμένης δήλωσης μόνο τυχαία δεν είναι ως προς τη δημοσιογραφική κατασκευή του θέματος. Η τουρκική εφημερίδα προσπαθεί να συνδέσει την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού με την ευρύτερη αντιπαράθεση Αθήνας και Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, μετατρέποντας την παρουσία του στο νησί σε ζήτημα ελληνοτουρκικής πολιτικής.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικός είναι ο μεσότιτλος «Tören bahanesi», που αποδίδεται ως «πρόσχημα η τελετή». Η διατύπωση αφήνει σαφώς να εννοηθεί ότι, κατά την ανάγνωση της Hürriyet, οι επετειακές εκδηλώσεις αποτελούν την επίσημη αιτία του ταξιδιού, ενώ το πραγματικό μήνυμα έχει ευρύτερη πολιτική και γεωπολιτική διάσταση.

Η εφημερίδα αναφέρεται επίσης στην παραμονή του πρωθυπουργού στο νησί και στις επαφές του με τοπικούς φορείς, εντάσσοντας ολόκληρη την επίσκεψη σε μία αφήγηση πολιτικής επίδειξης απέναντι στην Τουρκία.

Το γεγονός παραμένει ότι το Καστελλόριζο αποτελεί ελληνική επικράτεια και η επίσκεψη του εκάστοτε Έλληνα πρωθυπουργού, ιδιαίτερα στο πλαίσιο επίσημων επετειακών εκδηλώσεων, αποτελεί αυτονόητη άσκηση των αρμοδιοτήτων του ελληνικού κράτους. Η προσπάθεια του τουρκικού Τύπου να αποδώσει σε μία τέτοια επίσκεψη χαρακτήρα «πρόκλησης» αποτυπώνει περισσότερο το βάρος που δίνει η ίδια η Άγκυρα στο νησί λόγω της γεωγραφικής του θέσης.

Το Καστελλόριζο ξανά στο επίκεντρο των θαλάσσιων διαφορών

Το πλέον αποκαλυπτικό σημείο του δημοσιεύματος βρίσκεται στην αναφορά στις θαλάσσιες ζώνες. Η Hürriyet χρησιμοποιεί μάλιστα το λογοπαίγνιο «Kaş’la göz kadar yakın», το οποίο σημαίνει περίπου «τόσο κοντά στο Κας όσο το φρύδι με το μάτι», αξιοποιώντας το γεγονός ότι η λέξη «kaş» στα τουρκικά σημαίνει και «φρύδι».

Πίσω από το λογοπαίγνιο βρίσκεται μία πάγια τουρκική θέση. Η Άγκυρα επιμένει ότι η μικρή έκταση και η γεωγραφική θέση του Καστελλόριζου δεν μπορούν να του προσδώσουν την επήρεια στις θαλάσσιες ζώνες που υποστηρίζει η Αθήνα.

Η ελληνική θέση στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και στο ότι τα νησιά διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες. Η Τουρκία, η οποία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, αμφισβητεί την ελληνική προσέγγιση ως προς την επήρεια του Καστελλόριζου στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Ακριβώς γι’ αυτό το Καστελλόριζο έχει αποκτήσει δυσανάλογα μεγάλη γεωπολιτική σημασία σε σχέση με το μέγεθος και τον πληθυσμό του. Η θέση του στην Ανατολική Μεσόγειο το καθιστά σταθερό σημείο αναφοράς στην τουρκική επιχειρηματολογία για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις.

Η Hürriyet αξιοποιεί τη σημερινή επίσκεψη Μητσοτάκη για να επαναφέρει αυτή την ατζέντα, συνδέοντας ένα ταξίδι στο πλαίσιο επετειακών εκδηλώσεων με τις ελληνοτουρκικές διαφορές και την εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και η εμμονή στην αναφορά ότι πρόκειται για ένα νησί περίπου 500 κατοίκων. Η πληθυσμιακή δύναμη μιας περιοχής, βεβαίως, δεν καθορίζει την ελληνική κυριαρχία ούτε αποτελεί κριτήριο για το δικαίωμα μιας κυβέρνησης να βρίσκεται και να ασκεί πολιτική παρουσία στο έδαφός της.

Το πρωτοσέλιδο της Hürriyet δείχνει συνεπώς κάτι ευρύτερο από την ενόχληση για μία επίσκεψη. Αποκαλύπτει πόσο κεντρικό παραμένει το Καστελλόριζο στην τουρκική γεωπολιτική αφήγηση και πόσο εύκολα ακόμη και μία επίσημη παρουσία της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας στο νησί μετατρέπεται από τουρκικά μέσα ενημέρωσης σε στοιχείο αντιπαράθεσης.

Η πραγματικότητα είναι απλούστερη από τους προκλητικούς τίτλους: ο Έλληνας πρωθυπουργός βρίσκεται σε ελληνικό νησί και συμμετέχει σε εκδηλώσεις για την 83η επέτειο της απελευθέρωσής του. Το γεγονός ότι αυτή η παρουσία αρκεί για να προκαλέσει πρωτοσέλιδα περί «σόου» στην Τουρκία δείχνει από μόνο του πόσο ευαίσθητο θεωρεί η άλλη πλευρά το Καστελλόριζο στο γεωπολιτικό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου.