Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε στις 26 Ιανουαρίου νέα επίσημη έρευνα για την πλατφόρμα X του Έλον Μασκ, εντείνοντας τον έλεγχο σχετικά με το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, Grok, λόγω ανησυχιών ότι χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία σεξουαλικών φωτογραφιών πραγματικών ανθρώπων. Η έρευνα στοχεύει να εξετάσει κατά πόσον το X αξιολόγησε και μείωσε αποτελεσματικά τους κινδύνους που συνδέονται με τη διάθεση των λειτουργιών του Grok στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με την εκτελεστική εξουσία της ΕΕ, αυτοί οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τη διασπορά παράνομου περιεχομένου, όπως παραποιημένων σεξουαλικών εικόνων, μεταξύ των οποίων και υλικού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως παιδική σεξουαλική κακοποίηση.
«Τα σεξουαλικά deepfake γυναικών και παιδιών συνιστούν βίαιη και απαράδεκτη μορφή εξευτελισμού», τόνισε η αρμόδια για την τεχνολογική κυριαρχία της Κομισιόν, Χέννα Βιρκούνεν. «Με τη συγκεκριμένη έρευνα θα διαπιστώσουμε εάν το X τήρησε τις νομικές του υποχρεώσεις βάσει του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες ή αν αντιμετώπισε τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών — συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών — ως παράπλευρες απώλειες της υπηρεσίας του».
Παράλληλα, διάφορες χώρες όπως η Μαλαισία, η Ινδονησία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς είτε έχουν αποκλείσει την πρόσβαση στην πλατφόρμα είτε διεξάγουν έρευνες για τη χρήση του περιεχομένου που παράγεται μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Στις 16 Ιανουαρίου, η Ιαπωνία ζήτησε από το X να λάβει μέτρα αποτροπής της σεξουαλικής αλλοίωσης και αξιοποίησης εικόνων μέσω του Grok.
Νομοθεσία της ΕΕ
Η νέα αυτή ενέργεια αποτελεί το πιο πρόσφατο βήμα υλοποίησης του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), του ευρωπαϊκού νόμου που στοχεύει στον περιορισμό της ισχύος των μεγάλων διαδικτυακών πλατφορμών και στην υποχρέωσή τους να επιβλέπουν αποτελεσματικότερα το παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο.
Στο πλαίσιο του DSA, το X έχει χαρακτηριστεί ως «πολύ μεγάλη διαδικτυακή πλατφόρμα», κατηγορία που συνεπάγεται μεγαλύτερες υποχρεώσεις σε σχέση με μικρότερες υπηρεσίες· σε αυτές περιλαμβάνονται η αξιολόγηση και μείωση κινδύνων όπως η διάδοση παράνομου περιεχομένου και οι κίνδυνοι για ανηλίκους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωστοποίησε πως θα εξετάσει αν το X εκπλήρωσε τις νομικές του υποχρεώσεις βάσει DSA, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν την έμφυλη βία και τη διασφάλιση της σωματικής και ψυχικής υγείας των χρηστών. Παράλληλα, διερευνά αν έγινε ειδική εκτίμηση κινδύνου για το Grok πριν την κυκλοφορία λειτουργιών που επηρεάζουν σημαντικά το συνολικό προφίλ κινδύνου της πλατφόρμας, όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Δράσεις της X
Σχετικά με το ζήτημα παραγωγής παράνομου περιεχομένου, ο Έλον Μασκ έγραψε στις 3 Ιανουαρίου, στο X: «Όποιος χρησιμοποιήσει το Grok για να δημιουργήσει παράνομο περιεχόμενο θα υποστεί τις ίδιες συνέπειες με εκείνον που ανεβάζει παράνομο περιεχόμενο».
Την επόμενη ημέρα, η αρμόδια μονάδα ασφαλείας της X επικαλέστηκε τη σχετική ανάρτηση του Μασκ, επισημαίνοντας: «Αντιδρούμε στο παράνομο περιεχόμενο στην πλατφόρμα X, συμπεριλαμβανομένου υλικού παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης, το αφαιρούμε, αποκλείουμε μόνιμα λογαριασμούς και συνεργαζόμαστε με τοπικές αρχές και δυνάμεις επιβολής του νόμου όπου απαιτείται».
Στις 26 Ιανουαρίου, πριν από την ανακοίνωση της Επιτροπής, ο Μασκ ανήρτησε στο X μια εικόνα με δύο παραθαλάσσιες σκηνές. Στο ένα πλαίσιο, με την επισήμανση GROK 2025, απεικονίζονται λουόμενοι με μαγιό, ενώ στο δεύτερο, με την ένδειξη GROK 2026, οι ίδιοι χώροι καταλαμβάνονται από φιγούρες με ρούχα που καλύπτουν ολόκληρο το σώμα και το πρόσωπο. Σε σχόλιό του γράφει: «Είναι τόσο δύσκολο να βρεθεί η σωστή ισορροπία στην εποπτεία».
Τα επόμενα βήματα
Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει τη συλλογή στοιχείων τους επόμενους μήνες. Αν διαπιστωθεί πως το X δεν έχει προβεί σε ουσιαστικές αλλαγές, ενδέχεται να επιβληθούν προσωρινά μέτρα. Η έναρξη επίσημων διαδικασιών παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα λήψης μέτρων επιβολής, όπως η έκδοση διαπιστωτικής πράξης μη συμμόρφωσης.
Οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν επίσης να αποδεχθούν δεσμεύσεις του X για την αντιμετώπιση των υπό διερεύνηση ζητημάτων. Από τη στιγμή που ξεκινά η επίσημη διαδικασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι εθνικές αρχές και τα κράτη-μέλη χάνουν τη δυνατότητα να εποπτεύσουν ή να επιβάλουν κυρώσεις για πιθανές παραβιάσεις του DSA.
Για τη νέα αυτή έρευνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάστηκε στενά με την Coimisiun na Mean, επικεφαλής της ρυθμιστικής αρχής μέσων και ψηφιακών υπηρεσιών της Ιρλανδίας, η οποία ασκεί τον ρόλο του εθνικού συντονιστή του DSA για το X, δεδομένου ότι η έδρα της εταιρείας για σκοπούς εποπτείας στην ΕΕ βρίσκεται στην Ιρλανδία.
Προηγούμενη έρευνα
Η νέα έρευνα βασίζεται σε επίσημες διαδικασίες που ξεκίνησαν από την Κομισιόν στις 18 Δεκεμβρίου 2023. Εκείνη η υπόθεση επικεντρώθηκε στους μηχανισμούς «ειδοποίησης και δράσης» του X, στα μέτρα για την αντιμετώπιση παράνομου περιεχομένου όπως το τρομοκρατικό υλικό, καθώς και στους κινδύνους που συνδέονται με τα συστήματα προτάσεων της πλατφόρμας. Εξέτασε επίσης πρακτικές παραπλανητικού σχεδιασμού, διαφάνεια στη διαφήμιση, και την πρόσβαση των ερευνητών σε δεδομένα.
Δύο χρόνια μετά, στις 19 Σεπτεμβρίου 2025, η Κομισιόν είχε αποστείλει στο X επίσημο αίτημα παροχής στοιχείων για το Grok, το οποίο περιελάμβανε ερωτήματα σχετικά και με φερόμενο αντισημιτικό περιεχόμενο που είχε παραχθεί από τον λογαριασμό Grok μέσα στο 2025.
Τελικά, στις 5 Δεκεμβρίου 2025, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση περί μη συμμόρφωσης στην υπόθεση αυτή, επιβάλλοντας πρόστιμο 120 εκατομμυρίων ευρώ στο X για παραβάσεις που σχετίζονται με τη διαφάνεια διαφημίσεων και την πρόσβαση ερευνητών σε δεδομένα.
