Η Ευρώπη ψηφιοποιεί τα σύνορα και πνίγει τα αεροδρόμια σε καθυστερήσεις

Από τη Μεγάλη Παρασκευή 10 Απριλίου 2026 τέθηκε σε πλήρη ισχύ το νέο ευρωπαϊκό Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES), το οποίο καταγράφει ηλεκτρονικά τις εισόδους και εξόδους υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα της Ζώνης Σένγκεν για βραχεία διαμονή. Πρόκειται για διαμονή έως 90 ημέρες εντός περιόδου 180 ημερών, η οποία υπολογίζεται ενιαία για όλες τις χώρες που συμμετέχουν στο σύστημα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει το EES ως εργαλείο εκσυγχρονισμού και επιτάχυνσης των ταξιδιών στις 29 χώρες της Ζώνης Σένγκεν, αντικαθιστώντας τη χειροκίνητη σφράγιση διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή και βιομετρικούς ελέγχους. Στην πράξη, ωστόσο, η εφαρμογή του συνοδεύεται ήδη από σοβαρές δυσλειτουργίες, με χρόνους αναμονής που σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια φτάνουν ακόμη και τις τέσσερις ή πέντε φορές πάνω από τα συνήθη επίπεδα.

Το σύστημα αφορά πολίτες τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για σύντομη παραμονή, εξαιρώντας πολίτες της ΕΕ και της Ζώνης Σένγκεν, τα μέλη των οικογενειών τους και κατόχους δελτίων ταυτότητας. Εξαιρούνται επίσης ειδικές κατηγορίες, όπως προσωπικό αεροσκαφών και στρατού, καθώς και υπήκοοι της Ανδόρας, του Αγίου Μαρίνου, του Μονακό και του Βατικανού. Αντίθετα, πολίτες χωρών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ινδία υπάγονται κανονικά στο νέο σύστημα, ενώ για παιδιά κάτω των 12 ετών δεν απαιτούνται δακτυλικά αποτυπώματα αλλά καταγράφεται φωτογραφία.

Το EES καταγράφει στοιχεία όπως το όνομα, τον τύπο ταξιδιωτικού εγγράφου, τα βιομετρικά δεδομένα και τις ημερομηνίες και τοποθεσίες εισόδου και εξόδου. Κατά την πρώτη είσοδο, οι ταξιδιώτες καλούνται να καταχωρίσουν τα στοιχεία τους σε αυτοματοποιημένα περίπτερα που έχουν εγκατασταθεί σε αεροδρόμια, σταθμούς και άλλα σημεία διέλευσης. Η διαδικασία δεν απαιτεί προεγγραφή ούτε έχει κόστος, ενώ τα δεδομένα παραμένουν ενεργά για τρία χρόνια ή έως τη λήξη του διαβατηρίου.

Στα ελληνικά αεροδρόμια, η εφαρμογή του συστήματος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η Fraport Greece αναφέρει ότι η λειτουργία του EES εντάσσεται στην πρωτοβουλία «Έξυπνα Σύνορα» της ΕΕ, με την ευθύνη της υποδομής να ανήκει στην Ελληνική Αστυνομία. Η εταιρεία δηλώνει ότι συνδράμει με υποστηρικτικά μέτρα, όπως ενισχυμένη σήμανση, πρόσθετο προσωπικό και συνεχή συντονισμό, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι καθυστερήσεις.

Παρά τις παρεμβάσεις, αναγνωρίζεται ότι οι χρόνοι εξυπηρέτησης παραμένουν αυξημένοι, ιδιαίτερα σε περιόδους αιχμής, ενώ η διαδικασία συλλογής βιομετρικών δεδομένων συνεχίζει να πραγματοποιείται αποκλειστικά στα σημεία ελέγχου διαβατηρίων. Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη τεχνικές δοκιμές για τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος.

Για τους ταξιδιώτες που επιδιώκουν ταχύτερη διέλευση, υπάρχει η δυνατότητα χρήσης της εφαρμογής Travel to Europe, μέσω της οποίας μπορούν να καταχωρίσουν εκ των προτέρων φωτογραφία και στοιχεία διαβατηρίου έως και 72 ώρες πριν από την άφιξη. Η εφαρμογή επιτρέπει επίσης τη συμπλήρωση των απαιτούμενων στοιχείων εισόδου, χωρίς ωστόσο να αντικαθιστά τον έλεγχο στα σύνορα.