Η Κέικο Φουχιμόρι ανέλαβε πρόεδρος του Περού

Η Κέικο Φουχιμόρι, η οποία ορκίστηκε και ανέλαβε τα καθήκοντά της ως η νέα πρόεδρος του Περού την Τρίτη, έκανε ήδη σαφείς τις προθέσεις της κατά την πρώτη της ομιλία. Ανακοίνωσε ότι θα αναθέσει στον στρατό την αποστολή επιβολής της τάξης σε περιοχές της χώρας που πλήττονται από τη δράση συμμοριών, οι οποίες δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών και την παράνομη εκμετάλλευση μεταλλείων. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στο να δείξει ότι τηρεί την προεκλογική της υπόσχεση για σκληρή στάση απέναντι στην ανασφάλεια.

Κατά την ομιλία της ενώπιον του Κογκρέσου, η νέα πρόεδρος της δεξιάς ανέφερε χαρακτηριστικά: "Σε περιπτώσεις καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, οι ένοπλες δυνάμεις θα αναλαμβάνουν προσωρινά τη διεύθυνση των επιχειρήσεων ασφαλείας και της διατήρησης της εσωτερικής τάξης". Στόχος της, όπως είπε, είναι να "αποδίδονται οι περιοχές που πλήττονται στους πολίτες". Με δηλώσεις που επιδιώκουν να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη, διαβεβαίωσε: "Δεν ήρθα να προσφέρω θαύματα, ούτε ρηχές υποσχέσεις. Ήρθα να προσφέρω μέθοδο, πειθαρχία, επιμονή και καθαρή ματιά".

Η 51χρονη Φουχιμόρι, κάτοχος πτυχίου δημόσιας διοίκησης από αμερικανικό πανεπιστήμιο και πρώην μέλος του κοινοβουλίου, κατάφερε να επικρατήσει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στις 7 Ιουνίου. Η νίκη της ήρθε με διαφορά λιγότερων από 50.000 ψήφων έναντι του υποψηφίου της αριστεράς, Ρομπέρτο Σάντσες, σε μια από τις πιο αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Λατινικής Αμερικής, έπειτα από τρεις προηγούμενες αποτυχημένες απόπειρές της.

Κατά την τελετή ορκωμοσίας, η κόρη του αυταρχικού πρώην προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι (1990-2000), ο οποίος πέθανε το 2024 μετά από καταδίκη για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και διαφθορά, απήγγειλε τον όρκο της. Αμέσως μετά, βουλευτές της αριστεράς που αμφισβητούν τη νίκη της αποχώρησαν από την αίθουσα σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η ενθρόνισή της σηματοδοτεί την επιστροφή του λεγόμενου φουχιμορισμού, ενός λαϊκιστικού ρεύματος που κινείται μεταξύ συντηρητισμού και φιλελευθερισμού και παραμένει μια βαθιά διχαστική δύναμη στη χώρα.

Η ανάληψη της εξουσίας από την Κέικο Φουχιμόρι εντάσσεται στο ευρύτερο κύμα δεξιάς στροφής στη Λατινική Αμερική, με πολλά κράτη της περιοχής να ευθυγραμμίζονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ. Στην τελετή ορκωμοσίας παρέστησαν αρχηγοί κρατών της δεξιάς, όπως οι πρόεδροι της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, της Χιλής Χοσέ Αντόνιο Καστ, της Βολιβίας Ροδρίγο Πας και του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα, ενώ από την αριστερά παρών ήταν ο πρόεδρος της Ουρουγουάης Ζαμαντού Ορσί.

Η νέα πρόεδρος διεξήγαγε προεκλογική εκστρατεία με βασικό άξονα την πάταξη του εγκλήματος, καθώς η χώρα των Άνδεων βιώνει τη σοβαρότερη κρίση ασφαλείας εδώ και δεκαετίες. Η κρίση τροφοδοτείται από τη δράση ντόπιων και ξένων συμμοριών που επιδίδονται κυρίως σε εκβιάσεις και δολοφονίες. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: οι ανθρωποκτονίες εκτοξεύτηκαν από 1.000 το 2018 σε 2.600 το 2025, ενώ οι καταγγελίες για εκβιάσεις αυξήθηκαν δραματικά από 3.200 σε 26.500 την ίδια περίοδο.

Οι πολιτικές που προαναγγέλλει η Φουχιμόρι περιλαμβάνουν μαζικές απελάσεις παράτυπων μεταναστών, τη σύσταση δικαστηρίων με ανώνυμους δικαστές και την επιβολή υποχρεωτικής εργασίας στους κρατούμενους ως προϋπόθεση για τη σίτισή τους. Πολίτες όπως η 68χρονη Νέλι Βέγα εκφράζουν τη συμφωνία τους, θεωρώντας ότι η χώρα έχει "καταληφθεί από τον τρόμο". Αντίθετα, άλλοι, όπως ο 80χρονος συνταξιούχος Σέσαρ Φουέντες, προβλέπουν ότι η νέα πρόεδρος θα επαναλάβει τις πολιτικές του πατέρα της, οδηγώντας σε καταχρήσεις και κρατικά εγκλήματα.

Ο κοινωνιολόγος Νταβίντ Σουλμόντ προειδοποίησε ότι αν η κυβέρνηση δεν επιτύχει γρήγορα απτά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της ανασφάλειας, θα δει τη νομιμοποίηση και τη δημοτικότητά της να διαβρώνονται ταχύτατα. Παράλληλα, η Φουχιμόρι δεσμεύτηκε να αντιμετωπίσει το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να είναι ιδιαίτερα ισχυρό φέτος, πιθανόν το πιο καταστροφικό από το 1998, και να επιδιώξει την "εθνική συμφιλίωση" σε μια χώρα που παραμένει διχασμένη γύρω από την κληρονομιά του πατέρα της.

Το κόμμα της, η Λαϊκή Ισχύς (Fuerza Popular), αν και διαθέτει τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα, δεν έχει την απόλυτη πλειοψηφία. Επικρίνεται έντονα για την υποστήριξη νόμων περί αμνηστίας που ωφέλησαν μέλη της αστυνομίας και του στρατού, τα οποία αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου (1980-2000). Επιπλέον, συγγενείς θυμάτων της καταστολής επί της προηγούμενης προέδρου Ντίνα Μπολουάρτε (2022-2025) κατηγορούν τη Φουχιμόρι ότι προστάτευσε την Μπολουάρτε, επιτρέποντάς της να παραμείνει στην εξουσία. Ο Ραούλ Σαμιγιάν, του οποίου ο αδελφός Μάρκο σκοτώθηκε σε διαδήλωση το 2023, δήλωσε κατηγορηματικά: "Συγκυβέρνησαν... έχουν τα χέρια τους βαμμένα με το αίμα των δικών μας".

Η Κέικο Φουχιμόρι είναι η ένατη πρόεδρος που αναλαμβάνει την εξουσία στο Περού μέσα σε μια δεκαετία και η δεύτερη γυναίκα στην ιστορία της χώρας που γίνεται αρχηγός του κράτους. Διαδέχθηκε τον υπηρεσιακό πρόεδρο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ.