Περιθώριο αποκλιμάκωσης στον πόλεμο ΗΠΑ - Ιράν διακρίνει η Ουάσιγκτον, επενδύοντας πλέον στην πακιστανική διαμεσολάβηση, ενώ η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι καμία συμφωνία δεν έχει ακόμη κλείσει.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι Πακιστανοί αναμένεται να μεταβούν στην Τεχεράνη, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η κίνηση αυτή θα βοηθήσει να προχωρήσουν οι έμμεσες συνομιλίες. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, λίγο πριν αναχωρήσει για τη Σουηδία προκειμένου να συμμετάσχει σε σύνοδο του ΝΑΤΟ, έκανε λόγο για πρόοδο στις διπλωματικές επαφές.
Μία ημέρα νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε περιγράψει την κατάσταση ως οριακή, ανάμεσα στη δυνατότητα συμφωνίας και στον κίνδυνο επανέναρξης των εχθροπραξιών.
Η πακιστανική διαμεσολάβηση και οι απαιτήσεις της Τεχεράνης
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το πρακτορείο ISNA, ο αρχηγός του πακιστανικού γενικού επιτελείου, Ασίμ Μουνίρ, αναμένεται στην ιρανική πρωτεύουσα για να συνεχίσει τις συνομιλίες με αξιωματούχους της Τεχεράνης. Το Ισλαμαμπάντ, πάντως, δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει επίσημα την επίσκεψη.
Το Πακιστάν έχει εντείνει τις τελευταίες ημέρες τον διαμεσολαβητικό του ρόλο. Ο υπουργός Εσωτερικών, Μόχσιν Νάκβι, ταξίδεψε δύο φορές στην Τεχεράνη μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα, μεταφέροντας την πιο πρόσφατη αμερικανική πρόταση, την οποία η ιρανική πλευρά επιβεβαίωσε ότι εξετάζει.
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η Τεχεράνη επιμένει στις βασικές της αξιώσεις. Ζητά την αποδέσμευση ιρανικών πόρων που παραμένουν παγωμένοι στο εξωτερικό, καθώς και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών. Παράλληλα, διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει απέναντι σε πιέσεις ή εκβιασμούς.
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν ότι, εάν οι πολεμικές επιχειρήσεις ξαναρχίσουν, η σύγκρουση δεν θα περιοριστεί αυτή τη φορά στην περιοχή, αλλά θα επεκταθεί πολύ πέρα από αυτήν.
Εύθραυστη εκεχειρία και κίνδυνος για την παγκόσμια ενέργεια
Από την ανακοίνωση της εύθραυστης εκεχειρίας στις 8 Απριλίου, μετά από περισσότερο από έναν μήνα πολέμου, οι διαπραγματεύσεις προχωρούν με μεγάλη δυσκολία. Οι δύο πλευρές παραμένουν αμετακίνητες στις θέσεις τους, ενώ οι απειλές συνεχίζονται παράλληλα με τη διπλωματική προσπάθεια.
Η μοναδική απευθείας συνάντηση αντιπροσωπειών των δύο πλευρών, που πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου στην Ισλαμαμπάντ, δεν απέδωσε αποτέλεσμα.
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου δρα η Χεζμπολάχ, σύμμαχος της Τεχεράνης. Το Ισραήλ έχει εισβάλει σε λιβανικό έδαφος, έχει καταλάβει τμήμα του και συνεχίζει τα πλήγματα, παρότι έχει θεωρητικά κηρυχθεί κατάπαυση του πυρός και εκεί.
Σύμφωνα με τις αρχές της Βηρυτού, εννέα άνθρωποι τραυματίστηκαν σε πλήγμα κατά νοσοκομείου στην Τεμπνίν, στο νότιο τμήμα της χώρας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να εξοικονομήσει χρόνο, ενέργεια και ανθρώπινες ζωές, εκτιμώντας ότι μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε λίγες ημέρες. Ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητά διέξοδο από έναν πόλεμο που έχει γίνει αντιδημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ και προκαλεί ισχυρές αναταράξεις στη διεθνή οικονομία.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία η Τεχεράνη έχει κλείσει ή ελέγχει αυστηρά. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που εξάγεται από τη Μέση Ανατολή προς τον υπόλοιπο κόσμο.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκφράζει φόβους ότι η αγορά πετρελαίου μπορεί να περάσει σε «κόκκινη ζώνη» μέσα στον Ιούλιο ή τον Αύγουστο, εάν δεν υπάρξει σταθερή επίλυση της σύγκρουσης και αποκατάσταση της ενεργειακής ροής.
Διόδια στα Στενά και ένταση με συμμάχους
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για ένταση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον στενό σύμμαχό του, Μπενιαμίν Νετανιάχου, αναφερόμενα σε τεταμένη τηλεφωνική επικοινωνία τους την Τρίτη.
Το Ισραήλ επιδιώκει την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, την οποία θεωρεί υπαρξιακή απειλή. Αντίθετα, για τις Ηνωμένες Πολιτείες η βασική προτεραιότητα παραμένει η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, ακόμη και εάν αυτό σημαίνει συμφωνία με το σημερινό ιρανικό καθεστώς.
Την ίδια ώρα, ο Μάρκο Ρούμπιο άσκησε κριτική στους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τους ότι αρνούνται να στηρίξουν ουσιαστικά την Ουάσιγκτον στον πόλεμο με το Ιράν. Η στάση αυτή, όπως ανέφερε, έχει προκαλέσει έντονη ενόχληση στην κυβέρνηση Τραμπ.
Στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν επισημοποίησε την ίδρυση νέου οργανισμού που θα είναι υπεύθυνος για την επιτήρηση της στρατηγικής θαλάσσιας αρτηρίας και, όπως εκτιμάται, για την είσπραξη διοδίων.
Η λεγόμενη «Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου» διεκδίκησε ζώνη ελέγχου που φθάνει έως τα ύδατα νότια του λιμανιού Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το συγκεκριμένο λιμάνι αποτελεί βασικό κρίκο της στρατηγικής του Αμπού Ντάμπι για την παράκαμψη του αποκλεισμού των Στενών.
Ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, Ανουάρ Γκάργκας, αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επιχειρεί να επιβάλει νέα πραγματικότητα στην περιοχή. Χαρακτήρισε μάλιστα το ιρανικό σχέδιο ελέγχου των Στενών ως ουτοπική και ανεδαφική επιδίωξη.
Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν νέο πακέτο στήριξης, αξίας άνω των 350 εκατομμυρίων ευρώ, για εταιρείες τους που πλήττονται από τις συνέπειες της κρίσης.
Ο οικονομικός αντίκτυπος του πολέμου δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή. Η σύγκρουση επηρεάζει και την ευρωζώνη, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη στις χώρες που χρησιμοποιούν το ενιαίο νόμισμα.
