Νέα ανταλλαγή απειλών ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανεβάζει ξανά την ένταση στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης κινούνται σε οριακό σημείο. Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι είναι έτοιμος να δώσει εντολή για νέους βομβαρδισμούς κατά της Τεχεράνης, εφόσον δεν υπάρξει άμεσα συμφωνία, ενώ ο ιρανικός στρατός απάντησε ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση θα οδηγήσει στο άνοιγμα νέων μετώπων στην περιοχή.
Παρά την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου, ύστερα από περίπου 40 ημέρες αιματηρών συγκρούσεων με χιλιάδες νεκρούς, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, το κλίμα παραμένει εξαιρετικά εύφλεκτο. Η προσωρινή αποκλιμάκωση δεν έχει μετατραπεί σε σταθερή πολιτική λύση, ενώ η στρατιωτική απειλή παραμένει ενεργή και από τις δύο πλευρές.
Το τελεσίγραφο Τραμπ προς την Τεχεράνη
Ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε στην Τεχεράνη στενό χρονικό περιθώριο για την επίτευξη συμφωνίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ μπορεί να περιμένουν μόνο λίγες ημέρες πριν επανεξετάσουν το ενδεχόμενο νέου πλήγματος. Όπως ανέφερε, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να περιμένει έως την Παρασκευή, το Σάββατο, την Κυριακή ή τις αρχές της επόμενης εβδομάδας, πριν ληφθούν αποφάσεις για περαιτέρω στρατιωτική δράση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε παράλληλα να παρουσιάσει το Ιράν ως χώρα που βρίσκεται σε κατάσταση πίεσης και αναζητά επειγόντως διέξοδο. Υποστήριξε ότι η Τεχεράνη επιθυμεί απεγνωσμένα συμφωνία και ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει πολύ γρήγορα, εφόσον οι ιρανικές αρχές αποδεχθούν τους όρους που τίθενται στο τραπέζι.
Οι δηλώσεις αυτές ακολούθησαν την αποκάλυψη ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ακύρωσε την τελευταία στιγμή νέα επίθεση κατά του Ιράν, η οποία φέρεται να είχε προγραμματιστεί για την Τρίτη. Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, η απόφαση ελήφθη έπειτα από παρεμβάσεις ηγετών του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι οποίοι υποστήριξαν ότι παραμένει ανοιχτό παράθυρο διπλωματικής λύσης.
Ωστόσο, οι New York Times παρουσίασαν διαφορετική εικόνα, αναφέροντας ότι το Πεντάγωνο ανέστειλε την επιχείρηση όταν διαπιστώθηκε πως οι ιρανικές δυνάμεις είχαν αντιληφθεί τις αμερικανικές κινήσεις. Η διαφορά των δύο εκδοχών δείχνει το βάθος της ασάφειας γύρω από τις αμερικανικές αποφάσεις και το πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στην περιοχή.
Η απάντηση του Ιράν και τα νέα μέτωπα
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο Αμερικανός αντιπρόεδρος JD Vance, ο οποίος μίλησε για πρόοδο στις συνομιλίες που διεξάγονται μέσω Πακιστάν, διατηρώντας όμως ταυτόχρονα την απειλή της στρατιωτικής επιλογής. Όπως ανέφερε, είτε θα υπάρξει συμφωνία είτε δεν θα υπάρξει, με την Ουάσιγκτον να κρατά πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η Τεχεράνη απάντησε με εξίσου σκληρή γλώσσα. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, Μοχαμάντ Ακραμινιά, προειδοποίησε ότι νέα αμερικανική επίθεση θα οδηγήσει σε διεύρυνση της σύγκρουσης. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ISNA, δήλωσε ότι αν ο αντίπαλος επιτεθεί ξανά στο Ιράν, οι ιρανικές δυνάμεις θα ανοίξουν νέα μέτωπα εναντίον του.
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, οι επαφές συνεχίζονται με δυσκολία. Η ιρανική διπλωματία γνωστοποίησε ότι κατέθεσε νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ, επιχειρώντας να σπάσει το αδιέξοδο. Στο επίκεντρο των ιρανικών αιτημάτων βρίσκονται η αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων στο εξωτερικό και η άρση διεθνών κυρώσεων που έχουν επιβαρύνει δραματικά την οικονομία της χώρας.
Από την άλλη πλευρά, αμερικανικά και ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι η Ουάσιγκτον θέτει ιδιαίτερα αυστηρούς όρους για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Σύμφωνα με το πρακτορείο FARS, οι ΗΠΑ ζητούν να παραμείνει σε λειτουργία μόνο μία πυρηνική εγκατάσταση στο Ιράν και να μεταφερθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Ορμούζ, Λίβανος και ενεργειακός συναγερμός
Την ίδια ώρα, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμο πεδίο πίεσης. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη, κρατώντας στα χέρια της ένα ισχυρό γεωπολιτικό και ενεργειακό εργαλείο. Κάθε νέα κλιμάκωση στην περιοχή προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και επηρεάζει άμεσα τις τιμές του πετρελαίου.
Το μέτωπο του Λιβάνου παραμένει επίσης εξαιρετικά ασταθές. Παρά την ανακοίνωση παράτασης της εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Hezbollah, οι συγκρούσεις συνεχίζονται σχεδόν καθημερινά στο νότιο τμήμα της χώρας.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν νέα σειρά αεροπορικών και πυροβολικών επιθέσεων, ενώ το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανακοίνωσε 19 νεκρούς μέσα σε μία ημέρα. Από την πλευρά της, η Hezbollah υποστήριξε ότι μαχητές της συγκρούστηκαν με ισραηλινούς στρατιώτες στον νότο, επιβεβαιώνοντας ότι η περιοχή παραμένει ουσιαστικά πεδίο πολέμου.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον σε σημείο υψηλού κινδύνου. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται υπό την απειλή βομβαρδισμών, τα ενεργειακά περάσματα λειτουργούν ως μοχλοί πίεσης και τα περιφερειακά μέτωπα απειλούν να συμπαρασύρουν περισσότερους παίκτες σε έναν νέο κύκλο γενικευμένης ανάφλεξης.
