Σύνοψη Άρθρου
Οι ΗΠΑ ενημέρωσαν συμμάχους στο ΝΑΤΟ ότι σχεδιάζουν σταδιακή μείωση κρίσιμων στρατιωτικών μέσων που διαθέτουν στη Συμμαχία.
Οι περικοπές εντάσσονται στη στρατηγική Τραμπ για περιορισμό του αμερικανικού βάρους στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Το ΝΑΤΟ αναγνωρίζει ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς πρέπει να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών αναγκών της Συμμαχίας.
Η Ουάσινγκτον ενημέρωσε τους συμμάχους της ότι προσανατολίζεται σε σταδιακή μείωση του αριθμού στρατηγικών βομβαρδιστικών, μαχητικών αεροσκαφών, drones, υποβρυχίων και πολεμικών πλοίων που διαθέτει στο ΝΑΤΟ, εντείνοντας την πίεση προς τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους.
Η ενημέρωση έγινε σε κλειστή συνεδρίαση των διευθυντών πολιτικής της Συμμαχίας την Παρασκευή, από τον σύμβουλο του Πενταγώνου Αλεξάντερ Βέλεζ-Γκριν, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Οι σχεδιαζόμενες περικοπές εντάσσονται στη σταθερή γραμμή του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για περιορισμό του αμερικανικού ρόλου στη Συμμαχία. Ο Τραμπ έχει κατ’ επανάληψη επικρίνει το ΝΑΤΟ, θεωρώντας ότι η Ουάσινγκτον επωμίζεται δυσανάλογο κόστος σε σχέση με τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η κίνηση αντανακλά και τη στρατηγική αναπροσαρμογή των Ηνωμένων Πολιτειών προς άλλες περιοχές προτεραιότητας, κυρίως τον Ινδο-Ειρηνικό, όπου η αμερικανική κυβέρνηση βλέπει αυξανόμενες προκλήσεις και ανάγκη μεγαλύτερης στρατιωτικής συγκέντρωσης.
Οι μειώσεις και το ανοιχτό χρονοδιάγραμμα
Η ανακοίνωση έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων κινήσεων της κυβέρνησης Τραμπ που είχαν προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, κίνηση που στη συνέχεια αποσαφηνίστηκε ότι αφορούσε και 4.000 στρατιώτες από την Πολωνία, πριν τελικά ανακοινωθεί η αποστολή επιπλέον 5.000 Αμερικανών στρατιωτών στην Πολωνία.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ακριβής μορφή των νέων μειώσεων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, ενώ διαβεβαίωσαν τους συμμάχους ότι δεν σχεδιάζονται αλλαγές στην αμερικανική πυρηνική αποτροπή.
Τρίτος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ ανέφερε ότι, παρότι δεν δόθηκαν εξαντλητικές λεπτομέρειες, η εικόνα είναι πλέον πιο σαφής. Όπως σημείωσε, το τελικό εύρος των περικοπών θα εξαρτηθεί από το αν οι υπόλοιπες χώρες της Συμμαχίας θα μπορέσουν να καλύψουν τα κενά με δικές τους στρατιωτικές δυνατότητες.
Οι συζητήσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους αναμένεται να συνεχιστούν στην επόμενη διάσκεψη του ΝΑΤΟ για τη δημιουργία δυνάμεων, όπου τα κράτη-μέλη παρουσιάζουν το προσωπικό και τα μέσα που μπορούν να διαθέσουν για τις ανάγκες της Συμμαχίας.
Στο πλαίσιο του συστήματος Force Model του ΝΑΤΟ, κάθε χώρα καθορίζει περιοδικά τις στρατιωτικές δυνατότητες που είναι σε θέση να προσφέρει σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης. Η Ουάσινγκτον, όμως, φαίνεται πλέον να επιδιώκει περιορισμό των αμερικανικών δεσμεύσεων σε αυτό το πλαίσιο.
Τα κενά για την Ευρώπη και η νέα ισορροπία ευθυνών
Η Τζένιφερ Κάβανο, διευθύντρια στρατιωτικής ανάλυσης στο αμερικανικό think tank Defense Priorities, εκτίμησε ότι οι περικοπές θα αφήσουν κενά που δύσκολα μπορούν να καλυφθούν άμεσα, ιδίως σε τομείς υψηλής στρατηγικής αξίας όπως τα υποβρύχια και τα στρατηγικά βομβαρδιστικά.
Η ίδια, ωστόσο, υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν χρειάζεται να αντικαταστήσουν μηχανικά κάθε αμερικανική δυνατότητα. Αντίθετα, θα πρέπει να επενδύσουν σε εκείνες τις στρατιωτικές υποδομές και δυνατότητες που είναι ουσιαστικά αναγκαίες για την άμυνα της Ευρώπης. Κατά την εκτίμησή της, ένας τέτοιος στόχος θα μπορούσε να επιτευχθεί σε ορίζοντα πενταετίας.
Τη γραμμή των επερχόμενων προσαρμογών επιβεβαίωσε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ενημέρωσε τους ομολόγους του στο ΝΑΤΟ ότι αναμένονται περαιτέρω μειώσεις αμερικανικών στρατευμάτων και οπλικών συστημάτων στην Ευρώπη.
Ο Ρούμπιο διαβεβαίωσε ότι οι κινήσεις αυτές θα γίνουν σε συντονισμό με τους συμμάχους. Από το Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας δήλωσε ότι είναι πλήρως κατανοητό εντός της Συμμαχίας πως η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη θα προσαρμοστεί, προσθέτοντας ότι η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και γίνεται σε συνεργασία με τους εταίρους των ΗΠΑ.
Από την πλευρά του ΝΑΤΟ, η εκπρόσωπος της Συμμαχίας, Άλισον Χαρτ, δήλωσε στο POLITICO ότι υπήρξε επί μακρόν υπερβολική εξάρτηση από τις αμερικανικές δυνάμεις και δυνατότητες. Όπως ανέφερε, καθώς η Ευρώπη και ο Καναδάς αυξάνουν τις αμυντικές τους επενδύσεις, η ισορροπία ευθυνών μέσα στη Συμμαχία μπορεί να μεταβληθεί.
Η ίδια υποστήριξε ότι η αλλαγή αυτή μπορεί να ενισχύσει τα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ, καθώς μειώνει την εξάρτηση από έναν μόνο σύμμαχο και αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στο εσωτερικό της Συμμαχίας.
Η νέα αμερικανική γραμμή σηματοδοτεί μια βαθύτερη μεταβολή στη λειτουργία του ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό στρατιωτικό πυλώνα της Συμμαχίας, όμως η Ουάσινγκτον καθιστά σαφές ότι η εποχή της σχεδόν αυτόματης αμερικανικής κάλυψης των ευρωπαϊκών αμυντικών κενών βαίνει προς αναθεώρηση.
Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι σαφές. Η αμυντική της ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται στον ίδιο βαθμό στην αμερικανική ισχύ. Η μείωση αμερικανικών μέσων στο ΝΑΤΟ λειτουργεί ως στρατηγική πίεση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αυξήσουν επενδύσεις, παραγωγικές δυνατότητες και επιχειρησιακή ετοιμότητα σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αστάθειας.
