Η μυστηριώδης προέλευση των «εξωγήινων» σημάτων αποκαλύφθηκε: Προέρχονται από αστέρια νετρονίων

Οι επιστήμονες έλυσαν τελικά το μυστήριο πίσω από τις «γρήγορες ραδιοέκρηξες» (FRBs), τα εκρηκτικά και μυστηριώδη σήματα που έχουν εντοπιστεί να προέρχονται από το διάστημα. Το 2022, ένα ραδιοτηλεσκόπιο κατέγραψε μια τέτοια έκρηξη από έναν γαλαξία που απέχει περίπου 200 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Παρά το γεγονός ότι η έκρηξη διήρκεσε μόνο για χιλιοστά του δευτερολέπτου, η ενέργεια που εκλύθηκε ήταν τόσο ισχυρή που ξεπερνούσε την ενέργεια ολόκληρων γαλαξιών.

Αρχικά, υπήρξε η θεωρία ότι το σήμα προερχόταν από έναν προηγμένο εξωγήινο πολιτισμό. Ωστόσο, μια νέα ανακάλυψη από επιστήμονες του MIT δείχνει ότι το σήμα είχε πολύ πιο φυσική προέλευση: προήλθε από μια περιοχή πολύ κοντά σε ένα περιστρεφόμενο αστέρι νετρονίων — τα πυκνά υπολείμματα ενός νεκρού ήλιου.

Οι ερευνητές εξηγούν ότι η έκρηξη πιθανότατα προήλθε από το στρώμα ισχυρών μαγνητικών πεδίων που περιβάλλουν το αστέρι νετρονίων, γνωστό ως μαγνητόσφαιρα. Αυτό το μαγνητικό πεδίο μπορεί να συστρέφει και να αναδιαμορφώνει την ενέργεια που αποθηκεύεται γύρω από το αστέρι, απελευθερώνοντάς την τελικά με τη μορφή ραδιοκυμάτων, τα οποία μπορούν να καταγραφούν από τη Γη.

«Το συναρπαστικό εδώ είναι ότι διαπιστώνουμε ότι η ενέργεια που αποθηκεύεται στα μαγνητικά πεδία κοντά στην πηγή συστρέφεται και αναδιαμορφώνεται έτσι ώστε να μπορεί να απελευθερωθεί ως ραδιοκύματα που μπορούμε να δούμε στα μισά του σύμπαντος», δήλωσε ο καθηγητής Kiyoshi Masui, συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η φύση των αστέρων νετρονίων και οι εκρήξεις τους

Τα αστέρια νετρονίων σχηματίζονται όταν ένα αστέρι, περίπου επτά έως 19 φορές μεγαλύτερο από τον ήλιο μας, εκρήγνυται σε μια βίαιη σουπερνόβα και αφήνει πίσω του έναν πυκνό πυρήνα. Παρά το γεγονός ότι αυτά τα αστέρια έχουν μόνο λίγα μίλια πλάτος, περιέχουν έως και διπλάσια ύλη από τον ήλιο μας, και η πυκνότητα τους είναι τόσο μεγάλη που ένα κομμάτι υλικού αστεριών νετρονίων μεγέθους κύβου ζάχαρης θα ζύγιζε περίπου ένα δισεκατομμύριο τόνους στη Γη.

Γύρω από αυτά τα αστέρια υπάρχουν ισχυρά μαγνητικά πεδία, που είναι τρισεκατομμύρια φορές ισχυρότερα από αυτά που περιβάλλουν τη Γη. Αυτά τα πεδία είναι η κύρια αιτία για τις FRBs, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Ανακαλύψεις και αβεβαιότητες για τις FRBs

Από την πρώτη ανίχνευση FRB το 2007, χιλιάδες τέτοιες εκρήξεις έχουν καταγραφεί από αστρονόμους σε διάφορους γαλαξίες, με κάποιες να εντοπίζονται έως και 8 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Παρόλο που αυτές οι εκρήξεις δεν περιέχουν αρκετή ενέργεια για να είναι επικίνδυνες για τη Γη, παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του σύμπαντος.

Αν και άλλοι επιστήμονες είχαν υποθέσει ότι οι FRBs προέρχονται από τα μαγνητικά πεδία των αστέρων νετρονίων, αυτή είναι η πρώτη φορά που οι ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν την ακριβή προέλευση μιας τέτοιας έκρηξης. Οι τελευταίες έρευνες αποκαλύπτουν ότι η περιοχή από την οποία προήλθε η έκρηξη είχε μόλις 10.000 χιλιόμετρα πλάτος — περίπου η απόσταση από το Εδιμβούργο της Σκωτίας μέχρι το Κέιπ Τάουν στη Νότια Αφρική.

Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει νέες προοπτικές για τη μελέτη των αστέρων νετρονίων και των εκρηκτικών φαινομένων που συνδέονται με αυτά. Ωστόσο, παρά την πρόοδο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν τα FRBs είναι το αποτέλεσμα εξωγήινων πολιτισμών ή φυσικών φαινομένων.