Ινδία–Πακιστάν: Εύθραυστη ανακωχή εν μέσω αλληλοκατηγοριών και διπλωματικού παρασκηνίου

Σε μία από τις πιο τεταμένες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών, η Ινδία και το Πακιστάν – δύο πυρηνικά εξοπλισμένα κράτη με ιστορικά συγκρουσιακή σχέση – κατέληξαν το απόγευμα του Σαββάτου 10 Μαΐου σε συμφωνία για άμεση κατάπαυση του πυρός. Η εξέλιξη αυτή ήρθε έπειτα από μια περίοδο έντονης στρατιωτικής σύγκρουσης που ξεκίνησε μετά από τρομοκρατική επίθεση στο Κασμίρ.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε μετά από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των αρχηγών των γενικών επιτελείων των δύο χωρών, και προέβλεπε άμεση παύση όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε ξηρά, αέρα και θάλασσα από τις 17:00 της ίδιας ημέρας. Σύμφωνα με ινδικές κυβερνητικές πηγές, η πρωτοβουλία για αποκλιμάκωση προήλθε από το Πακιστάν, με την Ινδία να αποδέχεται την πρόταση, επιφυλακτικά.

Ωστόσο, λίγες ώρες μετά την επίσημη έναρξη της εκεχειρίας, και οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβιάσεις της συμφωνίας. Ο Ινδός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Vikram Misri έκανε λόγο για «επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις», ενώ το πακιστανικό ΥΠΕΞ απέρριψε τις κατηγορίες και κατηγόρησε την Ινδία για προκλητική στρατιωτική κινητικότητα.

Η ένταση κλιμακώθηκε ραγδαία μετά την επίθεση στις 22 Απριλίου στο Pahalgam της περιοχής Κασμίρ, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 25 Ινδών στρατιωτών και ενός Νεπαλέζου πολίτη. Η Ινδία απέδωσε την ευθύνη σε Πακιστανούς μαχητές και προχώρησε σε επιθέσεις με πυραύλους και drones σε στόχους εντός του Πακιστάν.

Το Πακιστάν απάντησε με αντίποινα, στοχεύοντας στρατιωτικές εγκαταστάσεις κοντά στο Rawalpindi. Οι συγκρούσεις συνοδεύτηκαν από μετακινήσεις στρατευμάτων προς τα σύνορα και αυξανόμενο αριθμό καταγγελιών για απώλειες αμάχων.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, δήλωσε μέσω Truth Social ότι η ανακωχή επετεύχθη έπειτα από αμερικανική διπλωματική παρέμβαση. Ο ΥΠΕΞ Marco Rubio και ο αντιπρόεδρος J.D. Vance επιβεβαίωσαν ότι υπήρξαν διαπραγματεύσεις με τους ηγέτες της Ινδίας και του Πακιστάν.

Ωστόσο, η Ινδία διέψευσε την αμερικανική εμπλοκή, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως διμερές αποτέλεσμα με πακιστανική πρωτοβουλία και αρνήθηκε κάθε πρόθεση για έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών σε ουδέτερη τοποθεσία. Ανώτερος Ινδός αξιωματούχος ανέφερε ότι η τηλεφωνική επικοινωνία ξεκίνησε από το Πακιστάν και δεν υπάρχει συμφωνία για περαιτέρω συνομιλίες.

Ως απάντηση, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δημοσιοποίησε τηλεφωνικές επαφές του Rubio με τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών, στις οποίες φέρεται να κάλεσε για άμεση αποκλιμάκωση και ενίσχυση της επικοινωνίας.

Παρά την ανακωχή, η κατάσταση παραμένει ασταθής. Ο τοπικός ηγέτης του Jammu και Κασμίρ, Omar Abdullah, δήλωσε ότι η εκεχειρία δεν τηρείται ουσιαστικά, επικαλούμενος αναφορές για στρατιωτικές δραστηριότητες και εκρήξεις στη Srinagar.

Η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κρατών χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά περιορισμένη, με παρατηρητές να επισημαίνουν ότι η ειρηνευτική διαδικασία είναι επισφαλής και ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί ανά πάσα στιγμή.