Ιράν – Ισραήλ: Παύση πυρός με ανοιχτές απειλές

Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε ακόμη έναν κύκλο στρατιωτικής έντασης ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ, προτού οι εχθροπραξίες ανασταλούν τη Δευτέρα. Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, οι δύο πλευρές διατηρούν υψηλούς τόνους και προειδοποιούν με νέα αντίποινα σε περίπτωση επανάληψης επιθέσεων.

Η ένταση ξέσπασε για πρώτη φορά μετά την κατάπαυση του πυρός που είχε ανακοινωθεί πριν από δύο μήνες, στις 8 Απριλίου, έπειτα από 100 ημέρες πολέμου. Οι εκρήξεις και οι σειρήνες επέστρεψαν σε Τεχεράνη και Τελ Αβίβ την Κυριακή και τη Δευτέρα, δείχνοντας πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στην περιοχή.

Το Ιράν ανακοίνωσε πρώτο ότι τερματίζει τη στρατιωτική του επιχείρηση εναντίον του Ισραήλ, μετά την παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάλεσε τις δύο πλευρές να σταματήσουν αμέσως τα πυρά. Στη συνέχεια, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιβεβαίωσε ότι οι εχθροπραξίες στο συγκεκριμένο μέτωπο ανεστάλησαν.

Ένδειξη επιστροφής σε μια σχετική κανονικότητα αποτέλεσε η ανακοίνωση του βασικού διεθνούς αεροδρομίου της Τεχεράνης ότι αποκαταστάθηκε η λειτουργία του, μετά το άνοιγμα του εναέριου χώρου, ο οποίος είχε κλείσει την Κυριακή και τη Δευτέρα λόγω της στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Πύραυλοι, προειδοποιήσεις και νέες απειλές

Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, οι ισραηλινές επιδρομές προκάλεσαν τον τραυματισμό 15 ανθρώπων στο Ιράν. Από το βράδυ της Κυριακής, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εκτόξευσαν περίπου 30 βαλλιστικούς πυραύλους κατά της ισραηλινής επικράτειας, όπως ανέφερε αξιωματικός του ισραηλινού στρατού.

Η Τεχεράνη παρουσίασε την επίθεση ως απάντηση στο ισραηλινό πλήγμα σε νότια συνοικία της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολάχ, οργάνωσης που πρόσκειται στο Ιράν. Από το συγκεκριμένο πλήγμα καταγράφηκαν δύο νεκροί και είκοσι τραυματίες.

Το μεσημέρι της Δευτέρας, η διοίκηση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων ανακοίνωσε τη λήξη της επιχείρησης, την οποία χαρακτήρισε «σκληρή ανταπόδοση» στο Ισραήλ. Παράλληλα, όμως, προειδοποίησε ότι αν συνεχιστούν οι επιθέσεις και οι εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών στον νότιο Λίβανο, η απάντηση θα είναι πολύ σκληρότερη.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, βασικός διαπραγματευτής της Τεχεράνης και απόστρατος αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε ότι το Ιράν έσπασε την εξίσωση μιας κατάπαυσης του πυρός που, κατά την ιρανική πλευρά, υπήρχε μόνο στα χαρτιά, ενώ παραβιαζόταν συστηματικά στο πεδίο.

Ανάλογη σκληρότητα επέλεξε και η ισραηλινή πλευρά. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διαβεβαίωσε ότι ο ισραηλινός στρατός θα απαντήσει δυναμικά σε κάθε νέα ιρανική επίθεση. Παρά την ένσταση που φέρεται να εξέφρασε ο Αμερικανός πρόεδρος για τους βομβαρδισμούς στο Ιράν, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το Ισραήλ θα ασκεί το δικαίωμά του στην άμυνα κάθε φορά που το κρίνει αναγκαίο.

Ο Ισραηλινός υπουργός Ισραέλ Κατς συμπλήρωσε ότι η χώρα του θα συνεχίσει να δρα εναντίον της Χεζμπολάχ, διατηρώντας ανοιχτό το μέτωπο του Λιβάνου, το οποίο παραμένει κεντρικό σημείο τριβής ανάμεσα στο Ισραήλ, το Ιράν και τους συμμάχους τους στην περιοχή.

Λίβανος, Χούθι και ανησυχία στις αγορές πετρελαίου

Η Τεχεράνη επιμένει ότι η σύγκρουση Ισραήλ – Χεζμπολάχ πρέπει να ενταχθεί σε οποιαδήποτε συνολική διευθέτηση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξέσπασε μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου. Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, επιδιώκει να διαχωριστεί το ζήτημα του Λιβάνου και να αντιμετωπιστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.

Παρά την αναστολή των εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν στον νότιο Λίβανο. Στο στόχαστρο βρέθηκαν δεκαπέντε κοινότητες, ανάμεσά τους και η Τύρος, με απολογισμό 14 νεκρούς και περισσότερους από είκοσι τραυματίες, σύμφωνα με τις αρχές στη Βηρυτό και τον Ερυθρό Σταυρό.

Η Χεζμπολάχ ανέλαβε την ευθύνη για νέες επιθέσεις κατά των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων στον νότιο Λίβανο, χωρίς να αναφέρει πλήγματα εναντίον του βόρειου Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι τρία βλήματα εκτοξεύτηκαν προς την κατεύθυνση ισραηλινών στρατιωτών που επιχειρούσαν στην περιοχή και ότι ένα από αυτά έπεσε κοντά σε στρατεύματα, χωρίς να υπάρξει αναφορά σε τραυματισμούς.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τις τελευταίες ημέρες εμφανίζεται δυσαρεστημένος με τη στάση του Νετανιάχου, τηλεφώνησε τη Δευτέρα στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ζητώντας να σταματήσουν οι εχθροπραξίες. Η παρέμβασή του προηγήθηκε της ιρανικής ανακοίνωσης για την παύση της επιχείρησης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι Ισραήλ και Ιράν πρέπει να παύσουν αμέσως τα πυρά, καθώς επιδιώκει να κλείσει ένα πολεμικό μέτωπο που έχει καταστεί εξαιρετικά αντιδημοφιλές στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών της δεύτερης θητείας του.

Η ιρανική διπλωματία προειδοποίησε ότι η νέα, έστω προσωρινή, ανάφλεξη θα πλήξει τις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρότι οι διαβουλεύσεις με τη μεσολάβηση του Πακιστάν συνεχίζονται. Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία επιβραδύνεται, εκφράζοντας έντονη ενόχληση για τις καθυστερήσεις.

Την ίδια ώρα, ο κίνδυνος επέκτασης του πολέμου παραμένει υπαρκτός. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε νωρίς το πρωί ότι κατέρριψε ύποπτο εναέριο στόχο από την Υεμένη, πιθανότατα drone. Η ανακοίνωση ήρθε λιγότερο από 24 ώρες μετά τη δήλωση των σιιτών ανταρτών Χούθι, που ελέγχουν μεγάλο μέρος της Υεμένης, ότι επιτέθηκαν εναντίον του Ισραήλ και ότι επιβάλλουν απαγόρευση ναυσιπλοΐας σε πλοία που συνδέονται με αυτό στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η ένταση επηρεάζει ήδη και τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Παρά την αναστολή των εχθροπραξιών, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά τις πρώτες πρωινές ώρες, καθώς το στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό. Το Brent Βόρειας Θάλασσας αυξήθηκε κατά 1,25%, στα 94,25 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ενισχύθηκε κατά 0,84%, στα 91,30 δολάρια.

Η προσωρινή παύση των εχθροπραξιών δεν αναιρεί το βαθύτερο πρόβλημα. Η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση υψηλού κινδύνου, με το Ιράν, το Ισραήλ, τη Χεζμπολάχ, τους Χούθι και τις Ηνωμένες Πολιτείες να κινούνται σε ένα εκρηκτικό πεδίο, όπου κάθε νέο πλήγμα μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερη ανάφλεξη.