Ιράν-Σαουδική Αραβία συνομιλούν για την ένταση στην Υεμένη

Σε μια κρίσιμη διπλωματική κίνηση που αποκαλύπτει την αυξανόμενη ανησυχία για την περιφερειακή σταθερότητα, το Ιράν και η Σαουδική Αραβία, οι οποίες υποστηρίζουν αντίπαλες παρατάξεις στη μακροχρόνια σύγκρουση στην Υεμένη, πραγματοποίησαν τηλεφωνικές συνομιλίες το βράδυ της Πέμπτης. Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, το κεντρικό θέμα της επικοινωνίας ήταν η κλιμάκωση της έντασης στην ευρύτερη περιοχή, την ώρα που οι σιίτες αντάρτες Χούθι εντείνουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας, με απώτερο στόχο τον πλήρη έλεγχο του στρατηγικής σημασίας Στενού του Μπαμπ ελ Μάντεμπ.

Η Τεχεράνη, διαχρονικά, παρέχει πολύπλευρη στήριξη – στρατιωτική, οικονομική και πολιτική – στους αντάρτες Χούθι, οι οποίοι μάχονται εναντίον των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης και του υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμού που τις υποστηρίζει. Από την πλευρά του, το Ριάντ, που μοιράζεται σύνορα με την Υεμένη, παρέχει ζωτικής σημασίας βοήθεια στην κυβέρνηση της χώρας στην προσπάθειά της να απωθήσει τους αντάρτες και να ανακτήσει τον έλεγχο του εδάφους.

Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί συζήτησε με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, πρίγκιπα Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν, ζητήματα που αφορούν «την κλιμάκωση της έντασης και την αυξανόμενη ανασφάλεια στην περιοχή». Η ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, αν και δεν αναφέρει ρητά την Υεμένη, υπογραμμίζει την ανάγκη για συνέχιση της συνεργασίας και των διπλωματικών προσπαθειών, προκειμένου να προληφθεί η περαιτέρω όξυνση της έντασης και να αποκατασταθεί η σταθερότητα και η ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν τόνισε κατηγορηματικά ότι «είναι αδύνατο να επιλυθεί η κρίση στην Υεμένη μέσω της συνέχισης της στρατιωτικής επέμβασης», υπογραμμίζοντας την πάγια θέση της Τεχεράνης υπέρ μιας πολιτικής λύσης.

Νέα κέρδη για τους Χούθι

Την τρέχουσα εβδομάδα, οι αντάρτες Χούθι εξαπέλυσαν δεκάδες πλήγματα εναντίον του νότιου τμήματος της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας την άμεση απάντηση του Ριάντ, το οποίο επιτέθηκε σε θέσεις τους στην Υεμένη. Οι σιίτες αντάρτες, οι οποίοι ελέγχουν ένα μεγάλο μέρος της βόρειας Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σανάα, καθώς και την παραλιακή πόλη Χοντέιντα, επιδιώκουν τώρα να επεκτείνουν τον έλεγχό τους στα παράλια της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και στο στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ.

Χθες, οι Χούθι έθεσαν υπό τον έλεγχό τους την πόλη Μούχα, η οποία βρίσκεται σε αυτήν ακριβώς την περιοχή. Σήμερα, οι σιίτες αντάρτες έφτασαν στην πόλη Ντουμπάμπ, που βρίσκεται στο Στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, ακριβώς απέναντι από το νησί Περίμ, σύμφωνα με δύο πηγές από την κυβέρνηση της Υεμένης που μίλησαν στο Reuters. Οι πηγές αυτές εξήγησαν ότι η πόλη αυτή, όπως και το νησί, αποτελούν κλειδιά για τον έλεγχο του στενού.

Σύμφωνα με το AFP, κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι Χούθι έχουν καταλάβει και το νησί Περίμ (Μαγιούν στα αραβικά), το οποίο χωρίζει στα δύο το στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ. «Πλοία που μετέφεραν ένοπλους μαχητές Χούθι έφτασαν στο νησί Μαγιούν μετά την απόσυρση των κυβερνητικών δυνάμεων χθες», είπε ο αξιωματούχος που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, προσθέτοντας ότι «οι Χούθι ολοκλήρωσαν την κατάληψη της περιοχής του Μπαμπ ελ Μάντεμπ και του νησιού Μαγιούν».

Αυτόπτης μάρτυρας από την πλευρά του σχολίασε ότι ένοπλοι άνδρες «αναπτύσσονται κατά μήκος των ακτών του Μπαμπ ελ Μάντεμπ, κυκλοφορώντας με στρατιωτικά οχήματα».

Έπειτα από χρόνια σχετικής ηρεμίας μετά την υπογραφή συμφωνίας εκεχειρίας το 2022 μεταξύ των Χούθι και του υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμού που υποστηρίζει την κυβέρνηση της Υεμένης, η χώρα φαίνεται να έχει παρασυρθεί στην περιφερειακή σύγκρουση που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον του Ιράν.

Οι Χούθι έχουν ανακοινώσει τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, της μεγαλύτερης εξαγωγού πετρελαίου παγκοσμίως, και έχουν στοχοθετήσει δεξαμενόπλοια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του βασιλείου, κυρίως διυλιστήρια. Το διαφαινόμενο νέο μέτωπο του πολέμου στο Ιράν απειλεί ακόμη περισσότερο τον παγκόσμιο ανεφοδιασμό σε ενέργεια.

Το Μπαμπ ελ Μάντεμπ (η Πύλη των Δακρύων) αποτελεί τη νότια έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας, ανάμεσα στην Υεμένη – στην Αραβική Χερσόνησο – και το Τζιμπουτί και την Ερυθραία – στις αφρικανικές ακτές –, γεγονός που το καθιστά σημαντικό στόχο για τους Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές της Υεμένης καθώς και μεγάλο μέρος του βορρά.

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες οδούς για την εξαγωγή αργού πετρελαίου από τον Κόλπο προς τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή του αγωγού SUMED στις ακτές της Αιγύπτου, αλλά και προϊόντων προς την Ασία. Ο αποκλεισμός του στενού αυτού θα απομονώσει τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, και θα τους στερήσει τη βασική τους θαλάσσια οδό, μετά τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν.