4 Ιουλίου 2026

Ιράν: Χιλιάδες πιστοί στο λαϊκό προσκύνημα του Αλί Χαμενεΐ

Στην Τεχεράνη άρχισε επισήμως το λαϊκό προσκύνημα της σορού του Αλί Χαμενεΐ, με χιλιάδες πιστούς να συρρέουν από τις πρώτες πρωινές ώρες στο τέμενος όπου εκτίθεται το φέρετρο του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν.

Ο Αλί Χαμενεΐ, ο μακροβιότερος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας μετά την ίδρυσή της το 1979, σκοτώθηκε σε ηλικία 86 ετών από πλήγμα στην κατοικία του, κατά την πρώτη ημέρα των βομβαρδισμών που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.

Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατό του, το φέρετρο του αγιατολάχ, πάνω στο οποίο έχει τοποθετηθεί το μαύρο του τουρμπάνι, εκτίθεται στη Μεγάλη Μοσάλα, ένα από τα μεγαλύτερα θρησκευτικά συγκροτήματα της Τεχεράνης. Οι χώροι του τεμένους έχουν καλυφθεί με μεγάλες προσωπογραφίες του Χαμενεΐ, μαύρα λάβαρα πένθους και κόκκινες σημαίες, που παραπέμπουν στο μαρτύριο και στην εκδίκηση.

Πριν ακόμη ανοίξουν οι πύλες του τεμένους, στις 06:00 τοπική ώρα, χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως ντυμένοι στα μαύρα, είχαν ήδη συγκεντρωθεί για να αποτίσουν φόρο τιμής. Πολλοί κρατούσαν κόκκινες σημαίες με την επιγραφή «μάρτυρας», ενώ από το πλήθος ακούστηκαν συνθήματα υπέρ της εκδίκησης και κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.

Τελετές πένθους με σαφές πολιτικό μήνυμα

Οι ιρανικές Αρχές εκτιμούν ότι μόνο στην Τεχεράνη ο αριθμός όσων θα συμμετάσχουν στις τελετές μπορεί να φτάσει τα 15 έως 20 εκατομμύρια ανθρώπους. Η κηδεία του Χαμενεΐ, που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάρτιο και αναβλήθηκε λόγω του πολέμου, αναμένεται να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες τελετές στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν.

Η σύγκριση με την κηδεία του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί είναι αναπόφευκτη. Το 1989, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν παραστεί στην τελετή για τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ τότε είχαν χάσει τη ζωή τους περισσότεροι από 10 άνθρωποι σε ποδοπάτημα.

Οι επικήδειες τελετές για τον Αλί Χαμενεΐ θα διαρκέσουν έξι ημέρες και έχουν σαφή στόχο να λειτουργήσουν ως επίδειξη εσωτερικής συνοχής και ισχύος μετά τον πόλεμο που ξέσπασε έπειτα από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο ιρανικό έδαφος. Στη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης σκοτώθηκαν υψηλόβαθμοι Ιρανοί αξιωματούχοι, τόσο από τον πολιτικό όσο και από τον στρατιωτικό μηχανισμό της χώρας.

Μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί η παρουσία του Μοζτάμπα Χαμενεΐ, γιου του εκλιπόντος και διαδόχου του στην ηγεσία του Ιράν από τις αρχές Μαρτίου. Ο νέος ανώτατος ηγέτης είχε τραυματιστεί στα ίδια πλήγματα που σκότωσαν τον πατέρα του και μέχρι σήμερα περιορίζεται στην έκδοση ανακοινώσεων, χωρίς να έχει πραγματοποιήσει δημόσια εμφάνιση.

Την Παρασκευή 3 Ιουλίου τη σορό προσκύνησαν ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, μέλη της κυβέρνησης και ο Αχμάντ Βαχιντί, αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης.

Πολλοί Ιρανοί είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται από την προηγούμενη ημέρα έξω από τη Μεγάλη Μοσάλα, επιδιώκοντας να είναι ανάμεσα στους πρώτους που θα προσκυνήσουν τη σορό. Η αναμονή δεν παρουσιάζεται από τους ίδιους ως ταλαιπωρία, αλλά ως μέρος του τελευταίου αποχαιρετισμού προς τον άνθρωπο που για δεκαετίες ταυτίστηκε με την κορυφή της ιρανικής εξουσίας.

Η Σομαγιέ Χαμεντί, 44χρονη δασκάλα ντυμένη με μαύρο τσαντόρ, δήλωσε στο AFP ότι η παρουσία της εκεί είναι ένας τρόπος να πει το τελευταίο αντίο στον ηγέτη της. Στο πλήθος άλλοι έκλαιγαν, άλλοι περίμεναν σιωπηλά, ενώ στον χώρο ακούγονταν θρησκευτικά άσματα και ποιήματα.

Η πορεία της σορού και η ταφή στη Μασχάντ

Η Φατεμέχ Νοουντέχι, 25χρονη φοιτήτρια από το βόρειο Ιράν, η οποία έφτασε στην Τεχεράνη για να προσφέρει εθελοντικά βοήθεια στους προσκυνητές, ανέφερε ότι η παρουσία στο λαϊκό προσκύνημα είναι το τελευταίο πράγμα που μπορούν να κάνουν οι πολίτες για τον Χαμενεΐ, τον οποίο περιέγραψε ως άνθρωπο που «θυσίασε τη ζωή του» για τη χώρα.

Η σορός του Αλί Χαμενεΐ θα παραμείνει στη Μεγάλη Μοσάλα ημέρα και νύχτα έως τη Δευτέρα. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί πομπή στους δρόμους της Τεχεράνης, ενώ την Τρίτη το φέρετρο θα μεταφερθεί στην ιερή πόλη Κομ.

Την Τετάρτη, η σορός του θρησκευτικού ηγέτη των σιιτών θα μεταφερθεί στις ιερές πόλεις Νατζάφ και Κερμπάλα στο Ιράκ, όπου η πλειονότητα του πληθυσμού είναι σιιτική. Ο ενταφιασμός του έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουλίου στη Μασχάντ, την ιερή πόλη και γενέτειρά του.

Για την υποδοχή των χιλιάδων ανθρώπων που έχουν φτάσει στην Τεχεράνη από όλη τη χώρα, έχουν στηθεί περισσότερες από 400 σκηνές της Ιρανικής Ερυθράς Ημισελήνου σε μεγάλο πάρκο της πρωτεύουσας. Παράλληλα, έχουν τοποθετηθεί βυτιοφόρα με νερό, καθώς οι θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν τους 35 βαθμούς Κελσίου.

Δίπλα στο φέρετρο του Αλί Χαμενεΐ εκτίθενται και οι σοροί συγγενών του που σκοτώθηκαν στην ίδια επίθεση. Ανάμεσά τους βρίσκονται μία από τις κόρες του, ένας γαμπρός του, μία νύφη του και μία εγγονή του, ηλικίας 14 ετών, σύμφωνα με τις ιρανικές Αρχές.

Το λαϊκό προσκύνημα δεν αποτελεί μόνο θρησκευτική τελετή πένθους. Σε μια χώρα που βγήκε τραυματισμένη από έναν πόλεμο με βαρύ πολιτικό και στρατιωτικό κόστος, η τελετουργία γύρω από τη σορό του Χαμενεΐ μετατρέπεται σε μήνυμα συνέχειας, συσπείρωσης και αποφασιστικότητας του ιρανικού καθεστώτος απέναντι στους εξωτερικούς του αντιπάλους.