Ισλανδία: Κάλεσε τον πρέσβη των ΗΠΑ για ανάρτηση Τραμπ

Ένα νέο επεισόδιο στις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ της Ισλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών προέκυψε τη Δευτέρα, όταν το Ρέικιαβικ προχώρησε σε κλήση του Αμερικανού πρέσβη. Αιτία αποτέλεσε μια ανάρτηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και χαρακτηρίστηκε ως εντελώς ακατάλληλη από τις ισλανδικές αρχές.

Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε έναν χάρτη που απεικόνιζε τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, το Μεξικό, την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική να φέρουν τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας. Ολόκληρη αυτή η γεωγραφική έκταση έφερε την ονομασία «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», μια κίνηση που ερμηνεύτηκε ως προκλητική και ανατρεπτική για την κυριαρχία των εν λόγω κρατών.

Η υπουργός Εξωτερικών της Ισλανδίας, Θόργκερντουρ Γκουνάρσδοτιρ, ανέλαβε άμεσα πρωτοβουλία και κάλεσε τον πρέσβη των ΗΠΑ στη χώρα, Μπίλι Λονγκ, ο οποίος είχε αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά του μόλις τον προηγούμενο μήνα. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε ο τοπικός τηλεοπτικός σταθμός RUV, κατά τη διάρκεια της συνάντησης διαβιβάστηκε με σαφήνεια η θέση της ισλανδικής κυβέρνησης ότι η συγκεκριμένη ανάρτηση ήταν εντελώς ακατάλληλη και προσβλητική.

Το περιστατικό αυτό έρχεται να προστεθεί σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, με επίκεντρο τις επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την πρόθεσή του να αποκτήσει η χώρα του τη Γροιλανδία. Το νησί, το οποίο αποτελεί ημιαυτόνομο δανικό έδαφος, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης που έχει προκαλέσει τριγμούς στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, καθώς τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Κοπεγχάγη είναι μέλη της Συμμαχίας.

Η κίνηση του Τραμπ να συμπεριλάβει την Ισλανδία στον εν λόγω χάρτη θεωρείται ιδιαίτερα προκλητική, δεδομένου ότι η χώρα διατηρεί στενούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα αποτελεί στρατηγικό σημείο στο Βόρειο Ατλαντικό. Η ισλανδική κυβέρνηση, ωστόσο, επέλεξε να απαντήσει άμεσα και με σαφήνεια, στέλνοντας ένα μήνυμα ότι δεν είναι διατεθειμένη να ανεχθεί αμφισβήτηση της εθνικής της κυριαρχίας.

Το πολιτικό πλαίσιο και οι ευρωπαϊκές εξελίξεις

Η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά από μια σημαντική εξέλιξη στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Γροιλανδία. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια επίσκεψής της στο νησί μια επένδυση ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, μια κίνηση που αναδεικνύει το αυξημένο ενδιαφέρον των Βρυξελλών για την περιοχή και την προσπάθεια ενίσχυσης των δεσμών με την Κοπεγχάγη και το Νουούκ.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, μιλώντας στο πρακτορείο ειδήσεων Ritzau από το Νουούκ, θέλησε να διασκεδάσει οποιαδήποτε αμφιβολία σχετικά με τις προθέσεις της Γροιλανδίας. «Η κυβέρνηση και ο λαός της Γροιλανδίας έχουν επαναλάβει ξανά και ξανά ότι δεν θέλουν να γίνουν Αμερικανοί», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Ελπίζω να μην υπάρχει καμία αμφιβολία γι' αυτό, ούτε στις ΗΠΑ ούτε στον υπόλοιπο κόσμο». Οι δηλώσεις αυτές έρχονται να επιβεβαιώσουν τη σταθερή στάση της Δανίας και της Γροιλανδίας απέναντι στις πιέσεις της Ουάσινγκτον.

Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, οι εξελίξεις αυτές συμπίπτουν με μια περίοδο επαναπροσδιορισμού των διεθνών συμμαχιών και στρατηγικών συμφερόντων στην Αρκτική. Η περιοχή αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική και οικονομική σημασία, γεγονός που εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Η κίνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επενδύσει στη Γροιλανδία αποτελεί σαφή ένδειξη της βούλησης της ΕΕ να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην περιοχή και να αντισταθμίσει τις αμερικανικές βλέψεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ισλανδία βρίσκεται σε μια δική της πολιτική διαδικασία, καθώς τον προηγούμενο μήνα οι πολίτες της καταψήφισαν σε δημοψήφισμα την έναρξη συνομιλιών για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ορισμένοι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής προοπτικής είχαν επικαλεστεί την ανησυχία για την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως λόγο για να εξεταστούν στενότεροι δεσμοί με τις Βρυξέλλες, αν και οι αναλυτές εκτιμούν ότι το τελικό αποτέλεσμα διαμορφώθηκε κυρίως από εγχώριες οικονομικές ανησυχίες και όχι από γεωπολιτικούς παράγοντες.

Το διπλωματικό αυτό επεισόδιο αναμένεται να απασχολήσει τις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών το επόμενο διάστημα, με την ισλανδική κυβέρνηση να δείχνει αποφασισμένη να υπερασπιστεί την εθνική της κυριαρχία και να διατηρήσει μια στάση αρχών απέναντι σε ενέργειες που θεωρούνται προκλητικές.