Ισραήλ στις κάλπες: Η 7η Οκτωβρίου απειλεί πολιτικά τον Νετανιάχου

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα, Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, περίπου 7,3 εκατομμύρια Ισραηλινοί, σε μια εκλογική αναμέτρηση που διεξάγεται υπό τη βαριά σκιά της επίθεσης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και των πολεμικών συγκρούσεων που ακολούθησαν. Οι εκλογές αποτελούν κρίσιμη πολιτική δοκιμασία για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς τίθενται στο επίκεντρο η εθνική ασφάλεια, η κυβερνητική λογοδοσία και η διεθνής θέση του Ισραήλ.

Πρόκειται για την πρώτη βουλευτική αναμέτρηση μετά την επίθεση του 2023, η οποία προκάλεσε βαθιά κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στους πολιτικούς και στρατιωτικούς θεσμούς της χώρας.

Η ψηφοφορία πραγματοποιείται έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια πολεμικών επιχειρήσεων, κοινωνικών αντιπαραθέσεων και αυξανόμενων διεθνών πιέσεων σχετικά με τη στρατιωτική δράση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει να διατηρήσει την πρωθυπουργία, προβάλλοντας την εμπειρία του στην αντιμετώπιση περιφερειακών απειλών και τη στρατιωτική πολιτική της κυβέρνησής του. Απέναντί του βρίσκεται ένα ευρύ, πολιτικά ανομοιογενές αντιπολιτευτικό στρατόπεδο, με κεντρικό πρόσωπο τον πρώην αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν έντονο ανταγωνισμό, χωρίς να εξασφαλίζουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία σε κάποιο από τα βασικά πολιτικά στρατόπεδα. Η σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης θα εξαρτηθεί τόσο από την κατανομή των εδρών όσο και από τις μετεκλογικές συμφωνίες μεταξύ των κομμάτων.

Η 7η Οκτωβρίου, οι ευθύνες Νετανιάχου και ο πόλεμος στη Γάζα

Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 παραμένει καθοριστικό ζήτημα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Περίπου 1.200 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Ισραήλ και 251 μεταφέρθηκαν ως όμηροι στη Γάζα, σε μια επιχείρηση που αποκάλυψε σοβαρές αποτυχίες του ισραηλινού μηχανισμού ασφαλείας.

Η αδυναμία έγκαιρης πρόβλεψης και αποτροπής της επίθεσης προκάλεσε έντονη αμφισβήτηση των υπηρεσιών πληροφοριών, της στρατιωτικής ηγεσίας και της κυβέρνησης.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν πλήρη και ανεξάρτητη διερεύνηση των γεγονότων, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία πρέπει να πληροφορηθεί ποιες παραλείψεις επέτρεψαν την επίθεση και ποια πολιτικά ή υπηρεσιακά πρόσωπα φέρουν ευθύνη.

Στο πλαίσιο αυτό, έχουν δεσμευτεί να προωθήσουν τη συγκρότηση κρατικής εξεταστικής επιτροπής, η οποία θα εξετάσει τις αποφάσεις, τις προειδοποιήσεις και τη λειτουργία των αρμόδιων μηχανισμών πριν από την 7η Οκτωβρίου.

Ο Νετανιάχου έχει απορρίψει την απόδοση αποκλειστικής προσωπικής ευθύνης στον ίδιο, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν και στην ανάγκη αντιμετώπισης των απειλών ασφαλείας.

Η διαφωνία για το εύρος και τον χρόνο διερεύνησης των ευθυνών αποτελεί βασικό σημείο της εκλογικής σύγκρουσης. Οι αντίπαλοί του θεωρούν ότι η λογοδοσία έχει καθυστερήσει, ενώ οι υποστηρικτές του προτάσσουν την ασφάλεια και τη διατήρηση της στρατιωτικής αποτρεπτικής ισχύος.

Σημαντική θέση στην εκλογική ατζέντα έχουν και οι συνέπειες του πολέμου στη Γάζα. Οι εκτεταμένες καταστροφές, οι ανθρώπινες απώλειες και οι μαζικοί εκτοπισμοί έχουν προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις διεθνώς, επηρεάζοντας τις διπλωματικές σχέσεις του Ισραήλ.

Στη Δυτική Όχθη, η επέκταση των ισραηλινών οικισμών και τα περιστατικά βίας εποίκων αποτελούν πρόσθετες εστίες έντασης. Οι ακροδεξιοί κυβερνητικοί εταίροι του Νετανιάχου, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, έχουν υποστηρίξει πολιτικές επέκτασης των οικισμών και ιδιαίτερα σκληρής αντιμετώπισης των Παλαιστινίων.

Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι οι επιλογές της έχουν περιορίσει τα διπλωματικά περιθώρια της χώρας. Παράλληλα, σημαντικό μέρος των αντιπολιτευόμενων κομμάτων διατηρεί αυστηρές θέσεις στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και επιφυλάξεις απέναντι στην άμεση αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός στηρίζει επίσης την επιχειρηματολογία του στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον και ιδιαίτερα με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του.

Ο Νετανιάχου προβάλλει τα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, ενώ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Ιράν ως κεντρική απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ. Έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων στρατιωτικών ενεργειών, εφόσον το κρίνει αναγκαίο.

Στο εσωτερικό μέτωπο, εξακολουθούν να τον επιβαρύνουν πολιτικά οι δικαστικές υποθέσεις διαφθοράς στις οποίες είναι κατηγορούμενος και για τις οποίες αρνείται τις κατηγορίες. Η αντιπαράθεση για τη δικαστική εξουσία και τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών αποτελεί ακόμη μία σημαντική διάσταση της αναμέτρησης.

Άιζενκοτ, αντιπολίτευση και η δύσκολη μάχη για τις 61 έδρες

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κόμματος Yashar, επιχειρεί να αξιοποιήσει τη στρατιωτική του εμπειρία και να προσελκύσει ψηφοφόρους που ζητούν αλλαγή διακυβέρνησης.

Βασικά στοιχεία της πολιτικής του πρότασης αποτελούν η θεσμική λογοδοσία, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους κρατικούς μηχανισμούς και η σύνδεση των στρατιωτικών επιχειρήσεων με συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους.

Ωστόσο, η αντιπολίτευση εμφανίζεται στην κάλπη με διαφορετικούς πολιτικούς σχηματισμούς. Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ ηγείται της κοινής λίστας B'Yachad, με τον Γιαΐρ Λαπίντ στη δεύτερη θέση.

Στο ευρύτερο στρατόπεδο των αντιπάλων του Νετανιάχου συμμετέχουν ακόμη ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν, επικεφαλής του Yisrael Beiteinu, και ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης των Δημοκρατών.

Οι πολιτικοί αυτοί έχουν εκφράσει την πρόθεση να συνεργαστούν για την αλλαγή κυβέρνησης, παρά τις σημαντικές ιδεολογικές διαφορές που τους χωρίζουν σε ζητήματα ασφάλειας, οικονομικής πολιτικής και σχέσεων κράτους και θρησκείας.

Το εκλογικό σύστημα του Ισραήλ βασίζεται στην αναλογική εκπροσώπηση. Η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες και για τον σχηματισμό κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας απαιτούνται τουλάχιστον 61 βουλευτές.

Οι πολίτες ψηφίζουν κομματικούς συνδυασμούς και όχι απευθείας υποψήφιο πρωθυπουργό. Το όριο εισόδου στην Κνεσέτ είναι 3,25%, με αποτέλεσμα η εκλογική επίδοση μικρότερων κομμάτων να επηρεάζει σημαντικά την τελική κατανομή των εδρών.

Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα δεν έχει εξασφαλίσει εκ των προτέρων την αναγκαία πλειοψηφία. Συνεπώς, οι δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών πολιτικών δυνάμεων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Ξεχωριστό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν τα αραβικά κόμματα, τα οποία απευθύνονται κυρίως στους Άραβες πολίτες του Ισραήλ, που αποτελούν περίπου το ένα πέμπτο του πληθυσμού.

Η συμμετοχή αυτών των ψηφοφόρων ενδέχεται να επηρεαστεί από ζητήματα κοινωνικών ανισοτήτων, διακρίσεων, ασφάλειας και εγκληματικότητας στις αραβικές κοινότητες.

Παράλληλα, οι επιφυλάξεις αρκετών αντιπολιτευόμενων εβραϊκών κομμάτων για επίσημη κυβερνητική συνεργασία με αραβικούς σχηματισμούς περιορίζουν τις διαθέσιμες επιλογές συγκρότησης συνασπισμού.

Η ψηφοφορία της 27ης Οκτωβρίου αποτελεί καθοριστική πολιτική διαδικασία για το Ισραήλ, καθώς οι πολίτες καλούνται να τοποθετηθούν απέναντι στη διακυβέρνηση Νετανιάχου, στη διαχείριση της ασφάλειας, στον πόλεμο και στις προοπτικές της χώρας.

Οι κάλπες αναμένεται να κλείσουν στις 22:00, ώρα Ελλάδας, οπότε θα δημοσιοποιηθούν και οι πρώτες εκτιμήσεις. Τα επίσημα αποτελέσματα θα καθορίσουν τη νέα κοινοβουλευτική σύνθεση, ενώ ο σχηματισμός κυβέρνησης θα εξαρτηθεί από τις συμφωνίες που θα επιτευχθούν μεταξύ των κομμάτων.

Το πολιτικό διακύβευμα εκτείνεται πέρα από τα εσωτερικά σύνορα του Ισραήλ. Οι αποφάσεις της επόμενης κυβέρνησης θα επηρεάσουν τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την κατάσταση στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη, καθώς και τις ευρύτερες ισορροπίες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.