Ιταλία: Ενεργοποιεί το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE

Η ιταλική κυβέρνηση, μέσω δήλωσης του υπουργού Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι ενώπιον του κοινοβουλίου, γνωστοποίησε την απόφασή της να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe), ανατρέποντας προηγούμενες ενδείξεις περί διστακτικότητας. Συγκεκριμένα, η Ρώμη θα αιτηθεί τη χορήγηση 14,9 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το τέλος του τρέχοντος έτους, όπως μετέδωσε το Reuters.

Ο μηχανισμός SAFE και η σημασία του

Το πρόγραμμα SAFE αποτελεί έναν κοινό δανειοδοτικό μηχανισμό, ο οποίος υποστηρίζεται από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βασικός στόχος του είναι η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων του μπλοκ, παρέχοντας παράλληλα οικονομική βοήθεια στα κράτη-μέλη για την επίτευξη των νέων, πιο φιλόδοξων στόχων δαπανών που έχει θέσει το ΝΑΤΟ. Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Ιταλία αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, ιδίως στον ενεργειακό τομέα.

Νωρίτερα, τον Μάιο, η ιταλική πλευρά είχε εκφράσει επιφυλάξεις για τη δυνατότητά της να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών, επικαλούμενη την εκτόξευση των τιμών ενέργειας, ένα ζήτημα που αποτελεί μείζονα πονοκέφαλο για την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι.

Η ρήτρα διαφυγής και η δημοσιονομική ευελιξία

Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε όταν η Ιταλία εξασφάλισε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το δικαίωμα να κάνει χρήση της λεγόμενης "εθνικής ρήτρας διαφυγής". Αυτή η ρήτρα επιτρέπει στην Ιταλία να παρεκκλίνει από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες του μπλοκ, προκειμένου να καλύψει μέρος του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Ο υπουργός Οικονομίας Τζανκάρλο Τζορτζέτι ανακοίνωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα ζητηθεί η έγκριση του κοινοβουλίου για την ενεργοποίηση αυτής της ρήτρας, μια κίνηση που θα επιτρέψει στη χώρα να εμφανίσει υψηλότερα δημοσιονομικά ελλείμματα έως το 2028.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια στροφή στην ιταλική στρατηγική, καθώς η κυβέρνηση της Μελόνι φαίνεται πλέον διατεθειμένη να αξιοποιήσει πλήρως τα ευρωπαϊκά εργαλεία για την ενίσχυση της άμυνας, έχοντας εξασφαλίσει παράλληλα την απαραίτητη δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση των ενεργειακών προκλήσεων. Η Ιταλία είχε προηγουμένως δηλώσει ότι θα χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα SAFE για τη χρηματοδότηση αμυντικών έργων που έχουν ήδη συμπεριληφθεί στον σχεδιασμό της.