Καναδάς: Αγώνας δρόμου για αποφυγή δασμών 50% από ΗΠΑ

Ο Καναδάς βρίσκεται σε μια κρίσιμη διπλωματική και οικονομική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι διαπραγματεύσεις για την αποφυγή ενός νέου, επαχθούς δασμού ύψους 50% στις εξαγωγές προς τον νότιο γείτονά του εισέρχονται στην τελική τους φάση. Η προθεσμία που έχει τεθεί λήγει τα μεσάνυχτα της Τρίτης, και το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό, καθώς αφορά εμπορικές συναλλαγές δισεκατομμυρίων δολαρίων που επηρεάζουν άμεσα την οικονομία και των δύο χωρών.

Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκονται οι Καναδοί αξιωματούχοι Τζάνις Σαρέτ και Ντομινίκ ΛεΜπλανκ, οι οποίοι είχαν συνεχείς συνομιλίες με Αμερικανούς ομολόγους τους καθ' όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου και της Δευτέρας. Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, περιέγραψε τις διαπραγματεύσεις ως "εντατικές", αποφεύγοντας να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των συζητήσεων. Η τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Κάρνεϊ και του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ το απόγευμα της Δευτέρας, όπως επιβεβαιώθηκε από εκπρόσωπο του Καναδού πρωθυπουργού, αναδεικνύει την κρισιμότητα της κατάστασης, με τον Αμερικανό πρόεδρο να διατηρεί τον τελευταίο λόγο για την επιβολή ή μη των δασμών.

Παρά την εντατική διπλωματική κινητικότητα, ένα σημαντικό ζήτημα παραμένει άλυτο και αποτελεί τροχοπέδη για μια συνολική συμφωνία. Οι δύο πλευρές δεν έχουν καταφέρει να γεφυρώσουν τις διαφορές τους σχετικά με το ύψος του δασμού στις εισαγωγές αυτοκινήτων από τις ΗΠΑ. Ο Καναδάς επιβάλλει σήμερα δασμό 25% στην αξία των αμερικανικών οχημάτων, εξαιρώντας τα εξαρτήματα αμερικανικής κατασκευής. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, από την πλευρά τους, ξεκαθάρισαν ότι δεν προτίθενται να δεχθούν μείωση κάτω από το 15%, ποσοστό που αντιστοιχεί στον βασικό δασμό που επιβάλλουν οι ΗΠΑ σε άλλες χώρες εξαγωγής αυτοκινήτων, όπως η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία. Αντίθετα, ο Καναδάς, με μια αυτοκινητοβιομηχανία βαθιά συνδεδεμένη με τις πολιτείες της αμερικανικής Μεσοδυτικής, πιέζει για ένα χαμηλότερο ποσοστό, επικαλούμενος την ανάγκη διατήρησης της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας του.

Αυτός ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη τεταμένη σχέση μεταξύ δύο παραδοσιακών συμμάχων, οι οποίοι το προηγούμενο έτος πραγματοποίησαν εμπορικές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών που προσέγγισαν τα 900 δισεκατομμύρια δολάρια. Η έναρξη της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ σηματοδότησε μια νέα εποχή εμπορικής αντιπαράθεσης, με την άμεση επιβολή δασμών στον Καναδά και το Μεξικό. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εκφράσει την προτίμησή του για την απουσία οποιασδήποτε συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου στη Βόρεια Αμερική, ενώ σε μια ένδειξη της οξύτητας της αντιπαράθεσης, είχε φτάσει στο σημείο να απειλήσει με "οριστικό κλείσιμο της βιομηχανίας κατασκευής αυτοκινήτων στον Καναδά", εξοργισμένος με τον πρωθυπουργό του Οντάριο.

Η κλιμάκωση της πίεσης από την αμερικανική πλευρά έγινε ακόμη πιο εμφανής τον Ιούλιο, όταν ο πρόεδρος Τραμπ, μία ημέρα μετά την κοινή του εμφάνιση με τον Κάρνεϊ στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Νιου Τζέρσεϊ, υπέγραψε διακήρυξη για την ενεργοποίηση του άρθρου 338 του Νόμου περί Δασμών του 1930. Πρόκειται για μια διάταξη που δεν είχε χρησιμοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν, γεγονός που υπογραμμίζει την πρωτοφανή φύση της τρέχουσας εμπορικής διαμάχης.

Εάν οι διαπραγματεύσεις δεν αποφέρουν καρπούς έως το βράδυ της Τρίτης και ο Λευκός Οίκος δεν αποφασίσει να αναβάλει την εφαρμογή του μέτρου, ο νέος δασμός 50% θα τεθεί σε ισχύ στις 00:01 ώρα Ουάσινγκτον την Τετάρτη. Το μέτρο αυτό θα πλήξει εκτιμώμενες εισαγωγές από τον Καναδά αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων προϊόντων όπως εξοπλισμός χόκεϊ, γαλακτοκομικά προϊόντα και οινοπνευματώδη ποτά. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 5% του συνόλου των καναδικών εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα ποσοστό που αναδεικνύει τον σημαντικό αντίκτυπο που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη στην καναδική οικονομία.

Η στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στην παρούσα φάση περιγράφεται από αναλυτές ως ένα παιχνίδι "κότας", όπου κάθε πλευρά προσπαθεί να πιέσει την άλλη να υποχωρήσει πρώτη. Ο Μπάρι Άπλετον, δικηγόρος με ειδίκευση στο εμπορικό δίκαιο και συνδιευθυντής του Κέντρου Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή της Νέας Υόρκης, σημειώνει χαρακτηριστικά: "Οι ΗΠΑ είναι πεπεισμένες ότι αυτό είναι ένα παιχνίδι 'κότας' και είναι πεπεισμένες ότι οι Καναδοί θα κάνουν πίσω".

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκονται πολλαπλά ζητήματα που εκτείνονται πέρα από τον δασμό στα αυτοκίνητα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν ορισμένες καναδικές επαρχίες να ανακαλέσουν την απαγόρευση στο αμερικανικής παραγωγής κρασί και οινοπνευματώδη ποτά, ένα μέτρο που είχε επιβληθεί πέρυσι ως αντίποινα για τους δασμούς Τραμπ. Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα όπως οι καναδικοί ανταποδοτικοί δασμοί στα αμερικανικά οχήματα, οι ποσοστώσεις στα γαλακτοκομικά προϊόντα και οι κανόνες που διέπουν τις κρατικές προμήθειες. Από την πλευρά του, ο Καναδάς ζητά τη μείωση των ειδικών ανά κλάδο αμερικανικών δασμών στο αλουμίνιο, τον χάλυβα και τα οχήματα, ενώ οι δασμοί στην καναδική ξυλεία αποτελούν ένα ακόμη σημείο τριβής που περιπλέκει την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας.