Καναδάς: Στροφή στην ΕΕ λόγω εντάσεων με ΗΠΑ

Ο Καναδάς βρίσκεται σε τροχιά επιτάχυνσης των προσπαθειών του για εμβάθυνση των οικονομικών και στρατηγικών δεσμών του με την Ευρώπη, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες δοκιμάζονται από τις χειρότερες εμπορικές εντάσεις των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Οτάβα επιδιώκει να αναδιαμορφώσει τον οικονομικό της προσανατολισμό, στρεφόμενη προς τις Βρυξέλλες και τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη, την ώρα που η Ουάσιγκτον ασκεί αυξημένες πιέσεις.

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ έχει αναλάβει ενεργό διπλωματικό ρόλο, πραγματοποιώντας συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ των οποίων στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία. Στόχος των επαφών αυτών είναι η διερεύνηση τρόπων προσέγγισης του Καναδά με την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς ωστόσο να τίθεται θέμα πλήρους ένταξης στην Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, Καναδοί αξιωματούχοι εξετάζουν το ενδεχόμενο σύναψης μιας «συμφωνίας σύνδεσης», η οποία θα μπορούσε να προσφέρει αυξημένη πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ, αξίας 21 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, με έμφαση σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη, τα κρίσιμα ορυκτά και η άμυνα.

Δύο καθοριστικές εξελίξεις φαίνεται να έχουν ενισχύσει, σύμφωνα με μερίδα Ευρωπαίων ηγετών, το επιχείρημα για στενότερες σχέσεις με τον Καναδά: οι προσπάθειες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας και ο πόλεμός του με το Ιράν. Ο Κάρνεϊ, από την πλευρά του, έχει αυξήσει τις επαφές του με ηγέτες που παραδοσιακά βρίσκονται πιο κοντά στον Τραμπ, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ενώ διατηρεί συχνές επικοινωνίες με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Φινλανδό πρόεδρο Αλεξάντερ Στουμπ.

Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού, Καναδοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν εντείνει τις συνομιλίες τους μέσω πολλαπλών διπλωματικών διαύλων. Στο περιθώριο των προκαταρκτικών συναντήσεων της Ομάδας των Επτά (G7) στη Γαλλία, εντόπισαν 11 τομείς για βαθύτερη συνεργασία, με απώτερο στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ στην τεχνολογία, τον αμυντικό εξοπλισμό και το εμπόριο. Κατά τη συνάντηση του Κάρνεϊ με τον Μακρόν στο Παρίσι, πριν από τη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν τον Ιούνιο, οι Γάλλοι αξιωματούχοι φέρεται να εξεπλάγησαν από την ταχύτητα και την κλίμακα των καναδικών προτάσεων. Παράλληλα, ο Κάρνεϊ βρισκόταν σε συχνή επαφή με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, καθώς οι δύο χώρες ολοκλήρωσαν διαπραγματεύσεις για τη σχεδιαζόμενη αγορά από τον Καναδά γερμανικών υποβρυχίων, αξίας 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι συνομιλίες ενδέχεται να επεκταθούν και σε άλλους τομείς, όπως η διευκόλυνση της μετακίνησης εργαζομένων, η επέκταση των πανεπιστημιακών ανταλλαγών και της ερευνητικής συνεργασίας, καθώς και η συνεργασία σε κέντρα δεδομένων, υποβρύχια καλώδια, υποδομές cloud και δορυφορικά δίκτυα. Ο Κάρνεϊ επιδιώκει επίσης να ενισχύσει τους ενεργειακούς δεσμούς του Καναδά με την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης υποδομών που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στο καναδικό φυσικό αέριο να φθάσει στις ευρωπαϊκές αγορές.

Η πρωτοβουλία αυτή αντανακλά την προσπάθεια της Οτάβας να μειώσει τη μεγάλη οικονομική εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Ο Καναδάς κατευθύνει τα δύο τρίτα των εξαγωγών του προς τη γειτονική χώρα, γεγονός που καθιστά τη διαφοροποίηση μείζονα πρόκληση. Ο Κάρνεϊ, ο οποίος έχει διατελέσει στο παρελθόν διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, ποντάρει ότι οι στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη θα βοηθήσουν την Οτάβα να αντέξει την πίεση από την Ουάσιγκτον και παράλληλα να αναδιαμορφώσει τον μακροχρόνιο οικονομικό προσανατολισμό της προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υιοθετούν μια επιφυλακτική στάση απέναντι στην πρόταση, καθώς ορισμένες εκφράζουν ανησυχίες ότι μια δραματική στροφή στις σχέσεις Καναδά-ΕΕ θα μπορούσε να εντείνει περαιτέρω τις εντάσεις με την Ουάσιγκτον.